Virodhnu vavazodu


વિરોધનું વાવાઝોડું :

નક્શા તો એના એ જ છે ભ્રમણો નવાં નવાં,

રસ્તા તો એનાં એ જ છે ચરણો નવાં નવાં.

-હરિશ્ચંદ્ર જોશી.

‘ચીંટુ, કેવો ગયો બેટા તારો આજનો દિવસ?’

‘જવા દે ને મમ્મી, કંઈ પૂછીશ જ નહીં.’ બોલતાં બોલતાં ચીંટુનો ગોરો ચહેરો લાલ લાલ થઈ ગયો.

‘અરે-અરે…શું થયું મારા દીકરાને?’ ચીંટુની સ્કુલબેગમાંથી વોટરબેગ અને લંચબોકસ કાઢતાં કાઢતાં કૈરવી બોલી.

‘અમારો આજનો ફિઝિકસનો પીરીઅડ હતો, એમાં એક પ્રોજેક્ટ હતો જે અમારે આવતા સોમવારે સબમીટ કરવાનો હતો પણ અચાનક સરના પપ્પા એક્સપાયર થઈ જતાં એમણે એ પ્રોજેક્ટ આજે ને આજે જ મંગાવી લીધો. જોકે, મારે પ્રોજેક્ટ કંપ્લીટ થઈ જ ગયો હતો અને અચાનક આપણું લેપટોપ એની જાતે અપડેટ લઈ લેતાં મારો લગભગ ૩ કલાકનો સમય ખાઇ ગયું અને મારે એ બધું પતાવતાં પતાવતાં રાતના ત્રણ વાગી ગયા.’

‘હા, મેં રાતે એક વાગે તારા રુમની લાઇટ ચાલુ જોયેલી પણ મને એમ કે તું યુટ્યુબ જોતો હોઇશ કે તારા ગીતો સાંભળતો હોઇશ.’

‘ના મમ્મી, આ બધી લમણાકૂટ હતી. એ બધું તો ઠીક પણ મેં પ્રોજેક્ટની પ્રીંટ તો કાઢી લીધી પણ એને સ્પાઈરલ કરાવવા ક્યાં જવું ? રાતના ત્રણ વાગે કયો કાકો દુકાન ખોલીને બેઠો હોય ? એક ૨૪ બાય ૭ વાળી શોપ છે પણ એ અહીંથી કલાકન રસ્તે. રાતે ત્રણ વાગે ત્યાં જઈને પાંચ વા્ગે પાછો આવું અને સવારે છ વાગ્યે સ્કુલે જઉ ..એવું થાય. મનેબહુ જ ઉંઘ આવતી હતી તો બે ત્રણ કલાકની ઉંઘ ખેંચી લેવાના ઇરાદાથી હું લેપટોપ અપડેટ થઈ જતાં મારા કરેલ કામની ફાઈલની પ્રીન્ટ કાઢીને સૂઇ ગયો. સ્પાઇરલના બદલે સ્ટેપ્લરથી કામ ચલાવી લીધું હતું.’

‘હા, તો.એમાં ખોટું શું થયું ? માર્કસ તો તારા લખાણના મળવાના હતાં ને – સ્પાઇરલ તો ખાલી ડેકોરેશન જ ને! ‘

‘ હા મમ્મી, આમ તો એવું જ હોય પણ આજના જમાનાના સર એવું ક્યાં સમજવાના ? જડની જેમ જીદ પર અડી ગયા ને કહે,

‘ લેપટોપ હેરાન કરતું હતું તો બીજાનું વાપરવું હતું કાં તો બીજો કોઇ પણ રસ્તો શોધવો હતો. રાતના ત્રણ વાગે સ્પાઈરલવાળાને ત્યાં જવું પડે તો જવાનું એમાં શું ? તમે આજકાલના છોકરાંઓ જ સાવ માયકાંગલા છો. બે ચાર રાતોના ઉજાગરા ય તમારા જેવા જુવાનિયાઓને ના નડવા જોઇએ. જે હોય એ..તમે કામ કમ્પ્લીટ નથી કર્યુ એટલે હું તને ફુલ માર્ક્સ નહીં જ આપું.’

‘ઓહ..સાવ આવા જડભરત!’

‘હા અને મુખ્ય વાત તો હવે – અમારા ક્લાસની બે ત્રણ છોકરીઓને કોઇ સોશિયલ ફંકશન, ઘરમાં મહેમાન જેવાં કારણૉ હતાં તો સરે એમના પ્રત્યે એકદમ જ કૂણું વલણ અપનાવ્યું. બોલ્યાં,’હા છોકરીઓને બિચારીઓને હજાર જાતનાં કામ હોય.’ અને એમને અધૂરા લખાણ છતાં પૂરા માર્કસ આપી દીધાં. કાયમ અમારા છોકરાંઓ સાથે આમ જ વર્તન થાય છે -જાણે કે અમે ઓરમાયા ના હોઇએ! સ્પોર્ટ્સના પીરીઅડમાં કોર્સ છૂટી જાય તો અમને કહેવાય કે જાતે કરી લેજો, જ્યારે છોકરીઓને નોટ્સ આપે. રીસેસમાં પણ છોકરીઓનો વારો પતે પછી અમારો વારો…ત્યાં સુધીમાં તો રીસેસ પતી જવા આવે છે. મમ્મી, આ છોકરીઓને આમ સ્પેશિયલ અનામત શું કામ આપવાનું ? આજકાલના જમાનામાં છોકરીઓ અમારા છોકરાં જેટલી જ મેન્ટલી અને ફિઝીકલી પણ મજબૂત છે . એ લોકો સામેથી તો આવી બધી ડીમાન્ડ નથી કરતી તો સમાજ એમને આવી ખાસ સગવડો આપીને કૂણી શું કામ બનાવે છે ? એ લોકોને પણ હવે ખબર પડી ગઈ છે પોતાની આ ફેવરની એટલે એ લોકો પણ ઓછી મહેનતે અને માત્ર ‘છોકરી’ હોવાના ફાયદા ઉઠાવવાના નવા નવા રસ્તા શોધતી ફરે છે. આમ ને આમ સમાજ એમની ટેવો બગાડી રહ્યું છે એવું નથી લાગતું. સ્ત્રી સશક્તિકરણના નામે મને તો એમ લાગે છે કે સ્ત્રીઓને પહેલવહેલાં તો એમ જ સમજાવાય છે કે – તમે કમજોર છો એટલે તમારે સશકત થવાનું છે. આટલી બધી ફેવર – ઉફ્ફ. અમે છોકરાંઓ કંટાળી ગયા છીએ આ જાતિભેદથી. સમાજ એ નથી સમજતો કે અમારી સાથે અત્યારથી જ આ ભેદભાવ ઉભા કરવાના ધંધા કરે છે એથી અમારા મગજમાં કિશોરાવસ્થાથી જ છોકરીઓ માટે એક ઇર્ષ્યાનો ભાવ ઉત્પન્ન થાય છે. આ જ છોકરીઓની જાતિ મોટી થઈને સ્ત્રી થશે અને અમે પુરુષ…ત્યારે અમારા લગ્નજીવનમાં આ બધાની શું અસર થશે એ આજના કહેવાતા સમાજ્સુધારકો સહેજ પણ નથી સમજતાં. જ્યાં જરુર છે ત્યાં ચોકકસપણે સ્ત્રીઓને સહાય કરો, સપોર્ટ કરો પણ દરેક વાતમાં સ્ત્રીસશક્તિકરણના નારા લગાવી લગાવીને પોતાની જાતને મોટા સમાજસુધારક કહેવડાવાના મોહથી દૂર રહો. આજની છોકરીઓ કોઇ પણ બાબતે અમારાથી કમ નથી મમ્મા. ઉલ્ટાની માનસિક રીતે તો ઘણી બધી છોકરીઓ છોકરાંઓને પણ ટપી જાય એવી તેજતર્રાર છે. શું કામ આવા ભેદભાવોની દિવાલ ઉભી કરે છે અને અમારા મનમાં અત્યારથી છોકરીઓ માટે એક અલગ જ ભાવ ઉભો કરે છે આ સમાજના ‘સો કોલ્ડ’ ઇંટેલીજન્ટ લોકો ! મને સહેજ પણ નથી સમજાતું આ બધું.’

‘હા બેટા, હું તારી વાતથી બિલકુલ સહમત છું.ધીમે ધીમે છોકરીઓ પોતે જ આ પોતાને ‘સ્ત્રી સશક્તિકરણ’ ના નામે અપાતી આવી સ્પેશિયલ ટ્રીટનો વિરોધ કરશે એવી મને ખાત્રી છે.’

અનબીટેબલઃ વિરોધના વાવાઝોડામાં સમજ અને યોગ્ય દિશા ના હોય તો વિનાશ નોંતરે છે.

સ્નેહા પટેલ

Advertisements

shabd-sabha


રોજ શબ્દોની સભા ભરીને હું બેસું છું,
હું જ રાજા
હું જ પ્રજા.
તો ય આખી દુનિયા પર શાસન કરી લીધાનો ભાવ જન્મે છે.
જોકે..દિલમાં કોઈ રાજપાટ ની આશા ક્યારેય નથી જન્મી,
પણ એક સિંહાસનના માલિકની લાગણી તીવ્રપણે અનુભવાય છે.
કોઈ તલવાર..મુગટ..બખ્તરની મને જરૂર નથી લાગતી,
હું તો મારા વિચારોથી, શબ્દોથી જ સંરક્ષાયેલી છું !
-સ્નેહા પટેલ.
16-11-2017 , બપોરનાં 1.25 મિનિટ

ચાહકઃ


ચાહકઃ

લવારીઓ – શબ્દોનાં ખડકલાં,
ઢગલે ઢગલાં.
અસ્ત વ્યસ્ત બુધ્ધિ,
બુઠ્ઠી લાગણીઓ,
નકરું બોલ બોલ – લખ લખ.
શબ્દોના વેપાર જાણે કે !
આંખ – કાન – દિલ – દિમાગ
સઘળું ય ત્રસ્ત.
શાંતિની શોધમાં પાછા શબ્દો જ ફંફોસવાના !
-સ્નેહા પટેલ-અક્ષિતારક પુસ્તકમાંથી.
શહેરમાં લગભગ છેલ્લાં અઠવાડિયાથી ગીત,સંગીત અને સાહિત્યનો મોટો ઉત્સવ ઊજવાઈ રહ્યો હતો. સવારના અગિયાર વાગ્યાથી રાતના દસ વાગ્યા સુધી વિધ વિધ પ્રોગ્રામથી ઉસ્તવ મજેદાર બની ગયો હતો. લોકો પોતાની સતત ભાગતી જીન્દગીથી થાકી હારીને આવા પ્રોગ્રામમાં જઈને થોડો પોરો ખાતા હતા, મગજ માટે પૌષ્ટિક આહાર મેળવતા હતાં અને ફરીથી દોડવા તૈયાર થઈ જતા હતાં.

ભાર્ગવી, સાહિત્યનો શોખીન જીવડો ! એ લગભગ રોજ આ ઉત્સવમાં હાજર રહેતી અને રોજ પોતાના માનીતા લેખક, કવિ, ગાયક, સંગીતકારને મળીને ખુશ ખુશ થઈ જતી. રોજ પ્રોગ્રામના પાસમાં જોઇ જોઇને આજે કોને કોને સાંભળવા – જોવાના છે એ નકકી કરી લેતી ને પછી શક્ય હોય તો એ કલાકારને રુબરુ મળતી, ઓટોગ્રાફ લેતી, શક્ય હોય તો વાતો પણ કરતી. પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત રહેતી ભાર્ગવીએ આજે પાસમાં જોયું અને ખુશ ખુશ થઈ ગઈ.

આજે તો એના ખૂબ ગમતા ગાયક હરિલાલ આવવાના હતાં. એ હરિલાલના ગીતોની દિવાની હતી. લગભગ સાઈઠીએ પહોંચવા આવેલ હરિલાલની સૂર પર પક્કડ જબરદ્સ્ત હતી અને ઘેરો ઘૂંટાઈને આવતો અવાજ ઓડિયન્સને તસુભાર હલવા નહતો દેતો. વર્ષોનો રિયાઝ હતો. યોગ્ય દિશામાં થતી મહેનત અને નિષ્ઠા ભેગાં થાય ત્યારે સફળતા તો ઝખ મારીને કદમ ચૂમવાની જ હતી. આજે હરિલાલની આજુબાજુ ઉભો રહી શકે એવું પણ કોઇ ગાયક નહતો દેખાતો. જોકે હરિલાલને મન આ બધું સહજ હતું. સફ્ળતાએ એમના મગજમાં રાઈ નહતી ભરી. એ ભલા અને એમની ગાયકી ભલી. એમનું તો આખું વિશ્વ જ જાણે અલગ !

