મમ્મી


એક જ વાક્યમાં કહું તો,
“ગમે ત્યારે જેની પર પ્રેમથી દાદાગીરી કરી શકાય..લોજીક – બિનલોજીકની ચિંતા કર્યા વિના બકબક કરી શકાય, જે ગમે એટલું હેત વરસાવે તો ય આપણે એના આગળના વરસાદની ચાતક દિલથી રાહ જોઇને જ બેઠા હોઈએ, આપણાં વાળમાં હાથ ફેરવે ત્યારે દિલ પાણી પાણી થઈ જાય ને ઘણીવાર હેરસ્ટાઇલ બગાડી કાઢીનો ખોટો ગુસ્સો ય કરી લીધો હોય., તું તો રોજ રોજ એકનું એક જ બનાવે છે કહેતા હોઈએ ને લાંબો સમય જો ઘરની બહાર ખાવું પડે ત્યારે એ એકનું એક કૈક સ્વર્ગીય સ્વાદવાળું ભોજન કાયમ યાદ આવે, એ હાથ એ રસોઈ એ કોળિયાં માટે દિલ તરસે..એવી #મા એટલે દુનિયાની સૌથી સુંદર સ્ત્રી હોય છે.”😊
-સ્નેહા પટેલ.
13મે, 2018
#mother #મમ્મી

Advertisements

Mummy


મમ્મી,

તું બહુ યાદ આવે.

હજુ જાણે કાલની વાત જ લાગે છે કે

હું તારા ખોળામાં માથું મૂકીને સુઈ જતી

અને તું વહાલથી મારા વાળમાં હાથ ફેરવતી.

હું તને ભીંડાનું શાક અને દાળ ભાત બનાવવા માટે કહેતી.

‘મને અને તારા દોહિત્રને બહુ ભાવે છે’

આવું સાંભળતા જ તારું મોઢું ગર્વથી છલકાઈ ઊઠતું,

નેે તું સામેથી, ‘સાંજના દૂધીના મુઠીયા બનાવીશ..જમીને જ જજો’ નો મીઠો પ્રસ્તાવ મૂકી દેતી.

મા ને પોતાના છોકરાઓની રગ રગની માહિતી હોય ને !

તારી કાળજીની, મમતાની આવી તો કેટકેટલી વાતો છે મમ્મી..

આખું આભ ભરાઈ જાય તો ય નાનું પડે !

તને યાદ કરતા કરતા આજે એ સઘળી રગ રગ તૂટી જાય છે.

વળી છેલ્લા કેટલાક સમયથી એક નવું કૌતુક – નવી વાત સાંભળવા મળે છે,

‘સ્નેહા, તારો ચહેરો તો અદ્દલ તારી મમ્મી જેવો થતો જાય છે!’

– સ્નેહા પટેલ.

6-5-2018

Mane gusso chhe


#મને ગુસ્સો છે એવા લોકો પર કે જે,

“60 રૂપિયાની લોઅરની ટિકિટ લઈને શૉ શરૂ થવાનો હોય ત્યારે પ્લેટિનમ ની સીટમાં જઈને બેસી જાય છે અને ડોરકીપર ના પાડે ત્યારે સિનિયર સિટીઝનનો કૈક તો વિચાર કરો..એમને પગની તકલીફ છે તો અહીં લોઅરમાં પગ કેવી રીતે સેટ કરશે ? થોડો તો વિચાર કરો તમે..”

– સ્નેહા પટેલ.

4 મે, 2018

Balatkar- haji Kya sudhi choop rahishu ?


http://www.proudofgujarat.com/viramgaam-7/

https://newstok24.com/%E0%AA%AC%E0%AA%B3%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B0-%E0%AA%86%E0%AA%AA%E0%AA%A3%E0%AB%87-%E0%AA%B9%E0%AA%9C%E0%AB%80-%E0%AA%95%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%82-%E

બળાત્કાર:

‘રોજ બળ્યાં એકના એક જ સમાચાર આવે છે, એમાં શું પેપર વાંચવાના? ‘ વિચારતો મોટા ભાગનો જનસમુદાય કામના લાગતા (!) સમાચારો રસપૂર્વક વાંચીને છાપા બાજુમાં મૂકી દે છે અને રોજિંદા કાર્યમાં પૂરોવાઈ જાય છે. મોટાભાગની વસ્તીને બળાત્કારના કેસની ખાસ કંઇ ખબર જ નથી પડતી હોતી. બહુ બહુ તો અમુક માણસ આને સમાચારથી અપડેટ રહેવાની પોતાની ભૂખ સંતોષવા, કાં તો પાનના ગલ્લે કે આજકાલ  ફેસબુકના ઓટલે ચર્ચામાં બે શબ્દ બોલીને પોતાનું જ્ઞાન છતું કરી શકે એ આશયથી આવા સમાચાર વાંચી લે એમાં પણ  કોઇ વ્યસ્ક છોકરી હોય તો એમ વિચારવાનું ચાલુ કરે છે કે,’આ છોકરીના લખખ્ણ જ એવા હતાં, આખો દિ’ ગામના – સોસાયટીના છોકરાંઓ સાથે હા હા હીહી..રોજ એમના સ્કૂટર બાઈક પર રખડવાનું અને હા..સાલું કપડાં પણ કેવાં પહેરે છે – અડધાં અંગ તો ખુલ્લાં જ રહે છે ! આ હાથે કરીને છોકરાંઓની ઉશ્કેરણી કરે છે ને પછી બળાત્કાર જેવું થાય ત્યારે રડતાં રડતાં સતી સાવિત્રી થવાના નાટકો કરે છે. કોને ખબર આની પહેલાં કેટલાંય છોકરાંઓ સાથે પોતાની મરજીથી સૂઇ ચૂકી હશે આ બિચારો કોઇ એની વાત નહી માની હોય એટલે હોહા કરીને બદનામ કરવાના ધંધા કરે છે.’ (છોકરીઓ જેની સાથે રખડે છે એ છોકરાંઓનો તો જન્મજાત અધિકાર છોકરીઓને લઈને ‘ફરવાનો..એમને એક અક્ષર ના કહેવાય. ઉલ્ટાનું એ ગૌરવપ્રદ વાત !)

બસ. અહીં હું વાંચકોને બે પળ અટકવાનું કહું છું અને આખી વાત ફરીથી વાંચીને વિચારવાનું કહું છું.

‘શું લાગ્યું ? છોકરી જ આડા પાટાની હતી ને ? છોકરાંઓ સાથે રખડે..ટૂંકા ટૂંકા કપડાં પહેરે પછી બળાત્કારો તો થાય જ ને..!’

મિત્રો, આ મારા શબ્દો નથી, આ અત્યાર સુધીના મોટા ભાગના બળાત્કારના કેસમાં સૌથી વધુ બોલાતા આવેલાં શબ્દો છે, પછી એ મોઢું સ્ત્રીનું હોય કે પુરુષનું – કોઇ ફર્ક નથી પડતો. બળાત્કાર થાય છે એમાં મુખ્ય વાંક જ સ્ત્રીઓના નખરા, કપડાં અને રહેણી કરણીનો હોય છે. પુરુષ તો બિચારો નાદાન – નેટ – મોબાઈલમાં પોર્ન વિડિઓ જોઇ જોઇને મગજ વિક્રુત કરી કાઢ્યું હોય, અમુક સમયે મિત્રોમાં પોતાની મર્દાનગી સાબિત કરવાં ની હોય –  પછી કોઇ પણ સ્ત્રીને જોઇને એ ઉત્તેજિત થઈ જાય અને પછી તો એનો પોતાની જાત પર કંટ્રોલ ક્યાંથી રહેવાનો ? એની તો પ્રક્રુતિ જ એવી કે એ બળાત્કાર કરી જ બેસે. પોતાની વાસના સંતોષવા એ કોઇ પણ સ્ત્રીને એની મરજી વિરુધ્ધ ભોગવી શકે   અરે પોતાની ‘સો કોલ્ડ’ મજા માટે એ છોકરીના ગુપ્તાંગોમાં ગમે તે વસ્તુ નાંખી શકે, ગમે ત્યાં સિગારેટના ડામ દઈ શકે. માત્ર એક દિવસ નહીં પણ આ કાર્યમાં મજા આવતાં એ છોકરી પર પોતાની માલિકી સમજીને એને કોઇ અવાવરુ જગ્યાએ પૂરીને એને ‘મજાની વસ્તુ’ સમજીને વાપરી શકે અને મન થાય તો એના શરીરને ચૂંથીને માંસભક્ષી વરુની જેમ ફાડી નાંખીને મારી પણ શકે છે..બિચારો પુરુષ શું કરે ? એની તો પ્રક્રુતિ જ એવી ભાઈ !

વિકૃત માનસ સાથે ફરતાં આવા પુરુષોએ હવે મનમાનીના નામે માઝા મૂકી છે. એક દ્ર્શ્ય વિચારો તો જરાઃ

પાંચ છ વર્ષની કુમળી બાળકીઓ પોતાના બાળપણની અલાયદી મસ્તીમાં મસ્ત થઈને ધૂળ – પાણી – તડકાં કશાની ચિંતા વિના મમ્મીની રજા લઈને પોતાની ગલી,પોળ,કંપાઉંન્ડમાં પોતાની ઉંમરના બાળકો સાથે ખિલખિલ કરતાં રમતો માણી રહી છે. મમ્મી પણ ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીથી કંટાળેલી હોય છે. છાપાં, ટીવી ના સમાચારો વાંચવા – સમજવા કે એ વાતની ગંભીરતા પોતાની નાનકડી ઢીંગલીઓને સમજાવવા જેટ્લો સમય પણ નથી મળતો હોતો કે વિચાર સુધ્ધાં આવતો હોતો નથી. આ છાપા – ટીવીવાળા તો આવું બધું લખ્યા કરે , બતાડ્યાં કરે. આજે આ બાવાની લંપટલીલા તો કાલે પેલા રાજકારણીના પ્રવચનો, તો ક્યાંક સદીઓથી ચાલ્યાં આવતા બળાત્કારોની  બે ત્રણ કોલમના સમાચારો..હોય હવે, આખરે એ લોકોને ય પોતાના પેટીયાં રળવાંના છે. આપણે હજારો કામ..એમા આવું બધું વિચારવા ક્યાં બેસીએ !