હરિલાલનો પ્રોગ્રામ સાંજના સાત વાગ્યે હતો. ભાર્ગવી પાંચ વાગ્યામાં જ રસોઇ પાણીથી પરવારી ગઈ અને તૈયાર થઈ ગઈ. ઘરમાંથી બહાર નીકળતા પર્સ ખોલીને ઓટોગ્રાફની બુક ફરીથી ચેક કરી લીધી. લગભગ અડધો કલાકમાં તો એ પ્રોગ્રામના સ્થળ પર હતી. ત્યાં જઈને અલગ અલગ હોલમાં ચાલતા બે પ્રોગ્રામમાં ઉડતી નજર નાંખી પણ એની નજર તો એના પ્રિય ગાયકને શોધતી હતી અને એક હોલમાં હરિલાલ એને દેખાઈ જ ગયાં. સ્ટેજથી – ભીડભાડથી ખાસી દૂર બેઠાં બેઠાં હરિલાલ સ્ટેજ પર ચાલતી કોઇ ચર્ચાનો આનંદ ઉઠાવી રહ્યાં હતાં. એમની બાજુમાં થોડી ખાલી જગ્યા જોઇને ભાર્ગવી ઓર ખુશ થઈ ગઈ અને એ ફટાફટ ત્યાં પહોચી ગઈ.
‘નમસ્તે સર.’
‘નમસ્તે નમસ્તે.. બેન તમને પહેલાં પણ જોયેલાં છે.’
‘જી સર, હું તમારા બધા જ પ્રોગ્રામ બને ત્યાં સુધી અટેન્ડ કરું જ છું.’
‘હા, મને પણ એવું લાગ્યું જ. આભાર.’
‘અરે સર, એવું ના બોલો. તમને ગાતા સાંભળવા એ તો કોઇનું પણ સદભાગ્ય છે.’
એમની વાત ચાલતી હતી ત્યાં હરિલાલના બીજા ચાહક આવી ગયાં.
‘અરે હરિભાઇ, કેમ છો?’
ભાર્ગવી થોડી ચમકી ગઈ. બોલનારના અવાજમાં એક પ્રકારની બેફિકરાઈ હતી, જાણે હરિભાઇના વર્ષોથી ઓળખીતા હોય એમ. જોકે હરિભાઇના સૌમ્ય ઉમળકાથી બોલાયેલ શબ્દો સાંભળીને ભાર્ગવી સમજી ગઈ કે,’આ ભાઇ તો એમને પ્રથમ વખત જ મળતાં હતાં.’ ભાર્ગવી થોડી હબકી ગઈ. એ પછી તો એ ચાહકભાઈ હરિભાઈની એકદમ જ નજીક બેસી ગયા અને હરિભાઈ સાથે સંગીત વિશે વાતો કરવા લાગ્યાં. શરુઆતમાં તો હરિભાઈએ ખૂબ જ ઉમળકાથી જવાબ આપ્યા પણ ધીમે ધીમે પેલા ચાહકભાઈ હરિલાલની ગાયકી પરથી પોતાની ઘરના બાથરુમમાં ગવાતી ગાયકી પર આવી ગયાં. એમના ધંધા, ઓળખાણો અને સંગીતના અધકચરા જ્ઞાનની વાતો કરીને વાતાવરણમાં શબ્દોનો કચરો ઠાલવવા લાગ્યાં. હરિભાઈ ધીમે ધીમે મૌન થતાં ચાલ્યાં અને ફકત ને ફકત એ ભાઈને સાંભળવા લાગ્યાં. પોતાની ધૂનમાં મસ્ત ચાહકભાઈને હરિભાઈના ચૂપ થઈ જવાની ઘટનાની જાણ સુધ્ધાં ના થઈ એ તો પોતાની બડાઈ હાંકવામાંથી અને પોતાનું મહત્વ બતાવવામાંથી જ ઉંચા ના આવ્યાં. છેવટે હરિલાલના પ્રોગ્રામની જાહેરાત થતાં હરિલાલ ત્યાંથી વિનયસહ રજા લઈને ઉભા થયાં.
એમનો પ્રોગ્રામ અપેક્ષા કરતાં પણ વધુ સારો રહયો. એમણે આ વખતે ગાયકીમાં થોડા પ્ર્યોગો કરેલા જેને એમના ચાહકોએ ‘વન્સ મોર – વન્સ મોર’ના નારાથી વધાવી લીધા. બધાનો આભાર માનીને હરિભાઈ સહજ રીતે ફરીથી આગળનો પ્રોગ્રામ નિહાળવા ઓડિયન્સમાં બેસી ગયાં અને ભાર્ગવીએ ચાન્સ ઝડપીને પોતાની ઓટોગ્રાફ બુક એમની સામે ધરી દીધી. હરિલાલે હસતાં હસતાં એમાં ઓટોગ્રાફ આપ્યાં.
‘સર એક વાત પૂછું?’
‘બોલોને બેન.’
‘પેલો માણસ જે રીતે એની બડાઈ હાંકતો હતો એનાથી તમને કંટાળો ના આવ્યો ? તમે એમને રોક્યાં કેમ નહીં. ‘
‘બેન, આજના જમાનામાં બધા વ્યક્તિને એક સાંભળનારો જોઇએ છે પણ એમને કોઇને સાંભળવાની તસ્દી લેવાની ધીરજ નથી કેળવવી. હું ઇચ્છત તો એને ચૂપ કરી શકત, તમારી વાત સાચી છે. પણ મારે એ વ્યક્તિના લેવલ સુધી જવું પડે અને એને સમજાવવું પડે કે ભાઈ તું સર્વજ્ઞનું અભિમાન લઈને ફરે છે પણ હકીકતે તો કશું સમજતો જ નથી. મારા આટલા વર્ષોની સાધના પછી પણ હું એના જેટલા જ્ઞાનનો દાવો ના કરી શકું તો એ ભાઈ તો એમની વાતો પરથી સાવ જ અધકચરાં લાગ્યાં. પોતે કશું નથી જાણતો એવું સમજતા માણસને કોઇ હકીકત સમજાવી શકે પણ આ તો પોતાની સમજણના આંખ કાન પર દંભના પડદા પાડીને બેઠાં હતાં. બધું જ જાણતાં હોય એવા માણસને સમજાવવું એ સૌથી જોખમી વાત બેના. એટલે હું ચૂપચાપ એને સાંભળતા એ વિચારતો હતો કે,’અધુરુ જ્ઞાન માનવીને કેવું પતનના રસ્તે દોરી જાય છે! એ ભાઈને મને સાંભળવા કરતાં મને સંભળાવવામાં જ વધુ રસ હતો. એવા અનેક કહેવાતા ચાહકો સાથે મારો ભેટો થયા જ કરે છે ,હવે ટેવાઈ ગયો છું. પોતાના બોલાતા શબ્દોનો અર્થ સુધ્ધાં ના સમજતા હોય એ તમારા શબ્દોની ગહેરાઈ શું સમજી શકવાના? તમારા શબ્દોનું માન ના હોય ત્યાં કશું ના બોલવામાં જ માલ છે.’
‘હા સર તમે બહુ જ સાચી વાત કહી. હું પણ હવેથી આ જ વાતનો અમલ કરીશ.’ ને ભાર્ગવી ત્યાંથી ઘર તરફ જવા નીકળી.

અનબીટેબલઃ સાચા જ્ઞાનથી જેટલાં ભરાશો એટલા અંદરથી વધુ શાંત થશો.
સ્નેહા પટેલ.

Videsh dharti


 

અમારામાં સતત અવઢવ રહે છે  અને અથવા,

અને  ચોકમાં સિક્કાને ઉછાળી નથી શકતાં !

 

ભરત ભટ્ટ.

 

 

સવારથી  સૌહાદ્રીનું મન ખૂબ બેચેન હતુંજે રાતે સરખી ઊંઘ પૂરી ના થઈ હોય સવારે મૂડ થોડો ઓફ રહેતો પણ કાલે રાતે તો  પૂરાં આઠ કલાક સૂઇ ગયેલી હતી અને પણ ઘસઘસાટતો પછી આજના વલવલાટનું કારણ શું હશે ? દાળનો વગાર કરવાએણે વગારિયું ગેસ પર મૂક્યુંતેલ તતડયાં પછી રાઈમેથીહીંગમરચુંલીમડો નાંખીનેવગારની વાટકી શાકના તાસળામાં ઊંધી કરી દીધી અને તરત  પોતાની ભૂલનો અહેસાસથયોઆજે  શું લોચાલાપસી થયા કરે છે ? ને બન્ને ગેસના બર્નર બંધ કરીને ડ્રોઇંગરુમમાં માથું પકડીને બેસી ગઈત્યાં  અચાનક એના ફોનની રીંગ વાગીફોનબાજુમાં  હતો એણે તરત  ઉપાડ્યો.

 

મમ્મીઓસ્ટ્રેલિયામાં આપણા સુમયની ગાડીને એક્સીડન્ટ થયો છેજોકે એને ખાસ કંઈવાગ્યું નથી એટલે તું ચિંતા ના કરીશ.’

સામે છેડેથી એનો મોટો દિકરો ધીરેન બોલી રહ્યો હતો.

 

ધીરેન અત્યારે ચંડીગઢમાં રહીને સાયન્સ વિષય સાથે પીએચડી નું કામ કરી રહ્યો હતો અનેસુમયથી બે વર્ષે મોટો હતોબારમામાં સાયન્સમાં લગભગ ૯૩લઈ આવનાર ધીરેનનુંસપનું અમેરિકામાં જઈને માસ્ટર કરવાનું હતુંખૂબ  મહેનતુ અને પોતાના કામમાં પૂરીરીતે ચોક્કસ એવા ધીરેન માટે  સપનું પૂરું કરવું  અશક્ય સહેજ પણ નહતુંએણે નેટપર પોતાનાથી બનતી બધી શોધ ચાલુ કરી લીધી હતી અને જરુરી બધી  માહિતી ભેગીપણ કરી દીધી હતીસવાલ હતો તો પૈસાનોસ્કોલરશીપ માટે પૂરતો પ્રયત્ન કરતો હતોસ્કોલરશીપ પછી પણ લગભગ પચીસ – ત્રીસ   લાખ તો ઓછામાં ઓછા કાઢવા પડે એમહતું ઘરમાં કમાનાર એક અને ખાનારા ચાર જણહોસ્ટેલમાં રહીને ધીરેનને કોલેજભણાવવાના ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા એના પપ્પા સુરેન્દ્રભાઈએ પોતાના બીજા રખડું અનેભણવામાં ઓછા હોંશિયાર દીકરા પાછળ સહેજ પણ્ ધ્યાન નહોતું આપ્યુંઅને એનેશહેરની એક ચીલાચાલુ કોલેજમાં એડમીશન અપાવીને જેમ તેમે બી.કોમ કરાવી દીધોહતોસામે પક્ષે સુમયને ભણવાની ખાસ કોઇ પડી પણ નહતી ભલો એનું બાઈક ભલુંઅને એના રાતના હાઈવે પર બે બે વાગ્યાં સુધી રખડી ખાનારા દોસ્તારો ભલાએક પણએબ એવી નહતી કે જે સુમયમાં ના મળેમા બાપ બધું જાણતા પણ કશું કરી નહતાશકતાંએવા રખડું દોસ્તા્રોની સંગતમાં એક દિવસ સુમયને  ઓસ્ટ્રેલિયા જવાનો જેકપોટલાગી જવાની શક્યતા હાથ લાગીએણે એના પપ્પાને વાત કરીએમની બરાબર સામે ધીરેન  વખતે કોલેજના છેલ્લાં વર્ષની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો વખતે એણેતનતોડ મહેનત કરવાની હતીએની સ્કોલરશીપનો બધો દારોમદાર  પરીક્ષાના પરિણામપર હતોસુરેન્દભાઈ સુમય સાથે પૈસાની જોગવાઈ બાબતે માથાકૂટ કરી રહ્યાં હતા.

જો સુમય મારે  ધીરેનને અમેરિકા મોકલવો છેમારી નોકરીના છેલ્લાં પાંચ વર્ષ બાકીછેમારી જે કંઈ મૂડી ગણે  મારું  ઘર અને બેંકમાં વીસ બાવીસ લાખ રુપિયા છેઘર પર થોડાં નાણા ઉછીના લઈને માંડ માંડ તો ધીરેનને મોકલવાનો ખર્ચો નીકળશેતારીમાનું થોડું ઘણું સોનું હશે પણ  તો સાચવી રાખવું પડેહજી તમે બે પગભર થશો ત્યાંસુધી ઘરનો ખર્ચો મારા એકલાના માથે છેહવે તું બોલમારે તારા માટે પૈસાની જોગવાઈક્યાંથી કરવી ?’

પપ્પાતમારી વાત હું સમજુ છુપણ  ગોલ્ડન ચાન્સ છેમારી સાથેના બીજા બે મિત્રોત્યાં જઈને પાંચ વર્ષમાં તો સારી નોકરી શોધી લઈને સરસ સેટ થઈ ગયાં છે ને હવે તોએમના ઘરે વર્ષના પાંચેક લાખ રુપિયા મોકલવાની ત્રેવડ ઘરાવતા થઈ ગયાં છે લોકોમને પૂરતી મદદ કરશેહવે તમે વિચારોપાંચ વર્ષ તમારી નોકરીના પતશે પછી હું તમને એકવર્ષના પાંચ લાખ મોકલી શકીશ્ તો આપણૂં ઘર તો તમે ચપટીમાં છોડાવી લેશો પણ ઉપરાંત તમે કેવી વૈભવી જીંદગી જીવી શકશો !’

સુરેન્દ્રભાઈની તપખીરી ચશ્મેરી આંખોમાં સોનેરી સપનાં તરવરવા લાગ્યાં.

ધીરેન બધી વાત ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો હતોબે  મીનીટમાં એણે પોતાનો નિર્ણય લઈલીધો અને બોલ્યો,

પપ્પાતમે સુમયને ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલવાની તૈયારી કરોહું તો પૂરતો કેપેબલ છુંઅહીંઆપણ સારા એવા પગારની નોકરી શોધીને આરામથી સેટ થઈ જઈશઇનફેક્ટ અત્યારે મને બે સારી સારી કંપનીની ઓફર આવી ચૂકી છેપણ સુમયને અહીં નોકરી કરવા જશે તોમાંડ પંદર હજારથી વધુ નહીં મળેતમે મારી ચિંતા ના કરોમને લાગે છે કે મારા બદ્લેસુમયને વિદેશ જવાની જરુર વધારે છે.’

પણ ધીરેન…’સુરેન્દ્રભાઈ થોડાં થોથવાઈ ગયાપોતાના દીકરાના સપના  ખૂબ સારી રીતેજાણતા હતાંવળી આજ્ઞાકારીસમજુહોંશિયાર એવો ધીરેન એમનો વધુ લાડકોએનીઆખી જીંદગીનો સવાલ હતોઆમ એની કેરિયર સાથે ચેડા ? એમનો જીવ નહતો માનતો.

આખરે બધાની સહમતિથી સુમય હેમખેમ ને આરામથી ઓસ્ટ્રેલિયા પહોંચી ગયો.એનાજીવનમાં એને બધું આરામથી  મળતું હતુંનસીબદાર હતો.

લગભગ બે વર્ષ થવા આવ્યાંસુમય ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્ટ્રગલ કરી રહ્યો હતો અને ધીરેનચંડીગઢમાં પોતાની  કોલેજમાં પીએચડી સાથે જોબ કરીને પોતાના ખર્ચા જાતે કાઢતોઅને પોતાના ફોટોગ્રાફી માટે મોંઘામાંના એસએસાઅર ખરીદવા જેવા ખર્ચા કરવા ઉપરાંતથોડી બચત પણ કરી લેતો હતોબહારથી બધું ‘વેલ એન્ડ ગુડ‘ હતું ત્યાં  અચાનક સૌહાદ્રી ઉપર આવો ફોન આવ્યો અને દિલની દર્દી એવી સૌહદ્રીને ચક્કર આવી ગયાંએણેતરત  સોફાનું હેંડલ પકડી લીધું.

સુમયના કંપનીવાળા સારા હતાં લોકોએ સુમયને  કપરા કાળમાં બનતી હેલ્પ કરીબેવર્ષથી સ્ટ્રગલ કરી રહેલ સુમય અહીંના મોંદાદાટ ખર્ચા સામે ચટણી જેવી કમાણીમાં ખૂબસ્ટ્રગલ કરી રહ્યો હતોવળી રખડી ખાધા સિવાય ખાસ બીજી કોઇ હોંશિયારીની કમાણીકરી નહતીભણતર તો ઠીક મારા ભાઈવારંવાર એણે ઘરેથી પૈસા મંગાવીને પોતાનાજીવનની ગાડીને પાટા પર રાખવી પડતી હતીપણ  વખતે હોસ્પિટલ અને ગાડીડેમેજનો ખર્ચો મોટો હતોઆટલા બધા પૈસાની એને ત્યાં કોઇ મદદ કરવા તૈયાર નહતુંમોટાભાગના મિત્રો એની જેમ  સ્ટ્રગલ કરી રહ્યાં હતાઇચ્છા છતાં કોઇ કશું કરી શકેએમ નહતુંનાછૂટકે સુમયે ઘરે ફોન કરીને હકીકત જણાવવી પડીજમણાં હાથમાં ફ્રેકચરઅને સ્પાઈનમાં મૂઢ માર –   બે  ઇજાના કારણે લગભગ ત્રણ મહિનાનો ખાટલોસુમયના માથે આવી ગયોકંપનીવાળા ત્રણ મહિના એની રાહ જોઇ શકે એમ નહતાં એટલેદુકાળમાં અધિક માસની જેમ સુમયે જોબમાંથી પણ હાથ ધોવા પડયાંબહારથી બધુંસારું સારું લગાડવાની વાતથી હવે  પૂરતો કંટાળ્યો હતોઅહીંની ‘ સો કોલ્ડ પોશલાઇફના આકર્ષણ પર કાળી મજૂરી અને બીજા દેશમાં રહેવાથી ઉપાડવી પડતી અનેકોતકલીફોએ અમથી  એની કમર તોડી કાઢી હતીકમાણી કરતાં ખરચા ડબલ અને જીવનજરુરિયાત પૂરી થયા પછી બચત તો કશું  નહીં કે ના કોઇ કામની સિક્યોરીટીસુમયનીઆંખ આગળ ઘરમાં બધા ભેગાં બેસીને ખાધેલ દાળ ભાત રોટલી શાક તરવરી ઉઠતાં અનેઓસ્ટેલિયાની મોંઘી દાટ ચોકલેટો પણ ફીક્કી ફસ લાગતીઘણીવાર એને ધીરેન સાથેઆડકતરી રીતે અન્યાય કર્યાની ગુનાહિત લાગણી થઈ આવતી અને એને જંપવા નહતીદેતીએનો હક મારીને  અહીં આવ્યો હતો તો હવે એણે અહીં યેન કેન પ્રકારેણ સેટ થવું પડશે એવી મજબૂરી થઈ ચૂકી હતીપણ હવે  ‘તમાચો મારીને પોતાનો ગાલ લાલરાખી રાખીને કંટાળ્યો હતો.

 ત્રણ મહિનાન ખર્ચા કેમના કાઢીશઅચાનક  એણે નિર્ણય કર્યો અને બેગ બિસ્તરાંભેગાં કરી મન મક્કમ કરીને પોતાના વતન ભારત હાલતી પકડી લીધીઘરે આવીને મમ્મીપપ્પા અને ભાઈની સાથે બેસીને  ભરપેટ ભોજન કર્યું અને પોતાનો નિર્ણય સંભળાવી દીધો,

થોડા ઓછા પગારની તો ઓછા પગારની નોકરી કરીશ પણ ઓસ્ટ્રેલિયા  મારા ગજાનીવાત નથી.  મોટો ભણતરમજબૂતાઈ બધી રીતે  મારાથી વધુ સમર્થ છેએની ઇચ્છા હોયતો એને વિદેશ મોકલી દો ને ભણાવો પણ મારી પાછળ હવે આમ ખોટા પૈસા ના વેડફશોમારી તાકાત બહારની વસ્તુ છે   બધીમને જોબ – ફેમિલી  બધાની સિક્યોરીટીજોઇએ છેબહુ ભાગ્યો હવે બસહકીકત સ્વીકારીને ધરતી પર પગ રાખીને જીવવું છે.તમારો સાથ હશે તો બધી તકલીફો આરામથી સહન થઈ જશે પણ  વિદેશની ધરતીમારો જીવ લઈ લેશે.’

બસ કર બેટાઆવું ના બોલ.’ અને સૌહાદ્રીએ સુમયના મોઢા પર હાથ મૂકી દીધો.

સુરેન્દ્રભાઈએ સુમયને ગળે લગાડી દીધો અને બોલ્યાં,

‘ અરે ગાંડા તારો બાપો હજુ બહુ તાકાત ધરાવે છેતું તારે સહેજ પણ ચિંતા ના કરીશઅહીં  તને સેટ કરી દઇશું અને ધીરેન તો મહામહેનતુ અને સમર્થ છેએને તોઅમેરિકામાંથી એક કંપનીએ મોટા પગારની જોબ ઓફર કરી છે તો અહીં હોય કે ત્યાંબધું જાતે મેનેજ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે  છેતું થોડો નબળો એટલે માળીને તારું ધ્યાનરાખવાની વિશેષ જવાબદારે હોય  હિસાબે  અમે તને ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલેલોપણ હવેતને તારી તાકાતસમજ બધાંનો ખ્યાલ જાતે  આવી ગયો છે એટલે અમારે શું કહેવાનું ?  એક સારો બોધપાઠ સમજીને જીવનની નવેસરથી શરુઆત કર દીકરા.’

અને ઘરમાં ચાર જોડી આંખોમાં વર્ષા છલકાઈ ઊઠી.

અનબીટેબલઃ વિદેશની ધરતીને ‘મોટી ડીગ્રી‘ માનવાની આપણી માનસિકતનો અંત ક્યારે ?

-sneha patel

 

my blog – https://akshitarak.wordpress.com/
my facebook page – https://www.facebook.com/pages/Sneha-h-patel/897742246922927

Antra


અંતરાઃ

રોજ રોજ

મારી પાસેથી ચમત્કૃતિની આશા ન રાખ,

હું એક સામાન્ય માનવી છું

તારું અછાંદસ કાવ્ય નહીં !’

-સ્નેહા પટેલ

અંતરા- આશરે પચાસે’ક વર્ષની વયે પહોંચેલી સ્ત્રી. ઘરમાં સૌથી મોટી હોવાના કારણે નાનપણથી જ એ મોટી થઈ ગયેલી. મમ્મીની નોકરીના કારણે એક નાનો ભાઈ ને એક નાની બેન વત્તા દાદા – દાદી- આ બધાની જવાબદારી એના માથે હતી. સવારની સ્કુલ, સ્કુલેથી આવીને જમીને સ્કુલનું ને ઘરનું ‘ઘરકામ’ પતાવીને થોડી વાર સૂઇ જતી ને પછી ઉઠીને દાદા દાદીની ચા બનાવી એમને ઉઠાડતી. એ પછી સૂકાયેલા કપડાં દોરી પરથી લઈને વાળીને દરેકના ખાનામાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવી દેતી. પછી થોડી વાર સખીઓ સાથે રમવા જતી, મમ્મીનો ઘરે આવવાનો સમય થઈ ગયો હોય એટલે સમયસર આવીને સાંજની રસોઇની થોડી ઘણી તૈયારી કરી રાખતી. મમ્મી આવે એટલે રસોઇ કરતી અને ત્યાં સુધીમાં પપ્પા ઓફિસેથી અને નાના ભાઈ બેન રમતમાંથી પરવારીને આવી જતાં ને આખું કુટુંબ સાથે બેસીને જમતું. પછી નાની બેન કચરો વાળી દેતી, ભાઈ બધા વાસણો રસોડામાં મૂકી આવતો ને અંતરા એ વાસણ ઘસવા બેસતી એના મમ્મી એ વાસણ વીંછળતા વીંછળતા રસોડું સાફ કરી દેતાં ને પછી બધા સાથે બેસીને ટીવી પર એમના પસંદના પ્રોગ્રામ જોતાં જોતાં સૂઇ જતાં. નાનપણથી જ જવાબદારીઓમાં જીવતી અંતરા આજે બે જુવાન દીકરીઓની મા હતી. એક દીકરીને પરણાવીને સાસરે મોકલી દીધી હતી અને બીજી દીકરી રમ્યાએ હમણાં જ એનું ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કર્યું હતું. અંતરાએ પણ છેલ્લાં થૉડા સમયથી એની નોકરીનો સમય આઠ કલાકમાંથી પાંચ કલાકનો કરી કાઢ્યો હતો. અહ્વે રમ્યાને ઓસ્ટ્રેલિયા જવું હતું – માસ્ટર કરવા.

બસ, આ દિવસથી ઘરમાં ધરતીકંપ જ આવી ગયો.

‘રમ્યા, આ તું તારી ચીજવસ્તુઓ જેમ તેમ મૂકે છે એ કેમનું ચાલે ? કાલે ઉઠીને તારે હોસ્ટેલમાં રહેવાનું થશે તો ત્યાં તું આવી રીતે જીવીશ ? ત્યાં તારી મા આવશે તારો રુમ સરખો કરવા?’

‘અરે મમ્મી, રોજ તો હું મારા કપડાં કબાટમાં ગોઠવી દઉં છુ. મારા ગેજેટ્સનું પણ પ્રોપર ધ્યાન રાખું છું, પણ તને તો ટેવ જ પડી ગઈ છે મારી દરેક વાતમાં કચ કચ કરવાની. કદી સંતોષ જ નથી થતો. હવે હું કંઈ નાની કીકલી નથી રહી. હું મારું બધું કામ જાતે કરી જ શકુ છું અને કરું પણ છું પણ તમને એની કોઇ કદર જ નથી. તમે સ્વીકારતા જ નથી.’ રમ્યાનું મગજ રોજ રોજની મમ્મીની કચકચથી ફાટ્ ફાટ થઈ જતું.’મમ્મીએ બધાંનુ બહુ કામ કર્યું છે, પોતાના ફીલ્ડમાં પણ એ સક્સેસ રહી છે. માન્યું કે એ એક સુપરપાવર ધરાવતી સ્ત્રી છે પણ એનો અર્થ એમ નહીં કે બીજા નકામા છે.’

અંતરાના પતિ વિકાસે ઘરમાં પગ મૂક્યો જ હતો અને આ બબાલ એના કાને પડી.

‘રમ્યા, આ શું છે ? મમ્મી સાથે આ રીતે વાત કરાય દીકરા ?’

એકદમ શાંત સ્વરે વિકાસે રમ્યાને ઠપકો આપ્યો.

‘પપ્પા, હવે તમે પણ મમ્મીનો પક્ષ લેશો મને ખબર છે. એનો તો ક્યારેય કોઇ વાંક હોતો જ નથી. સમાજમાં જુઓ, ઓફિસમાં જુઓ કે ઘરમાં – બધે મમ્મી ઓલવેઝ રાઈટ જ હોય છે. કોણ જાણે એ સામાન્ય માનવી નહીં પણ્ ભગવાન ના હોય ! તમે બધાએ જ એને માથે ચઢાવી દીધી છે.’

‘રમ્યા, અમે મમ્મીને માથે ચઢાવી છે એમાં કોઇ ખોટું છે?  વિચારીને બોલ.’

રમ્યા પણ વિચારમાં પડી ગઈ. એની મોમ એ એની ડ્રીમગર્લ હતી. એને પણ આગળ જઈને ‘સેમ ટુ સેમ’ એના મમ્મી જેવા જ સૂઝબૂઝવાળી અને સકસેસફુલ સાથે પ્રેમાળ વ્યક્તિ બનવું હતું. ઇંટેલીજન્સ જુઓ કે શારીરિક મહેનત અંતરા ક્યારેય કોઇ જ વહેવારમાં ક્યારેય કાચી નહતી પડતી. લોકોની એની પાસેથી હોય એ અપેક્ષા કરતાં કાયમ એ બમણું કરતી હતી. એની મમ્મી અદભુત હતી.