આ બધી ય ગતિવિધીઓનું ધ્યાન રાખીને પોતાના મનની મેલી મુરાદ પૂરી કરનારા હવસખોરો અચાનક એ ટોળામાંથી એક માસૂમ બાળકી ઉપર બાજની જેમ તરાપ મારીને પોતાના પિંજરામાં પૂરી દે છે. નાનકડી બાળકીને તો આ દુનિયાદારીની કોઇ જ સમજ નથી. એને મન તો આ ‘અંકલ’ એને રોજ ચોકલેટ આપે છે, પિત્ઝા ખવડાવે છે એટલે દુનિયાના સારામાં સારા ‘અંકલ’ છે. રોજ પેલો હવસખોર એક ચોકલેટ -પિત્ઝા જેવી લાલચ આપીને પેલી બાળકીને ‘આ વાત કોઇને કહીશ નહીં હોંકે, કાલે હું તને મોટી કેડબરી આપીશ..’કહીને પોતાની હવસ સંતોષે છે ને બાળકી ચોકલેટ ખાવામાં મગ્ન એની સાથે શું થઈ રહ્યું છે એનાથી ય અજાણ હોય છે. એને મન તો એનું આખું વિશ્વ એક ચોકલેટમાં વસ્યું હોય છે. મોટાભાગની છોકરીઓને પોતાના બાળપણમાં આવા ‘અંકલ – કઝિન’ ભટકાયાં જ હોય છે, પણ જ્યારે એ બધાંની સમજ આવે ત્યારે એ વિષયને એક સપનું સમજીને ભૂલી જવામાં જ સમજદારી સમજે છે. કારણ કેસ કરવા જાય તો પુરાવા, આબરુનો ફજેતો અને મુખ્યત્વે ભવિષ્યનો અંધકાર એની નજર સામે તરવરીને ડરાવે છે. કાયદામાં પણ લાલીયાવાડી…કેટલાં ધક્કા ખવડાવે અને કેવા કેવા પ્રશ્નો પૂછે…!

આજકાલ આવા બાળકીઓના બળાત્કારના કેસની સંખ્યા વધી રહી છે. વળી આ બળાત્કાર માટે માત્ર ‘બળાત્કાર’ શબ્દ નાનો પડે છે એટલી હદે એ લોકો છોકરીઓની સાથે વિકૃતિઆચરે છે , મારી પણ કાઢે છે. હવે આમાં સમાજનો પેલો ‘છોકરીના ટૂંકા કપડાં ને નખરાં જ જવાબદાર’વાળો વર્ગ એમની વાત સમજાવો કે આવા કેસોમાં એ વિચાર જ પકડી રાખશો કે?

અલ્યાં ભાઈ, આ નાનકડી માસૂમોને સૂસૂ કરવાં ય ક્યાં જવાનું એ ભાન નથી હોતું. ઘણી તો હજુ ચડ્ડી ભીની કરી દેતી હોય છે, તો ઘણીને ફેશનના મોટા મોટા થોથા સાથે કોઇ જ નાતો નથી હોતો, મમ્મીએ જે પહેરાવ્યાં એ કપડાં પહેરીને રમવાં નીકળી પડી હોય છે. રમવું એ જ એમનું વિશ્વ. મિત્રો સાથેની ધમાલ મસ્તીમાં આવા કોઇ દાનવ સાથે ભેટો થાય તો શું કરવું એવું તો એમની પરીકથામાં ય નથી સાંભળ્યું હોતું. અરે એમના તો અંગોપાંગો પણ હજુ વિકસ્યા નથી હોતાં કે જેનાથી કોઇ પુરુષને બળાત્કાર જેવી કક્ષાએ જવા મજબૂર કરે, ઉત્તેજિત કરે. તો હવે આમાં કોનો વાંક ગણીશું  ?

 શું કહો..જરા જોરથી બોલો તો…ધીમા ધીમા અવાજે સત્ય સ્વીકારનાર સમાજ ખોખલો લાગે છે, મજબૂત ને મક્કમ બુલંદ સ્વરે જે ‘વિકૃત માનસની’ હકીકત છે એનો સ્વીકાર કરો ને શક્ય એટલો બહિષ્કાર કરો. આજે એમના ઘરનો  તો કાલે તમારા ઘરનો વારો પણ હોઇ જ શકે છે.

હજી બેજવાબદારી અને વેવલાંપણાંની ઓથે કેટલી નિર્ભયાનું બલિદાન આપીશું ?

તો ચાલો મિત્રો, જાગૃત બનો અને આવી વિકૃતિને સમાજમાંથી હાંકી કાઢવા બનતાં બધા પ્રયત્નો કરવાની પ્રતિજ્ઞા લઈએ.

‘આજ પછી મારા દેશમાં એક પણ બળાત્કાર ના થવો જોઇએ.’ જેવી વાત વધુ ને વધુ ફેલાવીને સમાજમાં એનો ભાવ વિક્સાવીએ, મજબૂત કરીએ.

-સ્નેહા પટેલ, અમદાવાદ

૨૬૨૦૧૮.

તત્વમસિ – રેવા


ધ્રુવ ભટ્ટની તત્વમસિ –
આ બુક મેં વાંચીને એના ઝીણાં ઝીણાં સંવેદનોને ભરપૂર માણ્યાં છે. આજે જયારે એના પરથી ‘રેવા’ નામની મૂવી બની છે ત્યારે એની પાસે મારી આશા અપેક્ષાઓ ખૂબ જ છે. હું ગુજરાતી, માતૃભાષાને બહુ પ્રેમ કરું એટલે હોલીવુડ,બૉલીવુડ થી થોડું ઓછું ચલાવી લઈશ જેવા વેવલાં બહાના નહિ વિચારું, બોલું કે લખું !
https://wp.me/povbN-O2

‘સંવેદનાનો ખરખરો ‘જેવો લેખ લખતાં અનુભવેલ દુઃખ આ મૂવીની ભારોભાર સંવેદનાઓ માણીને સરભર કરવાનું છે!
-સ્નેહા પટેલ.

આજે મૂવી જૉયું.

માતૃભાષાનો સાચો અર્થ સમજાવવા આજની પેઢીને આપણી સંસ્ક્રુતિ, મૂળ સાથે જોડાયેલા રહેવાની લાગણી, મહત્વ સમજાવીએ તો કદાચ ‘મા’ જેવી ભાષાના વપરાશ માટે ઉપદેશનો એક શબ્દ ના કહેવો પડે. એ બધી લાગણી આપોઆપ ગુજરાતીઓના દિલમાં ઉગી નિકલે. ધ્રુવભટ્ટના પુસ્તક ‘તત્વમસિ’ પરથી બનેલ સુંદર, નિર્મલ ને પ્રકૃતિના ખોળે રમાડતું, ઝુલાવતું પિકચર ‘રેવા’ જોઈને આ એક જ વિચાર મગજમાં આવ્યો.

હું આવું રખડી શકવાની નથીએટલે જોઈને માજા માણું.. મને આવી પ્રજાની નિખાલસતા ગમે પણ એમનું જંગલીપણું સહન કરવાની તાકાત નથી. હજુ નર્મદા ના વધુ સિન લેવા જેવા હતા એવું લાગ્યું..
– સ્નેહા પટેલ.
23-4-2018.
રાતના દસ વાગ્યે.
શુભ રાત્રી.

One beautiful lekh on word ‘tat vam ashi’ from https://yogicjourneys.com/tag/tatvamasi/

Tatvamasi

  • Tat Vam Asi

    I am the ocean. You are the ocean.

    We are part of the same ocean.

    I am a wave born of the ocean. You are a wave born of the ocean.

    Each wave is a specific expression.

    It is my expression. It is your expression. It is our expression.

    Our waves may be different, yet we are still part of the same ocean.

    Once our waves crash on the shores they will return to the ocean.

    To the original form and to everyone else.

    Tat Tvam Asi

    Tat Tvam Asi (तत्त्वमसि) is a Sanskrit phrase and one of four of the great sayings of the Upanishads which were the ancient teachings and dialogues shared between teacher and student.

    Tat Tvam Asi

    You are that. That you are.

    Meaning there is a spark of divine, god, consciousness within each of us.And this same sparks rests within everyone else too. We are a part of the universe and the universe manifests in us.

    “Tat Tvam Asi is a concept, if taken at a practical level, will act as a panacea for most human problems today. To internalise the concept of Tat Tvam Asi we as individuals need to grow mentally and spiritually. It’s not easy but the reward on offer for those who embrace it, can be one of the most liberating feelings in the world” – Ranjith Vallathol

    Tat Tvam Asi

    We no longer see ourselves as separate.

    There is no separateness.

    There is no loneliness or disconnection.

    There is only “oneness” and with that, comes unity.

    Union between our individual souls (atman) and the infinite (brahman).

    Ramana Maharshi said “Awareness is the only truth. The spatio temporal universe is an illusion. THere is no difference between awareness or the individual self. The goal, is to realise that one is not an individual but awareness itself. Everything is awareness.

    Lets start our journey in 2017 with this awareness. The awareness that each soul is potentially divine. And that god is within us. Each of us. The search has to be within. The journey needs to be inward.

    Om Shanti!

Poet -writer


અનબીટેબલઃ
દરેક સર્જકને ‘ટોળાશાહી’ કરતાં પોતાની કલમની ‘શ્યાહી’ પર વધુ વિશ્વાસ હોવો જોઈએ.

કવયિત્રી-લેખિકા’ એ મને ‘કવિ – લેખક’ શબ્દમાં જ સામે ગયેલો લાગે છે.તો આવા જાતિભેદ ઉભા કરીને એવા પ્રોગ્રામ સર્જન – સાહિત્ય ક્ષેત્રે હિતાવહ નથી.

ઓળખ માટે ભલે વપરાય આવા શબ્દ પણ પ્રોગ્રામમાં તો એવું નથી શોભતું

મારો વિચાર..મારો ગમોં – અણગમો !

જેને ગમે એ અપનાવે ના ગમે e વાંચ્યા vina જતા રહે,વંચાઈ જ જાય ને ના ગમે તો બે રોટલી વધારે ખાય..બીજુ શું !

-સ્નેહા પટેલ.

Virodhnu vavazodu


વિરોધનું વાવાઝોડું :

નક્શા તો એના એ જ છે ભ્રમણો નવાં નવાં,

રસ્તા તો એનાં એ જ છે ચરણો નવાં નવાં.

-હરિશ્ચંદ્ર જોશી.

‘ચીંટુ, કેવો ગયો બેટા તારો આજનો દિવસ?’

‘જવા દે ને મમ્મી, કંઈ પૂછીશ જ નહીં.’ બોલતાં બોલતાં ચીંટુનો ગોરો ચહેરો લાલ લાલ થઈ ગયો.

‘અરે-અરે…શું થયું મારા દીકરાને?’ ચીંટુની સ્કુલબેગમાંથી વોટરબેગ અને લંચબોકસ કાઢતાં કાઢતાં કૈરવી બોલી.

‘અમારો આજનો ફિઝિકસનો પીરીઅડ હતો, એમાં એક પ્રોજેક્ટ હતો જે અમારે આવતા સોમવારે સબમીટ કરવાનો હતો પણ અચાનક સરના પપ્પા એક્સપાયર થઈ જતાં એમણે એ પ્રોજેક્ટ આજે ને આજે જ મંગાવી લીધો. જોકે, મારે પ્રોજેક્ટ કંપ્લીટ થઈ જ ગયો હતો અને અચાનક આપણું લેપટોપ એની જાતે અપડેટ લઈ લેતાં મારો લગભગ ૩ કલાકનો સમય ખાઇ ગયું અને મારે એ બધું પતાવતાં પતાવતાં રાતના ત્રણ વાગી ગયા.’