‘ના પપ્પા, કોઇ અતિશયોક્તિ નથી, પણ આ મારી સમજદાર મમ્મી અચાનક આવું વર્તન કેમ કરે છે એ નથી સમજાતું. આખો દિવસ નાની નાની વાતમાં એની કચકચ હોય છે. વળી એ તમારી સાથે પણ અજીબ વર્તન કરે જ છે ને, તમે ખબર નહીં કેમ એ કેવી રીતે સહન કરીને એને પ્રેમથી વાળી દો છો. તમે પણ અદભુત છો. એક તો મારે મારા વિઝા ને યુનિવર્સીટીમાં કચકચ, ઢગલો કામ છે એમાં આ નક્કામું ઝઘડયાં કરે છે એટલે અકળાઇ જવાય છે પપ્પા.’

‘દીકરા, તને ખબર છે તારી મમ્મીને હવે એવું લાગે છે કે તું જતી રહીશ પછી એને નાની નાની વાતમાં કોઇ પૂછનારું નહીં રહે. તારા ઢગલો કામ જે ઉત્સાહથી એ કરતી હતી એ પણ અચાનક જ પૂર્ણવિરામમાં પરિણમશે. આખી જીંદગી લોકોએ એની પાસેથી કામની, દરકારની અપેક્ષા રાખી છે અને એ બધાંને પૂરી કરવાની એને ટેવ પડી ગઈ છે. અચાનક જ એ આ બધાથી દૂર થઈ જશે એટલે એને કાયમ એવું લાગે છે કે એ હવે સાવ જ નક્કામી વ્યક્તિ બની ગઈ છે,કોઇને એની કશું જ જરુર નથી. એના છોકરાંઑ એમના જીવનમાં એની આંગળી છોડીને આગળ નીકળી જશે અને એ ત્યાંની ત્યાં…એટલે એ ખૂબ અકળાઈ જાય છે.’

‘પણ પપ્પા, મારી આ સેલ્ફ ડીપેડન્ટ મમ્મી આજકાલ તમારી પર વધુ ડીપેંડન્ટ થતી જાય છે એવું નથી લાગતુ. કાલે જ એ કહેતી હતી કે’તારા પપ્પાને કામમાંથી ફુરસત જ નથી મળતી અને મારે તારા માટેના શોપિંગમાં જવું છે તો જવાતું જ નથી.  પેલા રમીલાકાકીની તબિયત સારી નથી તો એમાં પણ એ તમારા ફ્રી સમયની રાહ જુવે છે કે,’તારા પપ્પા ફ્રી થાય તો એમની ખબર કાઢવા જઈએ ને ! આવું કેમ પપ્પા ?’

‘એનું કારણ એ કે એ એક સ્ત્રી છે. સ્ત્રી ભલે ગમે એટલી સ્વતંત્ર થઈ જાય, સેલ્ફ ડીપેન્ડન્ટ બની જાય પણ એને પોતાના પતિ ઉપર ડીપેંડંડેબલ થવું ગમતું જ હોય. કોઇ એવો વ્યક્તિ કે એ એની દરેક ઇચ્છાને સાંભળે, પૂરી કરે, એની કાળજી રાખે – આ કાળજી એટલે જ એને પ્રેમની લાગણીનો અનુભવ થાય. દુનિયાના કોઇ પણ છેડે જાઓ, સ્ત્રી  સ્વભાવથી તો કાયમ સ્ત્રી જ રહેવાની. એમાં પણ આ સમયે જ્યારે તમે બચ્ચાંઓ પોતાની જાતે પોતાના કામ કરતાં થઈ જાઓ એટલે એ પોતાની જાતને વધુ અસુરક્ષિત સમજે કે હવે કોઇને મારી જરુર નથી. જેને જન્મ આપ્યો અને જેની પળ પળનો હિસાબ રાખ્યો, જતન કર્યું એ સંતાનો પણ આખરે હવે પોતાનાથી દૂર થઈ જશે આ વિચાર એને ડરાવે છે. ભલે ગમે એટલી મજબૂત હોય પણ છે તો આખરે એક મા જ ને. ચિંતા ના કર બેટા સમય જતાં બધું સરખું થઈ જશે.  અત્યારે આપણે થૉડી સમજદારી દાખવીને એને સાચવી લેવાની છે અને આમાંથી બહાર નીકળવામાં આપણાથી બનતો સહકાર આપવાનો છે.’

‘ઓહ પપ્પા, તમે કેટલાં સમજુ છો,યુ આર ધ ગ્રેટ! તમે ના હોત તો હું કદાચ મમ્મીને સમજત જ નહીં ને એના પર  ગુસ્સે થયા જ કરત પણ તમે મને બચાવી લીધી. થેંક્સ..લવ યુ પપ્પા !’

સ્નેહા પટેલ.

Achhandas kavya


રોજ રોજ 

મારી પાસે ચમત્ક્રુતિની 

અપેક્ષા ન રાખ,

હું સામાન્ય માનવી છું 

તારું અછાંદસ કાવ્ય નહિ !

-સ્નેહા પટેલ.

Lagnivadh


 લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ

 

.

Lagnivadh


લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ 

All time available


Phulchhab > Navrash ni pal column>30 august-2017.

 ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ઃ


ઈંટ ઉપર ગોઠવેલી ઈંટમાં જીવી રહ્યા છીએ,

એટલે કે આપણે સૌ ભીંતમાં જીવી રહ્યા છીએ.

– અનિલ ચાવડા.


વૈદેહી પાર્લરમાં પોતાના વાળ કપાવી રહી હતી. આજે એને ઓફિસમાં રજા હતી. બે મહિનાથી બ્યૂટી પાર્લરનો મેળ પડતો જ નહતો તો આજે એણે ફોનમાં ‘પ્રાયોરીટી’ના લિસ્ટમાં એને પહેલું સ્થાન આપેલું હતું. આધુનિક હેરસ્ટાઈલમાં એનો આત્મવિશ્વાસ અનોખી રીતે વધી રહ્યો હતો. વાળ પછી વારો આવ્યો મેનીક્યોર -પેડીક્યોર – ફેસિયલનો..આરામથી આંખો બંધ કરીને એ પેડીક્યોરના મસાજની મજા માણી રહી હતી અને એનો ફોન રણક્યો. સહેજ આંખ ખોલીને એણે સામે ટૅબલ પર પડેલ ફોનનો નંબર જોયો તો એ આતિશનો ફોન હતો. ‘હમણાં પાંચ મીનિટ પછી કરીશ’ વિચારીને એણે એ ફોન ના ઉપાડ્યો. ફોન કટ થયો અને બે મીનિટમાં તો પાછો રણ્ક્યો. મોઢા પર ફેસિયલનું ક્રીમ લાગેલુ હતું અને હાથ મસાજમાં બિઝી…હવે શું કરું ? એણે લાચાર નજરે એની બ્યૂટીશીયન સામે જોયું અને  બ્યુટીશીયન ભફાક દઈને હસી પડી અને બોલી,’ડોન્ટ વરી. હું પકડું છું ફોન..આપ વાત કરી લો..કદાચ કોઇ અરજન્ટ વાત હશે.’ અને એણે ફોન ચાલુ કરીને વૈદેહીના કાન પર ધર્યો.

‘બોલ આતિશ..શું થયું ?’

‘શું બોલું યાર..તું ક્યાં છે ? ક્યારનો ફોન કરી કરીને થાકી ગયો.’

‘હું પાર્લરમાં છું. કેમ શું થયું ? શું કામ હતું?’

‘કંઈ નહીં. આજે ઓફિસના કામથી ઘર બાજુથી નીકળેલો તો થયું કે ચાલ, ઘરે આંટો મારતો જઉં. ઘરે આવીને જોઇએ તો તું બહાર ને ઘરમાં મમ્મી એકલા. તારી સાથે ક્યાંક બહાર રખડવાનો પ્લાન કરેલો પણ હવે બધો મૂડ બગડી ગયો, જવા દે.’

‘ઓહ..પણ મને થોડી ખબર કે તું આવી રીતે ઘરે આવીશ.’

‘તને હજી કેટલી વાર લાગશે ?’

‘હજી લગભગ દોઢ બે કલાક તો ખરાં જ.’

‘ઓફ્ફોહ.આટલો બધો ટાઈમ…’અને આતિશે અકળાઈને ફોન કટ કરી દીધો. પાર્લરમાંથી પરવારી  આત્મવિશ્વાસમાં દોઢસો કિલોનો વધારો કરીને વૈદેહી ખુશ ખુશાલ થઈને ઘરે આવી. ઘડિયાળમાં જોયું તો ચાર ને દસ મીનિટ થયેલ. એણે આતિશને ફોન કર્યો પણ સામે નો રિપ્લાય આવ્યો. થોડીવાર રહીને ફરીથી કોલ કર્યો તો ફોન એંગેજ આવતો હતો. કંટાળીને થોડી વાર આડી પડવાના વિચાર સાથે એણે બેડ પર લંબાવ્યું. આંખ ખૂલી તો સીધા છ વાગી ગયેલાં. ફટાફટ ઉઠીને મોઢું ધોઇને એણે એની અને એના સાસુની ચા મૂકી. ચા ગાળતી જ હતી અને આતિશ આવી પહોંચ્યો.

‘તું ચા પીશ…બીજી બનાવી દઉં..?’

‘તારે શું કામ ચિંતા કરવી જોઇએ ? મારી ઇચ્છા હશે તો હું જાતે બનાવી લઈશ. તું તારે તારા પાર્લરને તારા કામોમાં બીઝી રહે..’ આતિશે થોડા તીખાશભર્યા સ્વરે ફરિયાદ નોંધાવી.

‘અરે પણ નોકરીમાંથી માંડ સમય મળતો હતો અને પાર્લરની અપોઇન્ટમેન્ટ મળી તો જવું પડ્યું એ સમયે. એમાં શું ખાટું મોળું થઈ ગયું.આટલો આકરો કાં થાય છે.’

‘નવાઈની નોકરી કરે છે તું. કાયમ જાણે મારી પર ઉપકાર કરતી હોય એવું જતાવે છે. હું માંડ સમય સેટ કરું કે ચાલો થોડો સમય સાથે વીતાવીશું. પણ તું તો કાયમ…’

‘આતિશ, બસ કર હવે. બહુ થયું. હું કાયમ ઘર ને ઓફિસના સમયમાં રેગ્યુલર જ હોવું છું એ પછી મારે ઘરના, છોકરાંઓના સમય પણ સાચવવાના હોય છે. મેં ક્યારેય એ બધી ફરજોથી મોઢું નથી મચકોડ્યું. પણ તું અચાનક જ આમ આવી ચડે તો મને ના ફાવે. હું કંઈ તારા માટે ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ના રહી શકું. મારે હજારો કામ હોય છે અને મારો પોતાનો મૂડ જેવું પણ કંઈ હોય કે નહીં ? તું ઘરે આવી ચડે એટલે મારે તારી આગળ પાછળ ફરવાનું ? મને માંડ રજા મળેલી તો મને થોડો આરામ કરવાનો મૂડ હતો. હું ઘરે હોત તો પણ બહાર તો નહતું જ જવું.’

‘ઓહ..નવાઈના બે પૈસા કમાય છે એમાં આટલો તોર !’ 

અને આતિશનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. ઘરમાં કકળાટના ઘેરાં વાદળ બંધાવા લાગ્યાં હતાં – હમણાં વરસ્યાં , હમણાં વરસ્યાં…ત્યાં જ વાતાવરણનો બાફ ઓછો કરતો અવાજ ગૂંજયો – એ અવાજ હતો આતિશની દસમી ચોપડી પાસ પણ સમજણમાં ભલભલા ગ્રેજ્યુટસને પણ ભૂ પાડી દેતી મમ્મી સુમિત્રાદેવીનો!


‘આતિશ, વહુ બેટા બરાબર કહે છે. હવે પહેલાંનો સમય નથી રહ્યો કે પુરુષ ઘરે આવે ત્યારે એની બૈરી એની રાહમાં આંખો બિછાવીને બેઠેલી મળે. એના હજારો કામ પડતાં મૂકીને પોતાના વરના મૂડને પ્રાયોરીટી આપે અને પોતાનો સમય એ પ્રમાણે વીતાવે. આજકાલની નારીને હજારો કામ હોય છે, પહેલાંની સ્ત્રીઓ કરતાં એ વધુ સમજણ અને આત્મવિશ્વાસ ધરાવતી હોય છે એના કારણે એમનો પોતાની પરનો વિશ્વાસ પણ વધુ હોય છે. પોતાની ફરજો સારી રીતે પૂર્ણ કરતી આવી સ્ત્રીઓને પોતાનો સમય પોતાની રીતે વિતાવવાનો પૂરો હક અને મરજી રાખવાનો પૂરો અધિકાર છે.તમારે પુરુષોએ હવે મન થાય ત્યારે પોતાની પત્ની સાથે સમય વિતાવવાની નીતિને બદલવી પડશે. તમારે પણ હવે એનો સમય સાચવવો પડશે. એનો મૂડ – મરજી – જરુરિયાત બધું ઓળખતાં શીખવું પડશે. બંનેના શિડ્યુલ બીઝી હોય ત્યારે એકબીજા સાથે વાત કરીને સમયનું વ્યવસ્થિત ટાઇમટેબલ બનાવો અને એ પ્રમાણે ચાલતાં શીખો. આધુનિક જમાનો અનેકો સુખ સુવિધાઓ લાવે છે પણ સાથે સાથે આ નવી શીખ પણ લેતો જ આવે છે જે તમારે લોકોએ યેન કેન પ્રકારેણ શીખવું જ પડશે. વહુ બેટા, તારે પણ આતિશ આ રીતે તને સેટ ના થાય ત્યાં સુધી થોડી વધારે સહનશક્તિ દાખવવી જ પડશે. જો અત્યારથી નહીં ચેતી જાઓ તો તમારું દાંપત્યજીવન આગળ જતાં ખતરામાં આવી જશે.’

અને આતિશ અને વૈદેહી બે ય એકબીજાની સામે સહમતિપૂર્ણ નજરથી જોઇ રહ્યાં. આંખો આંખોમાં જ બદલાતા સમય સાથે પોતપોતાની માનસિકતાને બદલવાના આતિશના ઇરાદા સામે પોતાના લગ્નજીવનના સુખ માટે થોડું વધુ જતું કરવાની વૈદેહીએ સહમતિ આપી દીધી.


અનબીટેબલઃ સતત બદલાતા જીવનમાં તમે સાવ જ સ્થિર થઈ જશો તો વહેલાં ઘસાઈ જશો.


સ્નેહા પટેલ.

Safaltathi k asafalta


સફળતા કે અસફળતા:

છે સ્કૂલ ત્યાંની ત્યાં પણ
પાછું ભણાય ક્યાંથી ?

ખાલી મકાન પાછું
ખાલી કરાય ક્યાંથી ?

– તેજસ દવે

લૂઝર– અસફળ.’ જયદીપના કાનમાં સતત  શબ્દો અફળાતા હતાંઘરની દિવાલોમાં અફળાઈને વળી પાછા પડઘાતા હતાંઅવાજ સહન ના થવાથી એણે જોરથી એના બે કાન પર

હાથ રાખીને એને ઢાંકી દીધા, પણ એમ અવાજથી પીછો ના  છૂટયો. લમણાંની નસો ફૂલી જઈને ફાટું ફાટું કરી રહી હતી. આંખમાંથી અશ્રુ બહાર સરી આવ્યાં. પાગલની જેમ બે હાથે  પોતાના વાળ ખેંચવા લાગ્યો અને અચાનક એની આખી દુનિયા ગોળ ગોળ ફરવા લાગી ને ધબ દઈને જમીન પર ફસડાઈ પડ્યો. બાજુમાં  ગેલેરીની પાળી હતી પણ જયના 

નસીબ સારા કે  પાળીની અંદરની બાજુ પડ્યો. હથેળીમાં જીવનરેખા લાંબી હતી.

એના પડવાનો અવાજ સાંભળીને રોશનલાલ જયના પપ્પા એમના બેડરુમમાંથી હાંફળા ફાંફળા થઈને દોડતાંકને બહાર આવ્યાં. બહાર આવીને એમણે જે નજારો જોયો  જોઇને

એમના હોશકોશ ઉડી ગયાં. તરત  મોબાઈલમાંથી ડોકટરને ફોન કરીને ઘરે બોલાવી લીધા અને બેહોશ જયદીપને જેમ તેમ કરીને સોફા સુધી લઈ જઈને એના ઉપર સુવાડ્યો. ડોકટરે આવીને ઇંજેક્શન આપ્યું અને સ્ટ્રેસના લીધે આમ થયું છે એમ કહ્યું. હવે પછી આવું ના થાય એનું ધ્યાન રાખવાનું કહીને દવાઓ આપીને તેઓ ચાલ્યાં ગયાં. રોશનલાલ વિધુર હતાં 

અને જ્યદીપ એમનો એકનો એક છોકરો. જયદીપે બે વર્ષ પહેલાં  એનું એંજીનીયરીંગ હોસ્ટેલમાં રહીને પતાવ્યું હતું. જયદીપ બહુ  હોંશિયાર નહતો પણ સાવઢબુભાઈનો પણ નહતો

આરામથી બધા વર્ષમાં પાસ તો થઈ  જતો હતો. પાસ થઈને છેલ્લાં બે વર્ષથી  પ્લેસમેન્ટ માટે પ્રયત્નો કરતો હતો પણ એને ક્યાંય નોકરી નહતી મળતી. એક જગ્યાએથી કલાર્કની નોકરી મળતાં એણે હતાશામાં ઘેરાઈને  પણ સ્વીકારી લીધી હતી પણ એંજીનીયર થઈને આવી સામાન્ય નોકરી કરવામાં એને કોઇ  સંતોષ નહતો મળતો. વળી પગાર પણ સાવ ઓછો. મનોમન  અકળાતો, અને ડીપ્રેશનમાં ગર્ક થતો. મનમાં એના પોતાના માટે એક ને માત્ર એક  વિચાર આવતો કે એના જીવનના કોલેજના બહુમૂલ્ય ચાર વર્ષ સાવ પાણીમાં ગયાં, એની જીંદગી  બરબાદ થઈ ગઈ, હવે  આગળ કશું  નહીં કરી શકે. પોતે એક અસફળ માનવી હતો,’ બિગ ફેલ્યોર‘.

ઘડિયાળ એનું કામ પૂરી નિષ્ઠાથી બજાવતી હતી. ધીમે ધીમે જયને હોશ આવતો ગયો. આંખો ખોલી તો સામે એના વ્હાલા પપ્પા હતાં, જે ચિંતાતુર વદને છતના પંખાને નિહાળી રહ્યાં હતાં અને એમનો હાથ જયના લીસા વાળમાં ફરતો જતો હતો.

પપ્પા, મેં તમને જીવનમાં બહુ નિરાશ કર્યાં છે કેમ? હું બહુ મોટો અસફળ માનવી છું, જીવનમાં ક્યારેય કશું  નહીં કરી શકું…’ અનેજયદીપ ધ્રુસ્કે ને ધ્રુસ્કે રડી પડ્યો.

તારો જીવનને જોવાનો નજરીયો બદલ. તું પહેલેથી  એવું માનીને બેઠો છે કેહું જીવનમાં કશું નહીં કરી શકું.’ ને એટલે  તને અસફલતાની લાગણી હેરાન કરે છે. એના બદલે તું 

એમ વિચાર કે,’જીવનના આટલા વર્ષો બહુ અનુભવો ભેગાં કર્યા છે, અમુક જગ્યાએ ઢગલો મુશ્કેલી વેઠીને ભણ્યો છુંખાલી ચોપડીઓનું ભણતર  ભણતર નથી હોતું બેટા. તારા 

 અનુભવો પણ તારા ગુરુ બની શકે છે. અસફળ અને સફળ માનવીની વચ્ચે ફકત એક  તફાવત હોય છે. સફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સને આવકારે છે ને એમાંથી કોઇ ને કોઇ રસ્તો 

શોધીને આગળ વધવા માટે તૈયાર રહે છે અને આમ હિંમત રાખીને  સફળતાની ટેકરીઓ ચઢી જાયછે. જ્યારે અસફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સથી દૂર ભાગે  છેજીવનમાં ક્યારેય કોઇ મુશ્કેલીઓનો સામનો  નાકરવો પડે એવી પ્રાર્થના કરે છેપરિણામે એક સલામત પણ મર્યાદિત ઘેરાવમાંથી બહાર નથી નીકળી શક્તો. અત્યાર સુધી મેં તને તારી જાતે ઝઝૂમવા દીધો છેમને એમ કે તું કોઇક ને કોઇક રસ્તો જાતે  શોધી કાઢીશ પણ  મારી ભૂલ હતી. તું તો રસ્તો શોધવાને બદલે નાસીપાસ થઈ ગયો છે.’ને રોશનલાલની આંખની કિનારી ભીની થઈ ગઈ.

પપ્પા, પ્લીઝહું હવે આખી સ્થિતીને નવી દ્રષ્ટીથી જોઇશ ને કોઇ રસ્તો જરુર શોધી કાઢીશ. પ્રોમિસ.’

 દિવસ પછી જય કાયમ પોતાની સ્કુલ, કોલેજ હોસ્ટેલ લાઈફ યાદ કર્યા કરતો.  વખતે દુનિયા જીતી લેવાના સ્વપ્ના જોયેલાં  પણ યાદ આવતું. અચાનક એના મગજમાં એક વિચાર આવ્યો કે,

‘ હોસ્ટેલના દિવસો દરમ્યાન એને ઘણી બધી જીવનજરુરિયાતની વસ્તુઓ માટે દૂર દૂર સુધી ફર્યા કરવું પડતું હતું અને એમાં એનો ખાસો એવો સમય વેડફાતો હતો. વળી પસંદગીનો કોઇ ખાસ અવકાશ નહતો મળતો. આજે પણ  હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ એવી તકલીફોનો સામનો કરતાં  હશે ને? તો એવા લોકો માટે એક વેબસાઈટ ના બનાવી શકાય ?’

પોતાના  આઈડીઆ પર વિચાર કરતાં કરતાં જયને બહુ સારા સ્કોપ લાગ્યાં અને એણે એના પપ્પાને  વાત કરી. ખાટલે ખોટ એક મૂડીની ઉભી થઈ. રોશનલાલ અને જય આજુબાજુના પ્રોવિઝન સ્ટોર્સ પર ફરવા લાગ્યાં.  લોકોને જથ્થાબંધ માલ ખરીદવાની ઓફર આપીને રેગ્યુલર ઘંધો આપવાની વાત કરી. સામે  દ્કાનદારો એમને વર્ષોથી ઓળખતા હોવાથી ક્રેડિટ પર માલ આપવા તૈયાર થઈ ગયાં. હોસ્ટૅલમાં પણ જયને ઓળખતા હોય એવા લગભગ ૫૦% જેટલાં લોકો તો નીકળી  આવ્યાં. એમને જયદીપે પોતાનો આઈડીઆ કહ્યો અને તમારે તમારી પસંદગી કહેવાની ને તમારો સામાન માત્ર બે કલાકમાં તમને મળી  જશે એવી ગેરંટી આપી. આઈડીઆ નવો હતો પણ વિધ્યાર્થીઓનો સારો એવો સમય બચી જતો હતો અને ઘરે બેઠા જરુરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ આસાનીથી અને માર્કેટ કરતાં ૧૦% સસ્તાં ભાવથી મળવા લાગી એથી જયદીપની વેબસાઇટ લગભગ  આઠ મહિનામાં તો લોકપ્રિય થઈ ગઈ. ધીમે ધીમે જયદીપે દોઢ વર્ષમાં તો આખું કેંમ્પસ કવર કરી લીધું અને હવે  નજીકની કોલેજની બીજી હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ સાથે પણ વાતો કરતો હતો.  લોકો પણ તૈયાર થઇ ગયાં. કામ સારું ને નિયમિત હતું એથી જયદીપે માર્કેટીંગ કરવાની બહુ જરુર નહતી પડતી. હવે એની પાસે સારી એવી મૂડી પણ ભેગી થઈ ગઈ હતી. એનાથી  બહુ  ઓછા ભાવે સારો એવો માલ ઉપાડતો. ધંધાની નાડ તો એણે પારખી  લીધી હતી. લગભગ પાંચ  વર્ષમાં તો જયદીપ એક એન્જીનીયરની કમાણી કરતાં ત્રણ ગણી વધુ કમાણીવાળો ધંધો કરતો થઈ ગયો હતો.

અનબીટેબલઃ સફળતા કે અસફળતા સ્થિતીને જોવાની નજરનું પરિણામ હોય છે.

-sneha patel.

 

Shabdone avajno saath


મિત્ર અમિતભાઈ ની સુંદર સરપ્રાઈઝ ! ખૂબ ખૂબ આભાર દોસ્ત.

Chupkidi


ચૂપકીદીઃ
ત્યાંનું ય તે નિમંત્રણ, ત્યાં યે અકળ પ્રતીક્ષા,
ભરપૂરતા અહીંની કયાંયે જવા ન ઈચ્છે !
– રાજેન્દ્ર શુકલ.

‘બસ હવે બહુ થયુ, આ વખતે હું પહેલ નહીં જ કરું. એક શબ્દ પણ નહીં બોલું. ભલે આ ચુપ્પી, નારાજગી બે કલાક, બે દિવસ, બે મહિના કે બે વર્ષ જેટલી ચાલે. આઈ ડોન્ટ કેર ! એ પોતાની જાતને સમજે છે શું ? જ્યારે હોય ત્યારે એનો ઇગો એના નાક પર જ બેઠેલો હોય, કોઇ પણ વાત ગમે એટલી ઋજુતાથી બોલીએ તો પણ એના નાજુક સા સ્વમાનને ફટાક દઈને ઠેસ લાગી જાય છે. જાણે આખી દુનિયાના પુરુષો નવરાં જ બેઠાં છે સ્ત્રીઓના માન-સન્માનને હાનિ પહોંચાડવાને. વળી એ કોઇ રસ્તે ચાલતી કે અજાણી સ્ત્રી થોડી છે ? આખરે તો એ મારી પત્ની છે. સાત સાત વર્ષ થઈ ગયાં અમારા લગ્નને, હવે તો એ મારો સ્વભાવ, ઇરાદો, સંસ્કાર બધા વિશે બરાબર જાણતી જ હોય ને ? જો એ આ બધું જાણે છે તો પછી મારા બોલવા પર આવી શંકાની સોય ભોંકીને મારું દિલ કેમ તોડે છે?’
અર્જુન સોફા પર બેઠો બેઠો એકલો એકલો બડબડ કરતો હતો. ધીમે ધીમે મનમાં ચાલતી વાત ક્યારે હોઠની બહાર ફૂટી ગઈ અને હોઠમાં ફૂટતી વાતે એનો ધ્વનિ ક્યારે મોટો કરી દીધો, ગુસ્સામાં એને એ વાતનો ખ્યાલ જ ના રહ્યો.
સદગુણાબેન- અર્જુનના મમ્મી પૂજારુમમાં એમના ‘કાનુડા’ને દીવો કરી રહ્યાં હતાં. ધૂપસળી સળગાવતાં સળગાવતાં એમના સરવાં કાને એમના દીકરાનો અવાજ આબાદ ઝીલી જ લીધો. અવાજનો મર્મ સમજાતાં જ માચીસવાળો હાથ હાલી ગયો અને એમની નજર સમક્ષ એમનો ભૂતકાળ તરવરવા લાગ્યો.
આવી જ એક કાળમુખી સવાર હતી અને સદગુણાબેન અને રજનીભાઈનો “ટીફીન મોડું ભરાયું’ જેવી નાની શી વાત પર ઝગડો થઈ ગયો હતો.