‘હા, મેં રાતે એક વાગે તારા રુમની લાઇટ ચાલુ જોયેલી પણ મને એમ કે તું યુટ્યુબ જોતો હોઇશ કે તારા ગીતો સાંભળતો હોઇશ.’

‘ના મમ્મી, આ બધી લમણાકૂટ હતી. એ બધું તો ઠીક પણ મેં પ્રોજેક્ટની પ્રીંટ તો કાઢી લીધી પણ એને સ્પાઈરલ કરાવવા ક્યાં જવું ? રાતના ત્રણ વાગે કયો કાકો દુકાન ખોલીને બેઠો હોય ? એક ૨૪ બાય ૭ વાળી શોપ છે પણ એ અહીંથી કલાકન રસ્તે. રાતે ત્રણ વાગે ત્યાં જઈને પાંચ વા્ગે પાછો આવું અને સવારે છ વાગ્યે સ્કુલે જઉ ..એવું થાય. મનેબહુ જ ઉંઘ આવતી હતી તો બે ત્રણ કલાકની ઉંઘ ખેંચી લેવાના ઇરાદાથી હું લેપટોપ અપડેટ થઈ જતાં મારા કરેલ કામની ફાઈલની પ્રીન્ટ કાઢીને સૂઇ ગયો. સ્પાઇરલના બદલે સ્ટેપ્લરથી કામ ચલાવી લીધું હતું.’

‘હા, તો.એમાં ખોટું શું થયું ? માર્કસ તો તારા લખાણના મળવાના હતાં ને – સ્પાઇરલ તો ખાલી ડેકોરેશન જ ને! ‘

‘ હા મમ્મી, આમ તો એવું જ હોય પણ આજના જમાનાના સર એવું ક્યાં સમજવાના ? જડની જેમ જીદ પર અડી ગયા ને કહે,

‘ લેપટોપ હેરાન કરતું હતું તો બીજાનું વાપરવું હતું કાં તો બીજો કોઇ પણ રસ્તો શોધવો હતો. રાતના ત્રણ વાગે સ્પાઈરલવાળાને ત્યાં જવું પડે તો જવાનું એમાં શું ? તમે આજકાલના છોકરાંઓ જ સાવ માયકાંગલા છો. બે ચાર રાતોના ઉજાગરા ય તમારા જેવા જુવાનિયાઓને ના નડવા જોઇએ. જે હોય એ..તમે કામ કમ્પ્લીટ નથી કર્યુ એટલે હું તને ફુલ માર્ક્સ નહીં જ આપું.’

‘ઓહ..સાવ આવા જડભરત!’

‘હા અને મુખ્ય વાત તો હવે – અમારા ક્લાસની બે ત્રણ છોકરીઓને કોઇ સોશિયલ ફંકશન, ઘરમાં મહેમાન જેવાં કારણૉ હતાં તો સરે એમના પ્રત્યે એકદમ જ કૂણું વલણ અપનાવ્યું. બોલ્યાં,’હા છોકરીઓને બિચારીઓને હજાર જાતનાં કામ હોય.’ અને એમને અધૂરા લખાણ છતાં પૂરા માર્કસ આપી દીધાં. કાયમ અમારા છોકરાંઓ સાથે આમ જ વર્તન થાય છે -જાણે કે અમે ઓરમાયા ના હોઇએ! સ્પોર્ટ્સના પીરીઅડમાં કોર્સ છૂટી જાય તો અમને કહેવાય કે જાતે કરી લેજો, જ્યારે છોકરીઓને નોટ્સ આપે. રીસેસમાં પણ છોકરીઓનો વારો પતે પછી અમારો વારો…ત્યાં સુધીમાં તો રીસેસ પતી જવા આવે છે. મમ્મી, આ છોકરીઓને આમ સ્પેશિયલ અનામત શું કામ આપવાનું ? આજકાલના જમાનામાં છોકરીઓ અમારા છોકરાં જેટલી જ મેન્ટલી અને ફિઝીકલી પણ મજબૂત છે . એ લોકો સામેથી તો આવી બધી ડીમાન્ડ નથી કરતી તો સમાજ એમને આવી ખાસ સગવડો આપીને કૂણી શું કામ બનાવે છે ? એ લોકોને પણ હવે ખબર પડી ગઈ છે પોતાની આ ફેવરની એટલે એ લોકો પણ ઓછી મહેનતે અને માત્ર ‘છોકરી’ હોવાના ફાયદા ઉઠાવવાના નવા નવા રસ્તા શોધતી ફરે છે. આમ ને આમ સમાજ એમની ટેવો બગાડી રહ્યું છે એવું નથી લાગતું. સ્ત્રી સશક્તિકરણના નામે મને તો એમ લાગે છે કે સ્ત્રીઓને પહેલવહેલાં તો એમ જ સમજાવાય છે કે – તમે કમજોર છો એટલે તમારે સશકત થવાનું છે. આટલી બધી ફેવર – ઉફ્ફ. અમે છોકરાંઓ કંટાળી ગયા છીએ આ જાતિભેદથી. સમાજ એ નથી સમજતો કે અમારી સાથે અત્યારથી જ આ ભેદભાવ ઉભા કરવાના ધંધા કરે છે એથી અમારા મગજમાં કિશોરાવસ્થાથી જ છોકરીઓ માટે એક ઇર્ષ્યાનો ભાવ ઉત્પન્ન થાય છે. આ જ છોકરીઓની જાતિ મોટી થઈને સ્ત્રી થશે અને અમે પુરુષ…ત્યારે અમારા લગ્નજીવનમાં આ બધાની શું અસર થશે એ આજના કહેવાતા સમાજ્સુધારકો સહેજ પણ નથી સમજતાં. જ્યાં જરુર છે ત્યાં ચોકકસપણે સ્ત્રીઓને સહાય કરો, સપોર્ટ કરો પણ દરેક વાતમાં સ્ત્રીસશક્તિકરણના નારા લગાવી લગાવીને પોતાની જાતને મોટા સમાજસુધારક કહેવડાવાના મોહથી દૂર રહો. આજની છોકરીઓ કોઇ પણ બાબતે અમારાથી કમ નથી મમ્મા. ઉલ્ટાની માનસિક રીતે તો ઘણી બધી છોકરીઓ છોકરાંઓને પણ ટપી જાય એવી તેજતર્રાર છે. શું કામ આવા ભેદભાવોની દિવાલ ઉભી કરે છે અને અમારા મનમાં અત્યારથી છોકરીઓ માટે એક અલગ જ ભાવ ઉભો કરે છે આ સમાજના ‘સો કોલ્ડ’ ઇંટેલીજન્ટ લોકો ! મને સહેજ પણ નથી સમજાતું આ બધું.’

‘હા બેટા, હું તારી વાતથી બિલકુલ સહમત છું.ધીમે ધીમે છોકરીઓ પોતે જ આ પોતાને ‘સ્ત્રી સશક્તિકરણ’ ના નામે અપાતી આવી સ્પેશિયલ ટ્રીટનો વિરોધ કરશે એવી મને ખાત્રી છે.’

અનબીટેબલઃ વિરોધના વાવાઝોડામાં સમજ અને યોગ્ય દિશા ના હોય તો વિનાશ નોંતરે છે.

સ્નેહા પટેલ

shabd-sabha


રોજ શબ્દોની સભા ભરીને હું બેસું છું,
હું જ રાજા
હું જ પ્રજા.
તો ય આખી દુનિયા પર શાસન કરી લીધાનો ભાવ જન્મે છે.
જોકે..દિલમાં કોઈ રાજપાટ ની આશા ક્યારેય નથી જન્મી,
પણ એક સિંહાસનના માલિકની લાગણી તીવ્રપણે અનુભવાય છે.
કોઈ તલવાર..મુગટ..બખ્તરની મને જરૂર નથી લાગતી,
હું તો મારા વિચારોથી, શબ્દોથી જ સંરક્ષાયેલી છું !
-સ્નેહા પટેલ.
16-11-2017 , બપોરનાં 1.25 મિનિટ

ચાહકઃ


ચાહકઃ

લવારીઓ – શબ્દોનાં ખડકલાં,
ઢગલે ઢગલાં.
અસ્ત વ્યસ્ત બુધ્ધિ,
બુઠ્ઠી લાગણીઓ,
નકરું બોલ બોલ – લખ લખ.
શબ્દોના વેપાર જાણે કે !
આંખ – કાન – દિલ – દિમાગ
સઘળું ય ત્રસ્ત.
શાંતિની શોધમાં પાછા શબ્દો જ ફંફોસવાના !
-સ્નેહા પટેલ-અક્ષિતારક પુસ્તકમાંથી.
શહેરમાં લગભગ છેલ્લાં અઠવાડિયાથી ગીત,સંગીત અને સાહિત્યનો મોટો ઉત્સવ ઊજવાઈ રહ્યો હતો. સવારના અગિયાર વાગ્યાથી રાતના દસ વાગ્યા સુધી વિધ વિધ પ્રોગ્રામથી ઉસ્તવ મજેદાર બની ગયો હતો. લોકો પોતાની સતત ભાગતી જીન્દગીથી થાકી હારીને આવા પ્રોગ્રામમાં જઈને થોડો પોરો ખાતા હતા, મગજ માટે પૌષ્ટિક આહાર મેળવતા હતાં અને ફરીથી દોડવા તૈયાર થઈ જતા હતાં.

ભાર્ગવી, સાહિત્યનો શોખીન જીવડો ! એ લગભગ રોજ આ ઉત્સવમાં હાજર રહેતી અને રોજ પોતાના માનીતા લેખક, કવિ, ગાયક, સંગીતકારને મળીને ખુશ ખુશ થઈ જતી. રોજ પ્રોગ્રામના પાસમાં જોઇ જોઇને આજે કોને કોને સાંભળવા – જોવાના છે એ નકકી કરી લેતી ને પછી શક્ય હોય તો એ કલાકારને રુબરુ મળતી, ઓટોગ્રાફ લેતી, શક્ય હોય તો વાતો પણ કરતી. પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત રહેતી ભાર્ગવીએ આજે પાસમાં જોયું અને ખુશ ખુશ થઈ ગઈ.