‘તમારે બૈરાંઓને આખો દિવસ ઘરમાં બેસી રહેવાનું હોય, તમને ટાઈમની કિંમતની શું ખબર પડે ? અમારે ઓફિસમાં દસ મિનીટ પણ મોડું થઇ જાય તો અડધા દિવસની રજા મૂકાઈ જાય. તમારે તો ઠીક છે, આ અમે નીકળ્યાં એટલે છાપું લઈને બેસી જશો કે ટીવી ચાલુ કરીને સીરીઅલ જોવા લાગશો. પૈસાંની જરુર હોય ત્યારે કંઈ પણ વિચાર્યા વિના પૈસાં માંગી લેવાના પણ એ પૈસાં કમાતાં અહીં અમારે નવના તેર થઈ જાય છે એની તમને કોઇ જ સમજ નથી પડતી. સાવ અણધડ.. લોકો સાચું જ કહે છે કે,’બૈરાંઓની બુધ્ધિ પગની પાનીમાં જ હોય છે.’

‘અર્જુનના પપ્પા, રોજ તમારું ટીફીનબોક્સ બરાબર સમયે તૈયાર જ હોય છે, કો’ક વાર મોડું થઇ જાય એમાં આવા આકરા કાં થઈ જાઓ છો ? બે દિવસથી શરદી મારો પીછો નથી મૂકતી અને આખો દિવસ શરીર કળતર કરે છે. રાતે શરદીની દવા લીધેલી તો એના ઘેનમાં આજે સવાર થોડી મોડી આંખ ખૂલી અને થોડું મોડું થઈ ગયું એમાં જાણે આભ તૂટી પડયું હોય એવો દેકારો કાં મચાવો ? તમને એક છીંક આવે તો ચાદર ઓઢીને સોફા પર બેસી જાઓ છો ને ચા- ગરમપાણી, જ્યુસ ના ઓર્ડર પર ઓર્ડર કરો છો, ઘણી વાર રજા પણ લઈ લો છો.અમારે બૈરાંઓના નસીબમાં તો એવી રજાઓ ય ક્યાં મળે? શરીરની તકલીફો અવગણીને ય એક તો તમારા માટે જમવાનું બનાવીએ અને એમાં ય પાછી આવી બૂમાબૂમ ! તબિયત સારી ના હોય ત્યારે એક કપ ચા બનાવીને આપવાનું તો બાજુમાં પણ પોતાનો સમય ના સચવાયોની ફરિયાદો કરવાની..અમે પણ આખરે માણસ છીએ, અમારી પણ શારીરિક તાકાતની એક સીમા હોય એવું તમે પુરુષો ક્યાં સમજવાના ? નકરી સ્વાર્થી જાત જ હોય છે તમારી..’ ને સદગુણાબેન પોતાના રુમમાં ઘૂસી ગયાં ને દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો. આ જોઇને રજનીભાઈનું પણ લોહી ઉકળી ઉઠ્યું અને કંઇ જ બોલ્યાં ચાલ્યાં વિના ટિફીન પણ ત્યાંનુ ત્યાં જ રહેવા દઈને ઓફિસે જવા નીકળી ગયાં.
બહારના રુમમાં કોઇ જ રવ ના સંભળતા સદગુણાબેને કલાક પછી બારણું ખોલ્યું ત્યારે એને સમજાયું કે રજનીભાઈ તો બહાર હતાં જ નહી! ટિફીન પણ રસોડાંના પલેટફોર્મ પર એમનું એમ જ જોઇને એ ધૂંધવાઈ ગયાં. દવાના ઘેન છતાં અડધી ઉંઘમાં એમણે જેમ તેમ કરીને રસોઇ કરેલી અને …શું આ જ એમની લાગણીની કદર ? દર વખતે નાની નાની વાતોમાં ઝગડી પડનારા રજનીભાઈને થોડાં સમય પછી સદગુણાબેન પહેલ કરીને ચુપ્પી તોડીને, પહેલ કરીને એમને જેમ તેમ કરીને મનાવી લેતાં હતાં ને ઝગડાંનો પાર લાવતાં હતાં પણ આ વખતે એમનું દિલ બહુ જ દુઃખ્યું અને મનોમન એક નિર્ણય લઈને એમણે બેગ ભરી અને અર્જુનને લઈને એમના મમ્મી પપ્પાના ઘરે પહોંચી ગયાં. મમ્મી પપ્પાએ થોડું સમજાવ્યું પણ સદગુણાબેને,
‘અમારી પર્સનલ વાત છે, પ્લીઝ તમે બહુ માથું ના મારો. હું અહીં આવી એ તમને ના ગમતું હોય તો કહી દેજો હું અહીંથી ગર્લ્સ હોસ્ટલમાં જતી રહીશ. ભણેલી ગણેલી છું, કમાઈને મારું ને મારા દીકરાનું પેટ ભરી શકું એટલી તાકાત અને આવડત તો છે જ મારામાં.’

મા- બાપ પણ દીકરીની જીદ સામે ઝૂકી ગયાં ને મૌન રહી ગયાં.
સાંજે રજનીભાઈ ઘરે આવ્યાં ત્યારે એમને ટેબલલેમ્પ નીચે દબાવેલી એક ચિઠ્ઠી મળી આવી જેમાં લખેલું,

‘બહુ નીચી નમી, બહુ થયું, હવે બસ ! તમે મારા સન્માનને કાયમ ઠોકર માર્યા કરો છો એ હવે સહન નથી થતું. તમને મારી કદર હોય અને ભવિષ્યમાં ક્યારેય આવા કડવાં વેણ નહીં ઉચ્ચારો એવી ખાત્રી આપી શકતાં હોય તો જ મને મારા પીયરથી તેડી જજો નહીં તો….’

અને એ અધૂરાં મૂકાયેલ વાક્યના અર્થે રજનીભાઈનો ગુસ્સાનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચાડી દીધો.

‘આમ ઘર છોડીને ચાલી ગઈ, એ સમજે છે શું એના મનમાં? હું એને સામેથી લેવાં જઉં…ક્યારેય નહીં. જાતે ગઈ છે ને જાતે આવવું હશે તો આવશે, દરવાજા ખુલ્લાં જ છે. બાકી હું નીચો નહીં નમું. હુ સામે ચાલીને બોલવા જઉં તો મારી સાત પેઢીનું નામ લજવાય.’

એક બીજા પ્રત્યે અઢળક પ્રેમ, આદર અને બોલવાની ઇચ્છા છતાં ‘પહેલ’ કોણ કરેની વાત આખરે એટલી વધી ગઈ કે બેમાંથી એક પણ પક્ષે નમતું જોખ્યું નહીં, એકબીજા સાથે વાત કરવા તરસતાં અનેસંગાથ વિના હિજરાતાં હૈયાં મનોમન રડતાં હતાં પણ કોઇએ ચુપ્પી ના તોડી. ખોખલાં સ્વમાનના રક્ષણની માળા ગણતાં બે ય પક્ષ એક બીજા વિના જીવતાં શીખવા લાગ્યાં. મૌનના કારણે ના વિચારવાની વાતો પણ વિચારવા લાગ્યાં અને આમ જ વાત છૂટાછેડાં સુધી પહોંચી ગઈ.
અચાનક હાથ માચીસની ઝાળ લાગતાં દાઝી ગયો અને સદગુણાબેનથી એક તીણી રાડ પડી ગઈ. મમ્મીનો અવાજ સાંભળીને અર્જુન તરત જ પૂજારુમમાં પહોંચી ગયો.
‘મમ્મી, શું તું પણ…થોડું ધ્યાન રાખતી હો તો જાતનું..’
‘જાતનું ધ્યાન રાખવામાં જ સઘળું ગુમાવી બેઠી બેટાં.’ ને સદગુણાંબેનની આંખમાંથી વર્ષોનો વસવસો ટપકી પડયો.

‘શું થયું મમ્મી, કેમ અચાનક આમ..?’

‘બેટાં, પૂજારુમમાં બેઠો છે, મને એક વચન આપીશ ?’

‘મમ્મી, મારા માટે તું ભગવાનથી પણ વધુ છે. તારો હાથ જ મારું મંદિર. બોલ શું વાત છે ?’

‘ તારી અને વહુની વચ્ચે ગમે એવો ઝગડો થાય પણ તમારે લોકોએ એ બહું લાંબો નહીં ખેંચવાનો. સામેથી બોલવામાં વહુ પહેલ ના કરે તો તારે બધું જ ભૂલીને સામેથી બોલવાની શરુઆત કરવાની. એકબીજા વચ્ચેની લાંબી ચુપ્પી ભલભલી લાગણીને મીણની જેમ ઓગાળી કાઢે છે. વર્ષોની લાગણીની હૂંફ થોડા મહિનાઓની ચુપકીદીમાં બળીને ભસ્મીભૂત થઈ જાય છે અને ત્યાં ઉભી થઈ જાય છે ખોખલી સ્વમાનની દિવાલો, શંકાના ભૂતો..જે આખી જીંદગીની ખુશીઓને ઓહિઆ કરી જાય છે. મારી અને તારી પપ્પાની દૂરતાં વચ્ચે પણ આવી જ નાની શી શી ચૂપકીદી કારણભૂત છે. હવે બીજી ચુપ્પીની સજા નથી જોઇતી દીકરાં..’

અને લાગણીશીલ અર્જુન મમ્મીની આખીય વાત પળવારમાં સમજી ગયો અને એમનો ચહેરો બે હાથ વચ્ચે લઈને એમના કપાળ પર ચુંબન કરી લીધું.

‘તારી આજ્ઞા મારા સર્વ સ્વમાન – અભિમાનથી વિશેષ મારી માવડી.’

અનબીટેબલઃ ના બોલાયેલા શબ્દો ઘણી વખત ગેરસમજણના પર્વતો ઉભા કરી દે છે.
સ્નેહા પટેલ.

taro ishwar tari andar


તારો ઇશ્વર તારી અંદરઃ

ज्यों तिल माहीं तेल है ज्यों चकमक में आगि,
तेरा सांई तुझमें जागि सकै तो जागि।

— संत कबीर.

આરોહી આજે એની બાર વર્ષની દીકરી વંશિકા ઉપર  બહુ જ ગુસ્સે હતી અને એનો કાન આમળીને એને બરાડા પાડી પાડીને કંઇક સમજાવી

રહી હતી. એની આંખોની કિનારી ગુસ્સામાં લાલ થઈ રહી હતી, નાકના નથુણાં બહુ જ ઝડપથી ફૂલી અને પીચકી રહ્યાં હતાં. ગુસ્સો હતો કે બૂમો પાડીને પણ શમતો નહતો તો છેવટે આંખના ખૂણેથી આંસુ બનીને વહેવા લાગ્યો હતો પણ આરોહીને એ વાતની જાણ સુધ્ધાં નહતી. આજે એ બહુ ‘હર્ટ’ થઈ હતી અને એનું કારણ એની વહાલસોઇ, આજ્ઞાકારી દીકરી વંશિકા આજે એની પાડોશમાં રહેતી બહેનપણી જોન્સી સાથે એમના ચર્ચમાં જવાની જીદે ચડેલી હતી. આરોહીને વંશિકાની અને જોન્સીની દોસ્તી પર કોઇ જ આપત્તિ નહતી. જો કે એ લોકોના ઘરમાં વારેઘડીએ ‘નોનવેજ’ ખાવાનું બનતું, મહિનામાં એક વખત શહેરમાં વસતા ઘણાં ખરાં ખ્રિસ્તીઓ એમના ઘરે પ્રાર્થના કરવા ભેગાં થતાં, અવાજ અવાજ.. આ બધું એને પસંદ નહતું પડતું પણ એમાં એ કશું બોલી ના શકે. એમનું  ઘર અને એમનો ધર્મ, એમનું ખાવા પીવાનું બધું એમની મરજી. કોઇના ધર્મ વિશે આપણાંથી કોઇ ટીકા ટીપ્પણી ના કરી શકાય, એટલે એ મન મસોસીને  પણ ચૂપ રહેતી હતી. વળી જોન્સીનો સ્વભાવ પણ ખૂબ જ સૌમ્ય. એ કાયમ આરોહી- આલોકને ખૂબ  જ માન આપતી અને વંશિકાને કોઇ પણ તક્લીફ હોય તો એને મદદ કરવા કાયમ તત્પર રહેતી હતી. એની અને વંશિકાની સ્કૂલ અલગ અલગ હતી પણ સ્કુલથી છૂટવાનો અને ઘરે પહોંચવાનો સમય લગભગ સરખો. જોન્સી દસ મિનીટ વહેલી આવી જતી પણ એ આવીને વંશિકા માટે રાહ જોતી અને એ આવતાં જ બે બહેનપણીઓ સાથે જ જમવા બેસતી.બહાર ક્યાંક જવાનું હોય તો પણ બે ય જણ મોટાભાગે સાથે ને સાથે જ હોય. જોન્સીનો પરિવાર દર

રવિવારે સવારે વહેલાં ઉઠીને ચર્ચમાં પ્રાર્થના કરવા જતો અને પછી એ બધાં ત્યાં જ જમીને

પાછા આવતાં. આ એમનો નિત્યક્રમ હતો. એમાં આ રવિવારે વંશિકાને પણ ભૂત ભરાઈ ગયું કે,

‘હું પણ ચર્ચ જઈશ.’

કોઇ પણ રીતે એ એકની બે થવા તૈયાર જ નહતી. બાળહઠ અને સ્ત્રીહઠ બે ય સામસામે ટકરાતાં હતાં. ક્યારેય વંશિકાને મોટા અવાજે ના બોલનારી આરોહી આજે વંશિકા પર હાથ ઉગામી રહી

હતી. આ બધી ધમાલથી રવિવારની રજાની મીઠી નીંદર માણી રહેલ આલોક – વંશિકાના પપ્પાની આંખ ખૂલી ગઈ. બેડરુમની બહાર આવીને આરોહીને પૂછ્યું અને બધી

હકીકત સમજાઈ ગઈ. સ્થિતી જરાક વિચિત્ર હતી. આલોક પોતે પણ બે પળ માટે વિચારમાં પડી ગયો પછી થોડું વિચારીને એણે આરોહીને કહ્યું,

‘આરુ, વંશિકાને જવા દે. એની બહેનપણી સાથે એનું ધર્મસ્થાન જોવું છે તો ભલે ને જોવે.

નોનવેજ જમવાનું હશે તો નહીં જમે. બાકી એના ચર્ચમાં જઈને કોઇ મોટો ધાર્મિક ગુનો નથી કરી દેવાની.’

‘આલોક, આ તમે શું બોલો છો ભાન બાન છે કંઈ?’

‘હા,પૂરેપૂરું ધ્યાન છે. આપણી દીકરીને આમ બંધનમુકત કરીને નથી જીવાડવી. આજે એ નાની છે, આપણી વાત માને છે, થોડી ડરાવી ધમકાવીને એને કાબૂમાં રાખી લઈશું પણ આમ કરતાં આપણે એના મનોપદેશ પર આપણાં વિચારો, માન્યતાઓ થોપી રહ્યાં છીએ એ વાત નથી

દેખાતી? આજેથોડી ધાકધમકીથી આ વાત પણ માની લેશે પણ એના આજાગ્ર્ત મગજમાં આપોઆપ આપણાં મંદિર પ્રત્યે નારાજગી ઉતપ્ન્ન થશે અને ભવિષ્યમાં એ મોટી – સશકત થતાં કદાચ આપણો વિરોધ કરવાના ઉદ્દેશ સાથે જ આપણાં મંદિરમાં જવાથી પણ દૂર ભાગશે ત્યારે તું શું કરીશ? અત્યારે તું ચર્ચમાં જવાની ના પાડે છે એ વાત એના મગજમાં ઘર કરી ગઈ તો આપણને બતાવી દેવા માટે પણ ભવિષ્યમાં એ રોજ ચર્ચના દર્શને જતી થઈ જશે તો શું કરીશ? કોઇ વાતમાં અતિરેક નહીં જ સારો. વળી આ જનરેશન તો ધર્મમાં આપણાં જેટલું માનશે કે કેમ એ જ પ્રશ્રાર્થ છે, કારણ આ પ્રજા બહુ જ બુધ્ધિશાળી છે, જાણકારીવાળી છે. એ તમે કહો એ વાતમાં કોઇ જ દલીલ,પુરાવા કે

તથ્ય વિના સ્વીકારી લે એ શક્ય જ નથી. વળી આંખો બંધ કરીને જે વસ્તુ દેખાતી હોય એનો

વિરોધ કરવા જેટલી મૂર્ખી પણ નથી. એ લોકો એમના નિર્ણય એમની સમજ પ્રમાણે જ લેશે,

એટલે તું અત્યારથી જ એમના નિર્ણયોને માન આપતાં, સ્વીકારતાં શીખી લઈશ તો તને ભવિષ્યમાં ઓછી તકલીફ પડ્શે. આપણે તો આપણાં વડિલો

દ્વારા બાંધેલ ધર્મ નામના નાનકડાં વાડા – સંપ્રદાયોમાં બંધાઇને આપણાં સીમાડાંઓ બહુ જ નાના કરી નાંખ્યા છે , કમ સે કમ આપણી પ્રજાને તો એમાંથી મુક્તિ આપીએ.’

‘આલોક તું સાચું કહે છે,ચર્ચ જોવા જેવી નાની શી વાતમાં આજે મેં કેટલા ઉધામા કરી નાંખ્યા

કેમ? સારું થયું સમય રહેતાં તેં મને ચેતવી દીધી નહીંતર નાહકની જ આજે હું આપણી

માસૂમના મગજમાં મારી માન્યતાઓ થોપી થોપીને એને વિચારવા -વિકસવાની જગ્યા જ છીનવી લેત. આપણાં સંસ્કારો એનામાં રોપાય અને એ એક સારી માણસ બને એટલું જ મારા માટે ઘણું છે, ધર્મ એને જે પાળવો હોય – કે ના પાળવો એની મરજી! બસ, એક માણસ તરીકે એ સારી અને સાચી સિધ્ધ થાય એટ્લે

ભયો ભયો. દરેકનો ઇશ્વર આખરે તો એની અંદર જ છુપાયેલો હોય છે અને એ જ સાચો ઇશ્વર !’

વંશિકાનું કરમાયેલું મોઢું ખીલી ઉઠ્યું.

અનબીટેબલઃ સંતાન પૂર્ણ આજ્ઞાંકિત બને એ કરતાં પોતાની જાતે ‘સાચું શું ને ખોટું શું’ સમજીને જાતે નિર્ણય લેતાં શીખવાને સક્ષમ બને એ વધુ મહત્વનું છે

-sneha patel

God bless u


ગોડ બ્લેસ યુ !

માથું મૂકાય એવા ખભા તો ઘણા મળે,
આંસુ મૂકાય એવા ખભા એક બે જ હોય.

– પાર્થ તારપરા

 

ચોમાસાની ભીની ભીની એક સાંજ હતી અને અનોખી એની મનપસંદ જગ્યા- બગીચાની એની

મનપસંદ બેન્ચ પર બેઠી હતી. સાંજનો પાંચથી છ વચ્ચેનો આ સમય એ પોતાના માટે ચોરી લેતી અને બગીચામાં અડધો કલાક ચાલીને આ બેન્ચ પર બેસીને આજુબાજુની હસતી – ખિલખિલાતી બાળપણ – જુવાન – વૃદ્ધ બધી જ જિંદગીઓને અકારણ જ નિહાળતી રહેતી. હા, અમુક ઘટનાઓ, સંવાદો એના માનસપટલ  પર જાતે જ અંકાઈ જતા એ વાત અલગ હતી. આજે બપોરે  સારો એવો વરસાદ પડી ગયો હતો અને બગીચાના બધા છોડ – વૃક્ષ ધોવાઈને લીલાછમ થઈ ગયા હતાં. અમુક પાંદડા પર હજુ વરસાદની બૂંદો સચવાયેલી હતી તો અમુક બૂંદ પર્ણ પરથી ધીરે ધીરે લસરતી જતી હતી. માટીની ભીની ભીની સુગંધ, સુંવાળી – મુલાયમ હવા..અ..હા..હા..અનોખીના મગજમાં એક નશો છવાતો જતો હતો. એને યાદ આવ્યું કે, ‘નાની હતી ત્યારે એ વરસાદની કેવી ચાતક રાહ જોતી હતી ! કારણ તો એક જ..કે  વરસાદના એકઠાં થતા પાણીના પ્રવાહમાં એને કાગળની હોડી બનાવીને તરતી મૂક્વાની બહુ જ મજા આવતી હતી. આ વિચારતી હતી ત્યાં જ અચાનક એની નજર બાંકડાંની નીચે હોવાથી કોરા રહી ગયેલ એક કાગળ પર પડી. હોડી બનાવવાની તીવ્ર ઝંખના સાથે અનોખીએ એ કાગળ હાથમાં લીધું. ત્યાં જ એની સામેની બેન્ચ પર વૃધ્ધ પુરુષ આવીને બેઠો. બે ઘડી અનોખી  પોતાની ‘હોડી બનાવવાની’ બચકાની હરકત પર થોડી ક્ષોભમાં મૂકાઈ ગઈ. આ કાકા રોજ એને આ જ બેન્ચ પર જોવા મળતાં. વળી એમના મોઢા પર કાયમ કંટાળા – ગુસ્સાના વિચિત્ર ભાવ અંકિત રહેતા હોવાથી અનોખી જેવી ખુશમિજાજ સ્ત્રીને એ સહેજ પણ પસંદ નહતા. એણે ધરાર એમની તીખી લાગતી નજરને અવગણીને કાગળને ત્રિકોણ આકારમાં વાળવા જ જતી હતી અને એની નજર કાગળમાં અંકાયેલા મરોડદાર અક્ષર ઉપર પડી અને અનોખીના મનમાં એને વાંચવાનો મોહ પ્રગટી ગયો. એણે સહેજ ભેજવાળા કાગળને સીધો કરીને કરચલીઓ સરખી કરી, ભેજ્વાળો કાગળ હોવાથી શ્યાહીન થોડી થોડી પ્ર્સરી ગયેલી, વાંચવામાં તકલીફ પણ પડતી હતી પણ અનોખીએ જેમ તેમ કરીને એ લખાણ વાંચ્યું,

‘હું મારા જીવનસાથીના મૃત્યુ પછી વેઠવી પડતી એકલતાથી ખુબ જ હતાશ છું. કોઇને મારી પડી નથી, મારી દરકાર નથી કરતું – શું તમે મને કોઇ મદદ કરી શકો?’

અને અનોખી અવાચક થઈ ગઈ. આ શું ? એણે આજુબાજુ નજર નાંખી પણ કોઇ જ નોંધનીય વ્યક્તિ ના લાગી કે જેના પર આ કાગળની માલિકી હોવાનો અંદેશો જાગે!  બધા પોતપોતાની જીંદગીમાં, મસ્તીમાં મસ્ત હતાં. ત્યાં એના કાને કોઇના મોટેથી બોલવાનો અવાજ પડ્યો અને એનું ધ્યાન એ અવાજ તરફ ખેંચાયુ, આ તો પેલા કચકચીયા કાકા..રોજ રોજ એને કોઇ ને કોઇ સાથે બબાલ થતી જ હતી. આજે શિંગવાળા સાથે શિંગ ઓછી કેમ આપી? ની બાબતે મગજ ખરાબ થઈ ગયેલું. એક ધૃણાભરી નજર એમના તરફ્ નાંખીને અનોખીએ એ કાગળની નીચે ખાલી પડેલી જગ્યામાં બાજુમાં બેઠેલાં એક કોલેજીયન પાસેથી પેન લઈને એણે એની પર લખ્યું, ‘જીવન અને મૃત્યુ તો બધો ઉપરવાળાનો ખેલ છે, તમારા જીવનસાથીએ એમના કરવાના કર્મો કરી લીધા અને હવે એ જ્યાં પણ હોય ત્યાંથી તમને નિહાળતા હશે.એમની ખુશી માટે પણ તમારે ખુશ રહેતાં શીખવું જોઇએ. એકલતા એ અભિશાપ જેવી હોય છે પણ જેમ ઝેરનું મારણ ઝેર એમ એકલતાનું મારણ તમારા જેવા કોઇ એકલતાથી પીડાતા વ્યક્તિઓને મદદ કરવામાં સમય ફાળવી જુઓ, કોઇના માટે મનમાં નિસ્વાર્થ લાગણીઓના છોડ ઉછેરી જુઓ તો મારા માનવા પ્રમાણે તમારા પ્રોબ્લેમનું સોલ્યુશન આવી જ જશે.’ લિ. આપની નવી મિત્ર.’

કાગળને ગડી કરી અને એના ઉપર એક લાલ માટીનો ઇંટાળો મૂકીને એ જ જગ્યાએ બાંકડાની નીચે મૂકી દીધો અને ઘરે ચાલી ગઈ.

એ પછી રોજ બગીચામાં આવીને એની નજર સૌપ્રથમ બેન્ચની નીચે કાગળ શોધતી પણ એ નિરાશ થતી. મનમાં વિચારતી કે એ પણ શું નું શું વિચાર્યા કરે છે? કોઇએ ક્યારેક અકળાઈને આવું લખી કાઢ્યું હોય અને કાગળ ઉડતો ઉડતો અહીં આવી ચડ્યો હોય એમ પણ બને…કાં તો શક્ય છે કે આજના જમાનામાં કોઇ આવા ‘પ્રેન્ક’ પણ કરે અને અચાનક એને પોતાની ઉપર શરમ ઉપજી આવી.

બરાબર દસ દિવસ પછી બગીચામાં પ્રવેશતાં વેંત જ અનોખીની નજરે પેલા વૃધ્ધ કાકા પર પડી. આજે નવાઈ વચ્ચે એ કોઇ સાથે ઝગડી નહતાં રહ્યાં પણ એમની બાજુવાળા સાથે હસી હસીને વાતો કરી રહ્યાં હતાં. ‘આજે સૂરજ કદાચ પસ્ચિમમાંથી ઉગ્યો હશે’ વિચારતી હતી ત્યાં જ એની નજર બાંકડાંની નીચે પડેલ ઈંટાળાની નીચેના કાગળ પર પડી અને એણે રીતસરની દોટ જ મૂકી. કાગળ ખોલીને વાંચવા લાગી , કેમ જાણે એને પાક્કો વિશ્વાસ હતો કે આ કાગળ ચોકકસપણે પેલા એકલતાથી પીડાતા  માનવીનો જવાબ જ છે. આજે વાતાવરણ કોરું હોવાથી કાગળ – એની શાહી સહેજ પણ પલળ્યાં નહતાં.

‘પ્રિય મિત્ર, તમારી વાત સાવ જ સાચી છે. મેં મારા ઘરની બાજુમાં આવેલ અપંગ માનવ મંડળમાં જવાનું ચાલુ કર્યું છે. બહેરાં, મૂંગા, આંધળા એ લોકોની સાથે મારો સારો એવો સમય પસાર કરું છું અને બદલામાં એ લોકો મને ખૂબ જ માન આપે છે. મારા જવાની આતુરતાથી રાહ જોયા કરતાં હોય છે. એ લોકોને પૈસાની કોઇ જ પડી નથી, એના માટે ઢગલો ડોનેશન મળી રહે છે ,એમને જરુર છે તો ફકત મારા જેવા લોકોના સાથની, પ્રેમની, , હૂંફની. બદલામાં એ લોકો ધરાઈને પ્રેમ કરે છે, મારા જીવનમાં ચોતરફ પ્રેમ જ પ્રેમ છે. હું ખૂબ જ ખુશ છું.