આજે તો એના ખૂબ ગમતા ગાયક હરિલાલ આવવાના હતાં. એ હરિલાલના ગીતોની દિવાની હતી. લગભગ સાઈઠીએ પહોંચવા આવેલ હરિલાલની સૂર પર પક્કડ જબરદ્સ્ત હતી અને ઘેરો ઘૂંટાઈને આવતો અવાજ ઓડિયન્સને તસુભાર હલવા નહતો દેતો. વર્ષોનો રિયાઝ હતો. યોગ્ય દિશામાં થતી મહેનત અને નિષ્ઠા ભેગાં થાય ત્યારે સફળતા તો ઝખ મારીને કદમ ચૂમવાની જ હતી. આજે હરિલાલની આજુબાજુ ઉભો રહી શકે એવું પણ કોઇ ગાયક નહતો દેખાતો. જોકે હરિલાલને મન આ બધું સહજ હતું. સફ્ળતાએ એમના મગજમાં રાઈ નહતી ભરી. એ ભલા અને એમની ગાયકી ભલી. એમનું તો આખું વિશ્વ જ જાણે અલગ !

હરિલાલનો પ્રોગ્રામ સાંજના સાત વાગ્યે હતો. ભાર્ગવી પાંચ વાગ્યામાં જ રસોઇ પાણીથી પરવારી ગઈ અને તૈયાર થઈ ગઈ. ઘરમાંથી બહાર નીકળતા પર્સ ખોલીને ઓટોગ્રાફની બુક ફરીથી ચેક કરી લીધી. લગભગ અડધો કલાકમાં તો એ પ્રોગ્રામના સ્થળ પર હતી. ત્યાં જઈને અલગ અલગ હોલમાં ચાલતા બે પ્રોગ્રામમાં ઉડતી નજર નાંખી પણ એની નજર તો એના પ્રિય ગાયકને શોધતી હતી અને એક હોલમાં હરિલાલ એને દેખાઈ જ ગયાં. સ્ટેજથી – ભીડભાડથી ખાસી દૂર બેઠાં બેઠાં હરિલાલ સ્ટેજ પર ચાલતી કોઇ ચર્ચાનો આનંદ ઉઠાવી રહ્યાં હતાં. એમની બાજુમાં થોડી ખાલી જગ્યા જોઇને ભાર્ગવી ઓર ખુશ થઈ ગઈ અને એ ફટાફટ ત્યાં પહોચી ગઈ.
‘નમસ્તે સર.’
‘નમસ્તે નમસ્તે.. બેન તમને પહેલાં પણ જોયેલાં છે.’
‘જી સર, હું તમારા બધા જ પ્રોગ્રામ બને ત્યાં સુધી અટેન્ડ કરું જ છું.’
‘હા, મને પણ એવું લાગ્યું જ. આભાર.’
‘અરે સર, એવું ના બોલો. તમને ગાતા સાંભળવા એ તો કોઇનું પણ સદભાગ્ય છે.’
એમની વાત ચાલતી હતી ત્યાં હરિલાલના બીજા ચાહક આવી ગયાં.
‘અરે હરિભાઇ, કેમ છો?’
ભાર્ગવી થોડી ચમકી ગઈ. બોલનારના અવાજમાં એક પ્રકારની બેફિકરાઈ હતી, જાણે હરિભાઇના વર્ષોથી ઓળખીતા હોય એમ. જોકે હરિભાઇના સૌમ્ય ઉમળકાથી બોલાયેલ શબ્દો સાંભળીને ભાર્ગવી સમજી ગઈ કે,’આ ભાઇ તો એમને પ્રથમ વખત જ મળતાં હતાં.’ ભાર્ગવી થોડી હબકી ગઈ. એ પછી તો એ ચાહકભાઈ હરિભાઈની એકદમ જ નજીક બેસી ગયા અને હરિભાઈ સાથે સંગીત વિશે વાતો કરવા લાગ્યાં. શરુઆતમાં તો હરિભાઈએ ખૂબ જ ઉમળકાથી જવાબ આપ્યા પણ ધીમે ધીમે પેલા ચાહકભાઈ હરિલાલની ગાયકી પરથી પોતાની ઘરના બાથરુમમાં ગવાતી ગાયકી પર આવી ગયાં. એમના ધંધા, ઓળખાણો અને સંગીતના અધકચરા જ્ઞાનની વાતો કરીને વાતાવરણમાં શબ્દોનો કચરો ઠાલવવા લાગ્યાં. હરિભાઈ ધીમે ધીમે મૌન થતાં ચાલ્યાં અને ફકત ને ફકત એ ભાઈને સાંભળવા લાગ્યાં. પોતાની ધૂનમાં મસ્ત ચાહકભાઈને હરિભાઈના ચૂપ થઈ જવાની ઘટનાની જાણ સુધ્ધાં ના થઈ એ તો પોતાની બડાઈ હાંકવામાંથી અને પોતાનું મહત્વ બતાવવામાંથી જ ઉંચા ના આવ્યાં. છેવટે હરિલાલના પ્રોગ્રામની જાહેરાત થતાં હરિલાલ ત્યાંથી વિનયસહ રજા લઈને ઉભા થયાં.
એમનો પ્રોગ્રામ અપેક્ષા કરતાં પણ વધુ સારો રહયો. એમણે આ વખતે ગાયકીમાં થોડા પ્ર્યોગો કરેલા જેને એમના ચાહકોએ ‘વન્સ મોર – વન્સ મોર’ના નારાથી વધાવી લીધા. બધાનો આભાર માનીને હરિભાઈ સહજ રીતે ફરીથી આગળનો પ્રોગ્રામ નિહાળવા ઓડિયન્સમાં બેસી ગયાં અને ભાર્ગવીએ ચાન્સ ઝડપીને પોતાની ઓટોગ્રાફ બુક એમની સામે ધરી દીધી. હરિલાલે હસતાં હસતાં એમાં ઓટોગ્રાફ આપ્યાં.
‘સર એક વાત પૂછું?’
‘બોલોને બેન.’
‘પેલો માણસ જે રીતે એની બડાઈ હાંકતો હતો એનાથી તમને કંટાળો ના આવ્યો ? તમે એમને રોક્યાં કેમ નહીં. ‘
‘બેન, આજના જમાનામાં બધા વ્યક્તિને એક સાંભળનારો જોઇએ છે પણ એમને કોઇને સાંભળવાની તસ્દી લેવાની ધીરજ નથી કેળવવી. હું ઇચ્છત તો એને ચૂપ કરી શકત, તમારી વાત સાચી છે. પણ મારે એ વ્યક્તિના લેવલ સુધી જવું પડે અને એને સમજાવવું પડે કે ભાઈ તું સર્વજ્ઞનું અભિમાન લઈને ફરે છે પણ હકીકતે તો કશું સમજતો જ નથી. મારા આટલા વર્ષોની સાધના પછી પણ હું એના જેટલા જ્ઞાનનો દાવો ના કરી શકું તો એ ભાઈ તો એમની વાતો પરથી સાવ જ અધકચરાં લાગ્યાં. પોતે કશું નથી જાણતો એવું સમજતા માણસને કોઇ હકીકત સમજાવી શકે પણ આ તો પોતાની સમજણના આંખ કાન પર દંભના પડદા પાડીને બેઠાં હતાં. બધું જ જાણતાં હોય એવા માણસને સમજાવવું એ સૌથી જોખમી વાત બેના. એટલે હું ચૂપચાપ એને સાંભળતા એ વિચારતો હતો કે,’અધુરુ જ્ઞાન માનવીને કેવું પતનના રસ્તે દોરી જાય છે! એ ભાઈને મને સાંભળવા કરતાં મને સંભળાવવામાં જ વધુ રસ હતો. એવા અનેક કહેવાતા ચાહકો સાથે મારો ભેટો થયા જ કરે છે ,હવે ટેવાઈ ગયો છું. પોતાના બોલાતા શબ્દોનો અર્થ સુધ્ધાં ના સમજતા હોય એ તમારા શબ્દોની ગહેરાઈ શું સમજી શકવાના? તમારા શબ્દોનું માન ના હોય ત્યાં કશું ના બોલવામાં જ માલ છે.’
‘હા સર તમે બહુ જ સાચી વાત કહી. હું પણ હવેથી આ જ વાતનો અમલ કરીશ.’ ને ભાર્ગવી ત્યાંથી ઘર તરફ જવા નીકળી.

અનબીટેબલઃ સાચા જ્ઞાનથી જેટલાં ભરાશો એટલા અંદરથી વધુ શાંત થશો.
સ્નેહા પટેલ.

Videsh dharti


 

અમારામાં સતત અવઢવ રહે છે  અને અથવા,

અને  ચોકમાં સિક્કાને ઉછાળી નથી શકતાં !

 

ભરત ભટ્ટ.

 

 

સવારથી  સૌહાદ્રીનું મન ખૂબ બેચેન હતુંજે રાતે સરખી ઊંઘ પૂરી ના થઈ હોય સવારે મૂડ થોડો ઓફ રહેતો પણ કાલે રાતે તો  પૂરાં આઠ કલાક સૂઇ ગયેલી હતી અને પણ ઘસઘસાટતો પછી આજના વલવલાટનું કારણ શું હશે ? દાળનો વગાર કરવાએણે વગારિયું ગેસ પર મૂક્યુંતેલ તતડયાં પછી રાઈમેથીહીંગમરચુંલીમડો નાંખીનેવગારની વાટકી શાકના તાસળામાં ઊંધી કરી દીધી અને તરત  પોતાની ભૂલનો અહેસાસથયોઆજે  શું લોચાલાપસી થયા કરે છે ? ને બન્ને ગેસના બર્નર બંધ કરીને ડ્રોઇંગરુમમાં માથું પકડીને બેસી ગઈત્યાં  અચાનક એના ફોનની રીંગ વાગીફોનબાજુમાં  હતો એણે તરત  ઉપાડ્યો.

 

મમ્મીઓસ્ટ્રેલિયામાં આપણા સુમયની ગાડીને એક્સીડન્ટ થયો છેજોકે એને ખાસ કંઈવાગ્યું નથી એટલે તું ચિંતા ના કરીશ.’

સામે છેડેથી એનો મોટો દિકરો ધીરેન બોલી રહ્યો હતો.

 

ધીરેન અત્યારે ચંડીગઢમાં રહીને સાયન્સ વિષય સાથે પીએચડી નું કામ કરી રહ્યો હતો અનેસુમયથી બે વર્ષે મોટો હતોબારમામાં સાયન્સમાં લગભગ ૯૩લઈ આવનાર ધીરેનનુંસપનું અમેરિકામાં જઈને માસ્ટર કરવાનું હતુંખૂબ  મહેનતુ અને પોતાના કામમાં પૂરીરીતે ચોક્કસ એવા ધીરેન માટે  સપનું પૂરું કરવું  અશક્ય સહેજ પણ નહતુંએણે નેટપર પોતાનાથી બનતી બધી શોધ ચાલુ કરી લીધી હતી અને જરુરી બધી  માહિતી ભેગીપણ કરી દીધી હતીસવાલ હતો તો પૈસાનોસ્કોલરશીપ માટે પૂરતો પ્રયત્ન કરતો હતોસ્કોલરશીપ પછી પણ લગભગ પચીસ – ત્રીસ   લાખ તો ઓછામાં ઓછા કાઢવા પડે એમહતું ઘરમાં કમાનાર એક અને ખાનારા ચાર જણહોસ્ટેલમાં રહીને ધીરેનને કોલેજભણાવવાના ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા એના પપ્પા સુરેન્દ્રભાઈએ પોતાના બીજા રખડું અનેભણવામાં ઓછા હોંશિયાર દીકરા પાછળ સહેજ પણ્ ધ્યાન નહોતું આપ્યુંઅને એનેશહેરની એક ચીલાચાલુ કોલેજમાં એડમીશન અપાવીને જેમ તેમે બી.કોમ કરાવી દીધોહતોસામે પક્ષે સુમયને ભણવાની ખાસ કોઇ પડી પણ નહતી ભલો એનું બાઈક ભલુંઅને એના રાતના હાઈવે પર બે બે વાગ્યાં સુધી રખડી ખાનારા દોસ્તારો ભલાએક પણએબ એવી નહતી કે જે સુમયમાં ના મળેમા બાપ બધું જાણતા પણ કશું કરી નહતાશકતાંએવા રખડું દોસ્તા્રોની સંગતમાં એક દિવસ સુમયને  ઓસ્ટ્રેલિયા જવાનો જેકપોટલાગી જવાની શક્યતા હાથ લાગીએણે એના પપ્પાને વાત કરીએમની બરાબર સામે ધીરેન  વખતે કોલેજના છેલ્લાં વર્ષની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો વખતે એણેતનતોડ મહેનત કરવાની હતીએની સ્કોલરશીપનો બધો દારોમદાર  પરીક્ષાના પરિણામપર હતોસુરેન્દભાઈ સુમય સાથે પૈસાની જોગવાઈ બાબતે માથાકૂટ કરી રહ્યાં હતા.

જો સુમય મારે  ધીરેનને અમેરિકા મોકલવો છેમારી નોકરીના છેલ્લાં પાંચ વર્ષ બાકીછેમારી જે કંઈ મૂડી ગણે  મારું  ઘર અને બેંકમાં વીસ બાવીસ લાખ રુપિયા છેઘર પર થોડાં નાણા ઉછીના લઈને માંડ માંડ તો ધીરેનને મોકલવાનો ખર્ચો નીકળશેતારીમાનું થોડું ઘણું સોનું હશે પણ  તો સાચવી રાખવું પડેહજી તમે બે પગભર થશો ત્યાંસુધી ઘરનો ખર્ચો મારા એકલાના માથે છેહવે તું બોલમારે તારા માટે પૈસાની જોગવાઈક્યાંથી કરવી ?’

પપ્પાતમારી વાત હું સમજુ છુપણ  ગોલ્ડન ચાન્સ છેમારી સાથેના બીજા બે મિત્રોત્યાં જઈને પાંચ વર્ષમાં તો સારી નોકરી શોધી લઈને સરસ સેટ થઈ ગયાં છે ને હવે તોએમના ઘરે વર્ષના પાંચેક લાખ રુપિયા મોકલવાની ત્રેવડ ઘરાવતા થઈ ગયાં છે લોકોમને પૂરતી મદદ કરશેહવે તમે વિચારોપાંચ વર્ષ તમારી નોકરીના પતશે પછી હું તમને એકવર્ષના પાંચ લાખ મોકલી શકીશ્ તો આપણૂં ઘર તો તમે ચપટીમાં છોડાવી લેશો પણ ઉપરાંત તમે કેવી વૈભવી જીંદગી જીવી શકશો !’

સુરેન્દ્રભાઈની તપખીરી ચશ્મેરી આંખોમાં સોનેરી સપનાં તરવરવા લાગ્યાં.

ધીરેન બધી વાત ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો હતોબે  મીનીટમાં એણે પોતાનો નિર્ણય લઈલીધો અને બોલ્યો,

પપ્પાતમે સુમયને ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલવાની તૈયારી કરોહું તો પૂરતો કેપેબલ છુંઅહીંઆપણ સારા એવા પગારની નોકરી શોધીને આરામથી સેટ થઈ જઈશઇનફેક્ટ અત્યારે મને બે સારી સારી કંપનીની ઓફર આવી ચૂકી છેપણ સુમયને અહીં નોકરી કરવા જશે તોમાંડ પંદર હજારથી વધુ નહીં મળેતમે મારી ચિંતા ના કરોમને લાગે છે કે મારા બદ્લેસુમયને વિદેશ જવાની જરુર વધારે છે.’

પણ ધીરેન…’સુરેન્દ્રભાઈ થોડાં થોથવાઈ ગયાપોતાના દીકરાના સપના  ખૂબ સારી રીતેજાણતા હતાંવળી આજ્ઞાકારીસમજુહોંશિયાર એવો ધીરેન એમનો વધુ લાડકોએનીઆખી જીંદગીનો સવાલ હતોઆમ એની કેરિયર સાથે ચેડા ? એમનો જીવ નહતો માનતો.

આખરે બધાની સહમતિથી સુમય હેમખેમ ને આરામથી ઓસ્ટ્રેલિયા પહોંચી ગયો.એનાજીવનમાં એને બધું આરામથી  મળતું હતુંનસીબદાર હતો.

લગભગ બે વર્ષ થવા આવ્યાંસુમય ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્ટ્રગલ કરી રહ્યો હતો અને ધીરેનચંડીગઢમાં પોતાની  કોલેજમાં પીએચડી સાથે જોબ કરીને પોતાના ખર્ચા જાતે કાઢતોઅને પોતાના ફોટોગ્રાફી માટે મોંઘામાંના એસએસાઅર ખરીદવા જેવા ખર્ચા કરવા ઉપરાંતથોડી બચત પણ કરી લેતો હતોબહારથી બધું ‘વેલ એન્ડ ગુડ‘ હતું ત્યાં  અચાનક સૌહાદ્રી ઉપર આવો ફોન આવ્યો અને દિલની દર્દી એવી સૌહદ્રીને ચક્કર આવી ગયાંએણેતરત  સોફાનું હેંડલ પકડી લીધું.

સુમયના કંપનીવાળા સારા હતાં લોકોએ સુમયને  કપરા કાળમાં બનતી હેલ્પ કરીબેવર્ષથી સ્ટ્રગલ કરી રહેલ સુમય અહીંના મોંદાદાટ ખર્ચા સામે ચટણી જેવી કમાણીમાં ખૂબસ્ટ્રગલ કરી રહ્યો હતોવળી રખડી ખાધા સિવાય ખાસ બીજી કોઇ હોંશિયારીની કમાણીકરી નહતીભણતર તો ઠીક મારા ભાઈવારંવાર એણે ઘરેથી પૈસા મંગાવીને પોતાનાજીવનની ગાડીને પાટા પર રાખવી પડતી હતીપણ  વખતે હોસ્પિટલ અને ગાડીડેમેજનો ખર્ચો મોટો હતોઆટલા બધા પૈસાની એને ત્યાં કોઇ મદદ કરવા તૈયાર નહતુંમોટાભાગના મિત્રો એની જેમ  સ્ટ્રગલ કરી રહ્યાં હતાઇચ્છા છતાં કોઇ કશું કરી શકેએમ નહતુંનાછૂટકે સુમયે ઘરે ફોન કરીને હકીકત જણાવવી પડીજમણાં હાથમાં ફ્રેકચરઅને સ્પાઈનમાં મૂઢ માર –   બે  ઇજાના કારણે લગભગ ત્રણ મહિનાનો ખાટલોસુમયના માથે આવી ગયોકંપનીવાળા ત્રણ મહિના એની રાહ જોઇ શકે એમ નહતાં એટલેદુકાળમાં અધિક માસની જેમ સુમયે જોબમાંથી પણ હાથ ધોવા પડયાંબહારથી બધુંસારું સારું લગાડવાની વાતથી હવે  પૂરતો કંટાળ્યો હતોઅહીંની ‘ સો કોલ્ડ પોશલાઇફના આકર્ષણ પર કાળી મજૂરી અને બીજા દેશમાં રહેવાથી ઉપાડવી પડતી અનેકોતકલીફોએ અમથી  એની કમર તોડી કાઢી હતીકમાણી કરતાં ખરચા ડબલ અને જીવનજરુરિયાત પૂરી થયા પછી બચત તો કશું  નહીં કે ના કોઇ કામની સિક્યોરીટીસુમયનીઆંખ આગળ ઘરમાં બધા ભેગાં બેસીને ખાધેલ દાળ ભાત રોટલી શાક તરવરી ઉઠતાં અનેઓસ્ટેલિયાની મોંઘી દાટ ચોકલેટો પણ ફીક્કી ફસ લાગતીઘણીવાર એને ધીરેન સાથેઆડકતરી રીતે અન્યાય કર્યાની ગુનાહિત લાગણી થઈ આવતી અને એને જંપવા નહતીદેતીએનો હક મારીને  અહીં આવ્યો હતો તો હવે એણે અહીં યેન કેન પ્રકારેણ સેટ થવું પડશે એવી મજબૂરી થઈ ચૂકી હતીપણ હવે  ‘તમાચો મારીને પોતાનો ગાલ લાલરાખી રાખીને કંટાળ્યો હતો.

 ત્રણ મહિનાન ખર્ચા કેમના કાઢીશઅચાનક  એણે નિર્ણય કર્યો અને બેગ બિસ્તરાંભેગાં કરી મન મક્કમ કરીને પોતાના વતન ભારત હાલતી પકડી લીધીઘરે આવીને મમ્મીપપ્પા અને ભાઈની સાથે બેસીને  ભરપેટ ભોજન કર્યું અને પોતાનો નિર્ણય સંભળાવી દીધો,

થોડા ઓછા પગારની તો ઓછા પગારની નોકરી કરીશ પણ ઓસ્ટ્રેલિયા  મારા ગજાનીવાત નથી.  મોટો ભણતરમજબૂતાઈ બધી રીતે  મારાથી વધુ સમર્થ છેએની ઇચ્છા હોયતો એને વિદેશ મોકલી દો ને ભણાવો પણ મારી પાછળ હવે આમ ખોટા પૈસા ના વેડફશોમારી તાકાત બહારની વસ્તુ છે   બધીમને જોબ – ફેમિલી  બધાની સિક્યોરીટીજોઇએ છેબહુ ભાગ્યો હવે બસહકીકત સ્વીકારીને ધરતી પર પગ રાખીને જીવવું છે.તમારો સાથ હશે તો બધી તકલીફો આરામથી સહન થઈ જશે પણ  વિદેશની ધરતીમારો જીવ લઈ લેશે.’

બસ કર બેટાઆવું ના બોલ.’ અને સૌહાદ્રીએ સુમયના મોઢા પર હાથ મૂકી દીધો.

સુરેન્દ્રભાઈએ સુમયને ગળે લગાડી દીધો અને બોલ્યાં,

‘ અરે ગાંડા તારો બાપો હજુ બહુ તાકાત ધરાવે છેતું તારે સહેજ પણ ચિંતા ના કરીશઅહીં  તને સેટ કરી દઇશું અને ધીરેન તો મહામહેનતુ અને સમર્થ છેએને તોઅમેરિકામાંથી એક કંપનીએ મોટા પગારની જોબ ઓફર કરી છે તો અહીં હોય કે ત્યાંબધું જાતે મેનેજ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે  છેતું થોડો નબળો એટલે માળીને તારું ધ્યાનરાખવાની વિશેષ જવાબદારે હોય  હિસાબે  અમે તને ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલેલોપણ હવેતને તારી તાકાતસમજ બધાંનો ખ્યાલ જાતે  આવી ગયો છે એટલે અમારે શું કહેવાનું ?  એક સારો બોધપાઠ સમજીને જીવનની નવેસરથી શરુઆત કર દીકરા.’

અને ઘરમાં ચાર જોડી આંખોમાં વર્ષા છલકાઈ ઊઠી.

અનબીટેબલઃ વિદેશની ધરતીને ‘મોટી ડીગ્રી‘ માનવાની આપણી માનસિકતનો અંત ક્યારે ?

-sneha patel

 

my blog – https://akshitarak.wordpress.com/
my facebook page – https://www.facebook.com/pages/Sneha-h-patel/897742246922927

Antra


અંતરાઃ

રોજ રોજ

મારી પાસેથી ચમત્કૃતિની આશા ન રાખ,

હું એક સામાન્ય માનવી છું

તારું અછાંદસ કાવ્ય નહીં !’

-સ્નેહા પટેલ

અંતરા- આશરે પચાસે’ક વર્ષની વયે પહોંચેલી સ્ત્રી. ઘરમાં સૌથી મોટી હોવાના કારણે નાનપણથી જ એ મોટી થઈ ગયેલી. મમ્મીની નોકરીના કારણે એક નાનો ભાઈ ને એક નાની બેન વત્તા દાદા – દાદી- આ બધાની જવાબદારી એના માથે હતી. સવારની સ્કુલ, સ્કુલેથી આવીને જમીને સ્કુલનું ને ઘરનું ‘ઘરકામ’ પતાવીને થોડી વાર સૂઇ જતી ને પછી ઉઠીને દાદા દાદીની ચા બનાવી એમને ઉઠાડતી. એ પછી સૂકાયેલા કપડાં દોરી પરથી લઈને વાળીને દરેકના ખાનામાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવી દેતી. પછી થોડી વાર સખીઓ સાથે રમવા જતી, મમ્મીનો ઘરે આવવાનો સમય થઈ ગયો હોય એટલે સમયસર આવીને સાંજની રસોઇની થોડી ઘણી તૈયારી કરી રાખતી. મમ્મી આવે એટલે રસોઇ કરતી અને ત્યાં સુધીમાં પપ્પા ઓફિસેથી અને નાના ભાઈ બેન રમતમાંથી પરવારીને આવી જતાં ને આખું કુટુંબ સાથે બેસીને જમતું. પછી નાની બેન કચરો વાળી દેતી, ભાઈ બધા વાસણો રસોડામાં મૂકી આવતો ને અંતરા એ વાસણ ઘસવા બેસતી એના મમ્મી એ વાસણ વીંછળતા વીંછળતા રસોડું સાફ કરી દેતાં ને પછી બધા સાથે બેસીને ટીવી પર એમના પસંદના પ્રોગ્રામ જોતાં જોતાં સૂઇ જતાં. નાનપણથી જ જવાબદારીઓમાં જીવતી અંતરા આજે બે જુવાન દીકરીઓની મા હતી. એક દીકરીને પરણાવીને સાસરે મોકલી દીધી હતી અને બીજી દીકરી રમ્યાએ હમણાં જ એનું ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કર્યું હતું. અંતરાએ પણ છેલ્લાં થૉડા સમયથી એની નોકરીનો સમય આઠ કલાકમાંથી પાંચ કલાકનો કરી કાઢ્યો હતો. અહ્વે રમ્યાને ઓસ્ટ્રેલિયા જવું હતું – માસ્ટર કરવા.

બસ, આ દિવસથી ઘરમાં ધરતીકંપ જ આવી ગયો.

‘રમ્યા, આ તું તારી ચીજવસ્તુઓ જેમ તેમ મૂકે છે એ કેમનું ચાલે ? કાલે ઉઠીને તારે હોસ્ટેલમાં રહેવાનું થશે તો ત્યાં તું આવી રીતે જીવીશ ? ત્યાં તારી મા આવશે તારો રુમ સરખો કરવા?’

‘અરે મમ્મી, રોજ તો હું મારા કપડાં કબાટમાં ગોઠવી દઉં છુ. મારા ગેજેટ્સનું પણ પ્રોપર ધ્યાન રાખું છું, પણ તને તો ટેવ જ પડી ગઈ છે મારી દરેક વાતમાં કચ કચ કરવાની. કદી સંતોષ જ નથી થતો. હવે હું કંઈ નાની કીકલી નથી રહી. હું મારું બધું કામ જાતે કરી જ શકુ છું અને કરું પણ છું પણ તમને એની કોઇ કદર જ નથી. તમે સ્વીકારતા જ નથી.’ રમ્યાનું મગજ રોજ રોજની મમ્મીની કચકચથી ફાટ્ ફાટ થઈ જતું.’મમ્મીએ બધાંનુ બહુ કામ કર્યું છે, પોતાના ફીલ્ડમાં પણ એ સક્સેસ રહી છે. માન્યું કે એ એક સુપરપાવર ધરાવતી સ્ત્રી છે પણ એનો અર્થ એમ નહીં કે બીજા નકામા છે.’

અંતરાના પતિ વિકાસે ઘરમાં પગ મૂક્યો જ હતો અને આ બબાલ એના કાને પડી.

‘રમ્યા, આ શું છે ? મમ્મી સાથે આ રીતે વાત કરાય દીકરા ?’

એકદમ શાંત સ્વરે વિકાસે રમ્યાને ઠપકો આપ્યો.

‘પપ્પા, હવે તમે પણ મમ્મીનો પક્ષ લેશો મને ખબર છે. એનો તો ક્યારેય કોઇ વાંક હોતો જ નથી. સમાજમાં જુઓ, ઓફિસમાં જુઓ કે ઘરમાં – બધે મમ્મી ઓલવેઝ રાઈટ જ હોય છે. કોણ જાણે એ સામાન્ય માનવી નહીં પણ્ ભગવાન ના હોય ! તમે બધાએ જ એને માથે ચઢાવી દીધી છે.’

‘રમ્યા, અમે મમ્મીને માથે ચઢાવી છે એમાં કોઇ ખોટું છે?  વિચારીને બોલ.’

રમ્યા પણ વિચારમાં પડી ગઈ. એની મોમ એ એની ડ્રીમગર્લ હતી. એને પણ આગળ જઈને ‘સેમ ટુ સેમ’ એના મમ્મી જેવા જ સૂઝબૂઝવાળી અને સકસેસફુલ સાથે પ્રેમાળ વ્યક્તિ બનવું હતું. ઇંટેલીજન્સ જુઓ કે શારીરિક મહેનત અંતરા ક્યારેય કોઇ જ વહેવારમાં ક્યારેય કાચી નહતી પડતી. લોકોની એની પાસેથી હોય એ અપેક્ષા કરતાં કાયમ એ બમણું કરતી હતી. એની મમ્મી અદભુત હતી.

‘ના પપ્પા, કોઇ અતિશયોક્તિ નથી, પણ આ મારી સમજદાર મમ્મી અચાનક આવું વર્તન કેમ કરે છે એ નથી સમજાતું. આખો દિવસ નાની નાની વાતમાં એની કચકચ હોય છે. વળી એ તમારી સાથે પણ અજીબ વર્તન કરે જ છે ને, તમે ખબર નહીં કેમ એ કેવી રીતે સહન કરીને એને પ્રેમથી વાળી દો છો. તમે પણ અદભુત છો. એક તો મારે મારા વિઝા ને યુનિવર્સીટીમાં કચકચ, ઢગલો કામ છે એમાં આ નક્કામું ઝઘડયાં કરે છે એટલે અકળાઇ જવાય છે પપ્પા.’

‘દીકરા, તને ખબર છે તારી મમ્મીને હવે એવું લાગે છે કે તું જતી રહીશ પછી એને નાની નાની વાતમાં કોઇ પૂછનારું નહીં રહે. તારા ઢગલો કામ જે ઉત્સાહથી એ કરતી હતી એ પણ અચાનક જ પૂર્ણવિરામમાં પરિણમશે. આખી જીંદગી લોકોએ એની પાસેથી કામની, દરકારની અપેક્ષા રાખી છે અને એ બધાંને પૂરી કરવાની એને ટેવ પડી ગઈ છે. અચાનક જ એ આ બધાથી દૂર થઈ જશે એટલે એને કાયમ એવું લાગે છે કે એ હવે સાવ જ નક્કામી વ્યક્તિ બની ગઈ છે,કોઇને એની કશું જ જરુર નથી. એના છોકરાંઑ એમના જીવનમાં એની આંગળી છોડીને આગળ નીકળી જશે અને એ ત્યાંની ત્યાં…એટલે એ ખૂબ અકળાઈ જાય છે.’

‘પણ પપ્પા, મારી આ સેલ્ફ ડીપેડન્ટ મમ્મી આજકાલ તમારી પર વધુ ડીપેંડન્ટ થતી જાય છે એવું નથી લાગતુ. કાલે જ એ કહેતી હતી કે’તારા પપ્પાને કામમાંથી ફુરસત જ નથી મળતી અને મારે તારા માટેના શોપિંગમાં જવું છે તો જવાતું જ નથી.  પેલા રમીલાકાકીની તબિયત સારી નથી તો એમાં પણ એ તમારા ફ્રી સમયની રાહ જુવે છે કે,’તારા પપ્પા ફ્રી થાય તો એમની ખબર કાઢવા જઈએ ને ! આવું કેમ પપ્પા ?’

‘એનું કારણ એ કે એ એક સ્ત્રી છે. સ્ત્રી ભલે ગમે એટલી સ્વતંત્ર થઈ જાય, સેલ્ફ ડીપેન્ડન્ટ બની જાય પણ એને પોતાના પતિ ઉપર ડીપેંડંડેબલ થવું ગમતું જ હોય. કોઇ એવો વ્યક્તિ કે એ એની દરેક ઇચ્છાને સાંભળે, પૂરી કરે, એની કાળજી રાખે – આ કાળજી એટલે જ એને પ્રેમની લાગણીનો અનુભવ થાય. દુનિયાના કોઇ પણ છેડે જાઓ, સ્ત્રી  સ્વભાવથી તો કાયમ સ્ત્રી જ રહેવાની. એમાં પણ આ સમયે જ્યારે તમે બચ્ચાંઓ પોતાની જાતે પોતાના કામ કરતાં થઈ જાઓ એટલે એ પોતાની જાતને વધુ અસુરક્ષિત સમજે કે હવે કોઇને મારી જરુર નથી. જેને જન્મ આપ્યો અને જેની પળ પળનો હિસાબ રાખ્યો, જતન કર્યું એ સંતાનો પણ આખરે હવે પોતાનાથી દૂર થઈ જશે આ વિચાર એને ડરાવે છે. ભલે ગમે એટલી મજબૂત હોય પણ છે તો આખરે એક મા જ ને. ચિંતા ના કર બેટા સમય જતાં બધું સરખું થઈ જશે.  અત્યારે આપણે થૉડી સમજદારી દાખવીને એને સાચવી લેવાની છે અને આમાંથી બહાર નીકળવામાં આપણાથી બનતો સહકાર આપવાનો છે.’

‘ઓહ પપ્પા, તમે કેટલાં સમજુ છો,યુ આર ધ ગ્રેટ! તમે ના હોત તો હું કદાચ મમ્મીને સમજત જ નહીં ને એના પર  ગુસ્સે થયા જ કરત પણ તમે મને બચાવી લીધી. થેંક્સ..લવ યુ પપ્પા !’

સ્નેહા પટેલ.

Achhandas kavya


રોજ રોજ 

મારી પાસે ચમત્ક્રુતિની 

અપેક્ષા ન રાખ,

હું સામાન્ય માનવી છું 

તારું અછાંદસ કાવ્ય નહિ !

-સ્નેહા પટેલ.

Lagnivadh


 લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ

 

.

Lagnivadh


લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ 

All time available


Phulchhab > Navrash ni pal column>30 august-2017.

 ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ઃ


ઈંટ ઉપર ગોઠવેલી ઈંટમાં જીવી રહ્યા છીએ,

એટલે કે આપણે સૌ ભીંતમાં જીવી રહ્યા છીએ.

– અનિલ ચાવડા.


વૈદેહી પાર્લરમાં પોતાના વાળ કપાવી રહી હતી. આજે એને ઓફિસમાં રજા હતી. બે મહિનાથી બ્યૂટી પાર્લરનો મેળ પડતો જ નહતો તો આજે એણે ફોનમાં ‘પ્રાયોરીટી’ના લિસ્ટમાં એને પહેલું સ્થાન આપેલું હતું. આધુનિક હેરસ્ટાઈલમાં એનો આત્મવિશ્વાસ અનોખી રીતે વધી રહ્યો હતો. વાળ પછી વારો આવ્યો મેનીક્યોર -પેડીક્યોર – ફેસિયલનો..આરામથી આંખો બંધ કરીને એ પેડીક્યોરના મસાજની મજા માણી રહી હતી અને એનો ફોન રણક્યો. સહેજ આંખ ખોલીને એણે સામે ટૅબલ પર પડેલ ફોનનો નંબર જોયો તો એ આતિશનો ફોન હતો. ‘હમણાં પાંચ મીનિટ પછી કરીશ’ વિચારીને એણે એ ફોન ના ઉપાડ્યો. ફોન કટ થયો અને બે મીનિટમાં તો પાછો રણ્ક્યો. મોઢા પર ફેસિયલનું ક્રીમ લાગેલુ હતું અને હાથ મસાજમાં બિઝી…હવે શું કરું ? એણે લાચાર નજરે એની બ્યૂટીશીયન સામે જોયું અને  બ્યુટીશીયન ભફાક દઈને હસી પડી અને બોલી,’ડોન્ટ વરી. હું પકડું છું ફોન..આપ વાત કરી લો..કદાચ કોઇ અરજન્ટ વાત હશે.’ અને એણે ફોન ચાલુ કરીને વૈદેહીના કાન પર ધર્યો.

‘બોલ આતિશ..શું થયું ?’

‘શું બોલું યાર..તું ક્યાં છે ? ક્યારનો ફોન કરી કરીને થાકી ગયો.’

‘હું પાર્લરમાં છું. કેમ શું થયું ? શું કામ હતું?’

‘કંઈ નહીં. આજે ઓફિસના કામથી ઘર બાજુથી નીકળેલો તો થયું કે ચાલ, ઘરે આંટો મારતો જઉં. ઘરે આવીને જોઇએ તો તું બહાર ને ઘરમાં મમ્મી એકલા. તારી સાથે ક્યાંક બહાર રખડવાનો પ્લાન કરેલો પણ હવે બધો મૂડ બગડી ગયો, જવા દે.’

‘ઓહ..પણ મને થોડી ખબર કે તું આવી રીતે ઘરે આવીશ.’

‘તને હજી કેટલી વાર લાગશે ?’

‘હજી લગભગ દોઢ બે કલાક તો ખરાં જ.’

‘ઓફ્ફોહ.આટલો બધો ટાઈમ…’અને આતિશે અકળાઈને ફોન કટ કરી દીધો. પાર્લરમાંથી પરવારી  આત્મવિશ્વાસમાં દોઢસો કિલોનો વધારો કરીને વૈદેહી ખુશ ખુશાલ થઈને ઘરે આવી. ઘડિયાળમાં જોયું તો ચાર ને દસ મીનિટ થયેલ. એણે આતિશને ફોન કર્યો પણ સામે નો રિપ્લાય આવ્યો. થોડીવાર રહીને ફરીથી કોલ કર્યો તો ફોન એંગેજ આવતો હતો. કંટાળીને થોડી વાર આડી પડવાના વિચાર સાથે એણે બેડ પર લંબાવ્યું. આંખ ખૂલી તો સીધા છ વાગી ગયેલાં. ફટાફટ ઉઠીને મોઢું ધોઇને એણે એની અને એના સાસુની ચા મૂકી. ચા ગાળતી જ હતી અને આતિશ આવી પહોંચ્યો.

‘તું ચા પીશ…બીજી બનાવી દઉં..?’

‘તારે શું કામ ચિંતા કરવી જોઇએ ? મારી ઇચ્છા હશે તો હું જાતે બનાવી લઈશ. તું તારે તારા પાર્લરને તારા કામોમાં બીઝી રહે..’ આતિશે થોડા તીખાશભર્યા સ્વરે ફરિયાદ નોંધાવી.

‘અરે પણ નોકરીમાંથી માંડ સમય મળતો હતો અને પાર્લરની અપોઇન્ટમેન્ટ મળી તો જવું પડ્યું એ સમયે. એમાં શું ખાટું મોળું થઈ ગયું.આટલો આકરો કાં થાય છે.’

‘નવાઈની નોકરી કરે છે તું. કાયમ જાણે મારી પર ઉપકાર કરતી હોય એવું જતાવે છે. હું માંડ સમય સેટ કરું કે ચાલો થોડો સમય સાથે વીતાવીશું. પણ તું તો કાયમ…’

‘આતિશ, બસ કર હવે. બહુ થયું. હું કાયમ ઘર ને ઓફિસના સમયમાં રેગ્યુલર જ હોવું છું એ પછી મારે ઘરના, છોકરાંઓના સમય પણ સાચવવાના હોય છે. મેં ક્યારેય એ બધી ફરજોથી મોઢું નથી મચકોડ્યું. પણ તું અચાનક જ આમ આવી ચડે તો મને ના ફાવે. હું કંઈ તારા માટે ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ના રહી શકું. મારે હજારો કામ હોય છે અને મારો પોતાનો મૂડ જેવું પણ કંઈ હોય કે નહીં ? તું ઘરે આવી ચડે એટલે મારે તારી આગળ પાછળ ફરવાનું ? મને માંડ રજા મળેલી તો મને થોડો આરામ કરવાનો મૂડ હતો. હું ઘરે હોત તો પણ બહાર તો નહતું જ જવું.’

‘ઓહ..નવાઈના બે પૈસા કમાય છે એમાં આટલો તોર !’ 

અને આતિશનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. ઘરમાં કકળાટના ઘેરાં વાદળ બંધાવા લાગ્યાં હતાં – હમણાં વરસ્યાં , હમણાં વરસ્યાં…ત્યાં જ વાતાવરણનો બાફ ઓછો કરતો અવાજ ગૂંજયો – એ અવાજ હતો આતિશની દસમી ચોપડી પાસ પણ સમજણમાં ભલભલા ગ્રેજ્યુટસને પણ ભૂ પાડી દેતી મમ્મી સુમિત્રાદેવીનો!


‘આતિશ, વહુ બેટા બરાબર કહે છે. હવે પહેલાંનો સમય નથી રહ્યો કે પુરુષ ઘરે આવે ત્યારે એની બૈરી એની રાહમાં આંખો બિછાવીને બેઠેલી મળે. એના હજારો કામ પડતાં મૂકીને પોતાના વરના મૂડને પ્રાયોરીટી આપે અને પોતાનો સમય એ પ્રમાણે વીતાવે. આજકાલની નારીને હજારો કામ હોય છે, પહેલાંની સ્ત્રીઓ કરતાં એ વધુ સમજણ અને આત્મવિશ્વાસ ધરાવતી હોય છે એના કારણે એમનો પોતાની પરનો વિશ્વાસ પણ વધુ હોય છે. પોતાની ફરજો સારી રીતે પૂર્ણ કરતી આવી સ્ત્રીઓને પોતાનો સમય પોતાની રીતે વિતાવવાનો પૂરો હક અને મરજી રાખવાનો પૂરો અધિકાર છે.તમારે પુરુષોએ હવે મન થાય ત્યારે પોતાની પત્ની સાથે સમય વિતાવવાની નીતિને બદલવી પડશે. તમારે પણ હવે એનો સમય સાચવવો પડશે. એનો મૂડ – મરજી – જરુરિયાત બધું ઓળખતાં શીખવું પડશે. બંનેના શિડ્યુલ બીઝી હોય ત્યારે એકબીજા સાથે વાત કરીને સમયનું વ્યવસ્થિત ટાઇમટેબલ બનાવો અને એ પ્રમાણે ચાલતાં શીખો. આધુનિક જમાનો અનેકો સુખ સુવિધાઓ લાવે છે પણ સાથે સાથે આ નવી શીખ પણ લેતો જ આવે છે જે તમારે લોકોએ યેન કેન પ્રકારેણ શીખવું જ પડશે. વહુ બેટા, તારે પણ આતિશ આ રીતે તને સેટ ના થાય ત્યાં સુધી થોડી વધારે સહનશક્તિ દાખવવી જ પડશે. જો અત્યારથી નહીં ચેતી જાઓ તો તમારું દાંપત્યજીવન આગળ જતાં ખતરામાં આવી જશે.’

અને આતિશ અને વૈદેહી બે ય એકબીજાની સામે સહમતિપૂર્ણ નજરથી જોઇ રહ્યાં. આંખો આંખોમાં જ બદલાતા સમય સાથે પોતપોતાની માનસિકતાને બદલવાના આતિશના ઇરાદા સામે પોતાના લગ્નજીવનના સુખ માટે થોડું વધુ જતું કરવાની વૈદેહીએ સહમતિ આપી દીધી.


અનબીટેબલઃ સતત બદલાતા જીવનમાં તમે સાવ જ સ્થિર થઈ જશો તો વહેલાં ઘસાઈ જશો.


સ્નેહા પટેલ.

Safaltathi k asafalta


સફળતા કે અસફળતા:

છે સ્કૂલ ત્યાંની ત્યાં પણ
પાછું ભણાય ક્યાંથી ?

ખાલી મકાન પાછું
ખાલી કરાય ક્યાંથી ?

– તેજસ દવે

લૂઝર– અસફળ.’ જયદીપના કાનમાં સતત  શબ્દો અફળાતા હતાંઘરની દિવાલોમાં અફળાઈને વળી પાછા પડઘાતા હતાંઅવાજ સહન ના થવાથી એણે જોરથી એના બે કાન પર

હાથ રાખીને એને ઢાંકી દીધા, પણ એમ અવાજથી પીછો ના  છૂટયો. લમણાંની નસો ફૂલી જઈને ફાટું ફાટું કરી રહી હતી. આંખમાંથી અશ્રુ બહાર સરી આવ્યાં. પાગલની જેમ બે હાથે  પોતાના વાળ ખેંચવા લાગ્યો અને અચાનક એની આખી દુનિયા ગોળ ગોળ ફરવા લાગી ને ધબ દઈને જમીન પર ફસડાઈ પડ્યો. બાજુમાં  ગેલેરીની પાળી હતી પણ જયના 

નસીબ સારા કે  પાળીની અંદરની બાજુ પડ્યો. હથેળીમાં જીવનરેખા લાંબી હતી.

એના પડવાનો અવાજ સાંભળીને રોશનલાલ જયના પપ્પા એમના બેડરુમમાંથી હાંફળા ફાંફળા થઈને દોડતાંકને બહાર આવ્યાં. બહાર આવીને એમણે જે નજારો જોયો  જોઇને

એમના હોશકોશ ઉડી ગયાં. તરત  મોબાઈલમાંથી ડોકટરને ફોન કરીને ઘરે બોલાવી લીધા અને બેહોશ જયદીપને જેમ તેમ કરીને સોફા સુધી લઈ જઈને એના ઉપર સુવાડ્યો. ડોકટરે આવીને ઇંજેક્શન આપ્યું અને સ્ટ્રેસના લીધે આમ થયું છે એમ કહ્યું. હવે પછી આવું ના થાય એનું ધ્યાન રાખવાનું કહીને દવાઓ આપીને તેઓ ચાલ્યાં ગયાં. રોશનલાલ વિધુર હતાં 

અને જ્યદીપ એમનો એકનો એક છોકરો. જયદીપે બે વર્ષ પહેલાં  એનું એંજીનીયરીંગ હોસ્ટેલમાં રહીને પતાવ્યું હતું. જયદીપ બહુ  હોંશિયાર નહતો પણ સાવઢબુભાઈનો પણ નહતો

આરામથી બધા વર્ષમાં પાસ તો થઈ  જતો હતો. પાસ થઈને છેલ્લાં બે વર્ષથી  પ્લેસમેન્ટ માટે પ્રયત્નો કરતો હતો પણ એને ક્યાંય નોકરી નહતી મળતી. એક જગ્યાએથી કલાર્કની નોકરી મળતાં એણે હતાશામાં ઘેરાઈને  પણ સ્વીકારી લીધી હતી પણ એંજીનીયર થઈને આવી સામાન્ય નોકરી કરવામાં એને કોઇ  સંતોષ નહતો મળતો. વળી પગાર પણ સાવ ઓછો. મનોમન  અકળાતો, અને ડીપ્રેશનમાં ગર્ક થતો. મનમાં એના પોતાના માટે એક ને માત્ર એક  વિચાર આવતો કે એના જીવનના કોલેજના બહુમૂલ્ય ચાર વર્ષ સાવ પાણીમાં ગયાં, એની જીંદગી  બરબાદ થઈ ગઈ, હવે  આગળ કશું  નહીં કરી શકે. પોતે એક અસફળ માનવી હતો,’ બિગ ફેલ્યોર‘.

ઘડિયાળ એનું કામ પૂરી નિષ્ઠાથી બજાવતી હતી. ધીમે ધીમે જયને હોશ આવતો ગયો. આંખો ખોલી તો સામે એના વ્હાલા પપ્પા હતાં, જે ચિંતાતુર વદને છતના પંખાને નિહાળી રહ્યાં હતાં અને એમનો હાથ જયના લીસા વાળમાં ફરતો જતો હતો.

પપ્પા, મેં તમને જીવનમાં બહુ નિરાશ કર્યાં છે કેમ? હું બહુ મોટો અસફળ માનવી છું, જીવનમાં ક્યારેય કશું  નહીં કરી શકું…’ અનેજયદીપ ધ્રુસ્કે ને ધ્રુસ્કે રડી પડ્યો.

તારો જીવનને જોવાનો નજરીયો બદલ. તું પહેલેથી  એવું માનીને બેઠો છે કેહું જીવનમાં કશું નહીં કરી શકું.’ ને એટલે  તને અસફલતાની લાગણી હેરાન કરે છે. એના બદલે તું 

એમ વિચાર કે,’જીવનના આટલા વર્ષો બહુ અનુભવો ભેગાં કર્યા છે, અમુક જગ્યાએ ઢગલો મુશ્કેલી વેઠીને ભણ્યો છુંખાલી ચોપડીઓનું ભણતર  ભણતર નથી હોતું બેટા. તારા 

 અનુભવો પણ તારા ગુરુ બની શકે છે. અસફળ અને સફળ માનવીની વચ્ચે ફકત એક  તફાવત હોય છે. સફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સને આવકારે છે ને એમાંથી કોઇ ને કોઇ રસ્તો 

શોધીને આગળ વધવા માટે તૈયાર રહે છે અને આમ હિંમત રાખીને  સફળતાની ટેકરીઓ ચઢી જાયછે. જ્યારે અસફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સથી દૂર ભાગે  છેજીવનમાં ક્યારેય કોઇ મુશ્કેલીઓનો સામનો  નાકરવો પડે એવી પ્રાર્થના કરે છેપરિણામે એક સલામત પણ મર્યાદિત ઘેરાવમાંથી બહાર નથી નીકળી શક્તો. અત્યાર સુધી મેં તને તારી જાતે ઝઝૂમવા દીધો છેમને એમ કે તું કોઇક ને કોઇક રસ્તો જાતે  શોધી કાઢીશ પણ  મારી ભૂલ હતી. તું તો રસ્તો શોધવાને બદલે નાસીપાસ થઈ ગયો છે.’ને રોશનલાલની આંખની કિનારી ભીની થઈ ગઈ.

પપ્પા, પ્લીઝહું હવે આખી સ્થિતીને નવી દ્રષ્ટીથી જોઇશ ને કોઇ રસ્તો જરુર શોધી કાઢીશ. પ્રોમિસ.’

 દિવસ પછી જય કાયમ પોતાની સ્કુલ, કોલેજ હોસ્ટેલ લાઈફ યાદ કર્યા કરતો.  વખતે દુનિયા જીતી લેવાના સ્વપ્ના જોયેલાં  પણ યાદ આવતું. અચાનક એના મગજમાં એક વિચાર આવ્યો કે,

‘ હોસ્ટેલના દિવસો દરમ્યાન એને ઘણી બધી જીવનજરુરિયાતની વસ્તુઓ માટે દૂર દૂર સુધી ફર્યા કરવું પડતું હતું અને એમાં એનો ખાસો એવો સમય વેડફાતો હતો. વળી પસંદગીનો કોઇ ખાસ અવકાશ નહતો મળતો. આજે પણ  હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ એવી તકલીફોનો સામનો કરતાં  હશે ને? તો એવા લોકો માટે એક વેબસાઈટ ના બનાવી શકાય ?’

પોતાના  આઈડીઆ પર વિચાર કરતાં કરતાં જયને બહુ સારા સ્કોપ લાગ્યાં અને એણે એના પપ્પાને  વાત કરી. ખાટલે ખોટ એક મૂડીની ઉભી થઈ. રોશનલાલ અને જય આજુબાજુના પ્રોવિઝન સ્ટોર્સ પર ફરવા લાગ્યાં.  લોકોને જથ્થાબંધ માલ ખરીદવાની ઓફર આપીને રેગ્યુલર ઘંધો આપવાની વાત કરી. સામે  દ્કાનદારો એમને વર્ષોથી ઓળખતા હોવાથી ક્રેડિટ પર માલ આપવા તૈયાર થઈ ગયાં. હોસ્ટૅલમાં પણ જયને ઓળખતા હોય એવા લગભગ ૫૦% જેટલાં લોકો તો નીકળી  આવ્યાં. એમને જયદીપે પોતાનો આઈડીઆ કહ્યો અને તમારે તમારી પસંદગી કહેવાની ને તમારો સામાન માત્ર બે કલાકમાં તમને મળી  જશે એવી ગેરંટી આપી. આઈડીઆ નવો હતો પણ વિધ્યાર્થીઓનો સારો એવો સમય બચી જતો હતો અને ઘરે બેઠા જરુરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ આસાનીથી અને માર્કેટ કરતાં ૧૦% સસ્તાં ભાવથી મળવા લાગી એથી જયદીપની વેબસાઇટ લગભગ  આઠ મહિનામાં તો લોકપ્રિય થઈ ગઈ. ધીમે ધીમે જયદીપે દોઢ વર્ષમાં તો આખું કેંમ્પસ કવર કરી લીધું અને હવે  નજીકની કોલેજની બીજી હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ સાથે પણ વાતો કરતો હતો.  લોકો પણ તૈયાર થઇ ગયાં. કામ સારું ને નિયમિત હતું એથી જયદીપે માર્કેટીંગ કરવાની બહુ જરુર નહતી પડતી. હવે એની પાસે સારી એવી મૂડી પણ ભેગી થઈ ગઈ હતી. એનાથી  બહુ  ઓછા ભાવે સારો એવો માલ ઉપાડતો. ધંધાની નાડ તો એણે પારખી  લીધી હતી. લગભગ પાંચ  વર્ષમાં તો જયદીપ એક એન્જીનીયરની કમાણી કરતાં ત્રણ ગણી વધુ કમાણીવાળો ધંધો કરતો થઈ ગયો હતો.

અનબીટેબલઃ સફળતા કે અસફળતા સ્થિતીને જોવાની નજરનું પરિણામ હોય છે.

-sneha patel.