થેંક્સ.’

અને અનોખી ખુશ ખુશ થઈ ગઈ. કાગળમાં જવાબ લખ્યો,

‘મને ખુબ જ ખુશી થઈ. આપની નવી મિત્ર આપને મળવા માંગે છે, મળશો?’ પેપર ઇંટ નીચે ભરાવીને એ વોક લેવા ગઈ. અડધો કલાકની વોક પછી એની નજર એ કાગળ પર પડી અને મનમાં ચળ ઉપડી,’કદાચ કાગળમાં જવાબ આવી ગયો હોય તો?’ એક પળ તો પોતાની બેચેની પર એને હસવું પણ આવી ગયું એમ છતાં કાગળ લેવાનો મોહ જતો ના જ કરી શકી. નવાઈ વચ્ચે એમાં પ્રત્યુત્તર હતો,

‘આપણે આમ જ પત્રદેહે મળતાં રહીશું ને..!’

અને અનોખીનું મોઢું એક પળ માટે પડી ગયું. હળવે પગલે એ ગાર્ડનની બહાર નીકળી ગઈ.

એના બહાર નીકળી ગયા પછી પેલા કચકચીયા વ્રુધ્ધ કાકાએ બાંકડાંની નીચે પડેલો કાગળ ઉઠાવીને ચૂમીને ખીસામાં મૂક્યો અને મનોમન બોલ્યાં,’ગોડ બ્લેસ યુ માય ચાઈલ્ડ.’

અનબીટેબલઃ જીવનમાં પ્રેમ મેળવવા કોઇને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ આપી જુઓ.

-sneha patel

 

 

 

ગોડ બ્લેસ યુ !

માથું મૂકાય એવા ખભા તો ઘણા મળે,
આંસુ મૂકાય એવા ખભા એક બે જ હોય.

– પાર્થ તારપરા

 

ચોમાસાની ભીની ભીની એક સાંજ હતી અને અનોખી એની મનપસંદ જગ્યા- બગીચાની એની

મનપસંદ બેન્ચ પર બેઠી હતી. સાંજનો પાંચથી છ વચ્ચેનો આ સમય એ પોતાના માટે ચોરી લેતી અને બગીચામાં અડધો કલાક ચાલીને આ બેન્ચ પર બેસીને આજુબાજુની હસતી – ખિલખિલાતી બાળપણ – જુવાન – વૃદ્ધ બધી જ જિંદગીઓને અકારણ જ નિહાળતી રહેતી. હા, અમુક ઘટનાઓ, સંવાદો એના માનસપટલ  પર જાતે જ અંકાઈ જતા એ વાત અલગ હતી. આજે બપોરે  સારો એવો વરસાદ પડી ગયો હતો અને બગીચાના બધા છોડ – વૃક્ષ ધોવાઈને લીલાછમ થઈ ગયા હતાં. અમુક પાંદડા પર હજુ વરસાદની બૂંદો સચવાયેલી હતી તો અમુક બૂંદ પર્ણ પરથી ધીરે ધીરે લસરતી જતી હતી. માટીની ભીની ભીની સુગંધ, સુંવાળી – મુલાયમ હવા..અ..હા..હા..અનોખીના મગજમાં એક નશો છવાતો જતો હતો. એને યાદ આવ્યું કે, ‘નાની હતી ત્યારે એ વરસાદની કેવી ચાતક રાહ જોતી હતી ! કારણ તો એક જ..કે  વરસાદના એકઠાં થતા પાણીના પ્રવાહમાં એને કાગળની હોડી બનાવીને તરતી મૂક્વાની બહુ જ મજા આવતી હતી. આ વિચારતી હતી ત્યાં જ અચાનક એની નજર બાંકડાંની નીચે હોવાથી કોરા રહી ગયેલ એક કાગળ પર પડી. હોડી બનાવવાની તીવ્ર ઝંખના સાથે અનોખીએ એ કાગળ હાથમાં લીધું. ત્યાં જ એની સામેની બેન્ચ પર વૃધ્ધ પુરુષ આવીને બેઠો. બે ઘડી અનોખી  પોતાની ‘હોડી બનાવવાની’ બચકાની હરકત પર થોડી ક્ષોભમાં મૂકાઈ ગઈ. આ કાકા રોજ એને આ જ બેન્ચ પર જોવા મળતાં. વળી એમના મોઢા પર કાયમ કંટાળા – ગુસ્સાના વિચિત્ર ભાવ અંકિત રહેતા હોવાથી અનોખી જેવી ખુશમિજાજ સ્ત્રીને એ સહેજ પણ પસંદ નહતા. એણે ધરાર એમની તીખી લાગતી નજરને અવગણીને કાગળને ત્રિકોણ આકારમાં વાળવા જ જતી હતી અને એની નજર કાગળમાં અંકાયેલા મરોડદાર અક્ષર ઉપર પડી અને અનોખીના મનમાં એને વાંચવાનો મોહ પ્રગટી ગયો. એણે સહેજ ભેજવાળા કાગળને સીધો કરીને કરચલીઓ સરખી કરી, ભેજ્વાળો કાગળ હોવાથી શ્યાહીન થોડી થોડી પ્ર્સરી ગયેલી, વાંચવામાં તકલીફ પણ પડતી હતી પણ અનોખીએ જેમ તેમ કરીને એ લખાણ વાંચ્યું,

‘હું મારા જીવનસાથીના મૃત્યુ પછી વેઠવી પડતી એકલતાથી ખુબ જ હતાશ છું. કોઇને મારી પડી નથી, મારી દરકાર નથી કરતું – શું તમે મને કોઇ મદદ કરી શકો?’

અને અનોખી અવાચક થઈ ગઈ. આ શું ? એણે આજુબાજુ નજર નાંખી પણ કોઇ જ નોંધનીય વ્યક્તિ ના લાગી કે જેના પર આ કાગળની માલિકી હોવાનો અંદેશો જાગે!  બધા પોતપોતાની જીંદગીમાં, મસ્તીમાં મસ્ત હતાં. ત્યાં એના કાને કોઇના મોટેથી બોલવાનો અવાજ પડ્યો અને એનું ધ્યાન એ અવાજ તરફ ખેંચાયુ, આ તો પેલા કચકચીયા કાકા..રોજ રોજ એને કોઇ ને કોઇ સાથે બબાલ થતી જ હતી. આજે શિંગવાળા સાથે શિંગ ઓછી કેમ આપી? ની બાબતે મગજ ખરાબ થઈ ગયેલું. એક ધૃણાભરી નજર એમના તરફ્ નાંખીને અનોખીએ એ કાગળની નીચે ખાલી પડેલી જગ્યામાં બાજુમાં બેઠેલાં એક કોલેજીયન પાસેથી પેન લઈને એણે એની પર લખ્યું, ‘જીવન અને મૃત્યુ તો બધો ઉપરવાળાનો ખેલ છે, તમારા જીવનસાથીએ એમના કરવાના કર્મો કરી લીધા અને હવે એ જ્યાં પણ હોય ત્યાંથી તમને નિહાળતા હશે.એમની ખુશી માટે પણ તમારે ખુશ રહેતાં શીખવું જોઇએ. એકલતા એ અભિશાપ જેવી હોય છે પણ જેમ ઝેરનું મારણ ઝેર એમ એકલતાનું મારણ તમારા જેવા કોઇ એકલતાથી પીડાતા વ્યક્તિઓને મદદ કરવામાં સમય ફાળવી જુઓ, કોઇના માટે મનમાં નિસ્વાર્થ લાગણીઓના છોડ ઉછેરી જુઓ તો મારા માનવા પ્રમાણે તમારા પ્રોબ્લેમનું સોલ્યુશન આવી જ જશે.’ લિ. આપની નવી મિત્ર.’

કાગળને ગડી કરી અને એના ઉપર એક લાલ માટીનો ઇંટાળો મૂકીને એ જ જગ્યાએ બાંકડાની નીચે મૂકી દીધો અને ઘરે ચાલી ગઈ.

એ પછી રોજ બગીચામાં આવીને એની નજર સૌપ્રથમ બેન્ચની નીચે કાગળ શોધતી પણ એ નિરાશ થતી. મનમાં વિચારતી કે એ પણ શું નું શું વિચાર્યા કરે છે? કોઇએ ક્યારેક અકળાઈને આવું લખી કાઢ્યું હોય અને કાગળ ઉડતો ઉડતો અહીં આવી ચડ્યો હોય એમ પણ બને…કાં તો શક્ય છે કે આજના જમાનામાં કોઇ આવા ‘પ્રેન્ક’ પણ કરે અને અચાનક એને પોતાની ઉપર શરમ ઉપજી આવી.

બરાબર દસ દિવસ પછી બગીચામાં પ્રવેશતાં વેંત જ અનોખીની નજરે પેલા વૃધ્ધ કાકા પર પડી. આજે નવાઈ વચ્ચે એ કોઇ સાથે ઝગડી નહતાં રહ્યાં પણ એમની બાજુવાળા સાથે હસી હસીને વાતો કરી રહ્યાં હતાં. ‘આજે સૂરજ કદાચ પસ્ચિમમાંથી ઉગ્યો હશે’ વિચારતી હતી ત્યાં જ એની નજર બાંકડાંની નીચે પડેલ ઈંટાળાની નીચેના કાગળ પર પડી અને એણે રીતસરની દોટ જ મૂકી. કાગળ ખોલીને વાંચવા લાગી , કેમ જાણે એને પાક્કો વિશ્વાસ હતો કે આ કાગળ ચોકકસપણે પેલા એકલતાથી પીડાતા  માનવીનો જવાબ જ છે. આજે વાતાવરણ કોરું હોવાથી કાગળ – એની શાહી સહેજ પણ પલળ્યાં નહતાં.

‘પ્રિય મિત્ર, તમારી વાત સાવ જ સાચી છે. મેં મારા ઘરની બાજુમાં આવેલ અપંગ માનવ મંડળમાં જવાનું ચાલુ કર્યું છે. બહેરાં, મૂંગા, આંધળા એ લોકોની સાથે મારો સારો એવો સમય પસાર કરું છું અને બદલામાં એ લોકો મને ખૂબ જ માન આપે છે. મારા જવાની આતુરતાથી રાહ જોયા કરતાં હોય છે. એ લોકોને પૈસાની કોઇ જ પડી નથી, એના માટે ઢગલો ડોનેશન મળી રહે છે ,એમને જરુર છે તો ફકત મારા જેવા લોકોના સાથની, પ્રેમની, , હૂંફની. બદલામાં એ લોકો ધરાઈને પ્રેમ કરે છે, મારા જીવનમાં ચોતરફ પ્રેમ જ પ્રેમ છે. હું ખૂબ જ ખુશ છું.

થેંક્સ.’

અને અનોખી ખુશ ખુશ થઈ ગઈ. કાગળમાં જવાબ લખ્યો,

‘મને ખુબ જ ખુશી થઈ. આપની નવી મિત્ર આપને મળવા માંગે છે, મળશો?’ પેપર ઇંટ નીચે ભરાવીને એ વોક લેવા ગઈ. અડધો કલાકની વોક પછી એની નજર એ કાગળ પર પડી અને મનમાં ચળ ઉપડી,’કદાચ કાગળમાં જવાબ આવી ગયો હોય તો?’ એક પળ તો પોતાની બેચેની પર એને હસવું પણ આવી ગયું એમ છતાં કાગળ લેવાનો મોહ જતો ના જ કરી શકી. નવાઈ વચ્ચે એમાં પ્રત્યુત્તર હતો,

‘આપણે આમ જ પત્રદેહે મળતાં રહીશું ને..!’

અને અનોખીનું મોઢું એક પળ માટે પડી ગયું. હળવે પગલે એ ગાર્ડનની બહાર નીકળી ગઈ.

એના બહાર નીકળી ગયા પછી પેલા કચકચીયા વ્રુધ્ધ કાકાએ બાંકડાંની નીચે પડેલો કાગળ ઉઠાવીને ચૂમીને ખીસામાં મૂક્યો અને મનોમન બોલ્યાં,’ગોડ બ્લેસ યુ માય ચાઈલ્ડ.’

અનબીટેબલઃ જીવનમાં પ્રેમ મેળવવા કોઇને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ આપી જુઓ.

-sneha patel

Guru poornima


ગુગલ એ ગુરુ નથી, માહિતીનો સ્ત્રોત માત્ર છે ! 🙂

-સ્નેહા પટેલ.

Jara’k thobho ane vicharo


 

આજના લેખમાં મેં ફક્ત ઘટનાઓ જ લખી છે..એમાંથી શું તારણ કાઢવું એ સંપૂર્ણપણે વાંચકો પર 🙂

જરા’ક થોભો ને વિચારોઃ

આ હાથ કંકુ ને ચોખા,

વધુ શું જોઇએ, આવો !

-સ્નેહા પટેલ ‘અક્ષિતારક’ સંગ્રહમાંથી.

સોહાની આઠ આંગળી અને બે અંગૂઠા ફટાફટ મોબાઈલના સ્ક્રીન પર મેસેજ ફોરવર્ડ કરવામાં, રોજિંદા હાય હલો, ગુડમોર્નિંગના રીપ્લાયમાં ચાલતા હતા, સાથે સાથે લેપટોપમાં એક વીન્ડોમાં એનું એક સોફ્ટવેર ડાઉનલોડ થતું હતું, બીજામાં ટ્વીટર પર દલીલો, ત્રીજી વીન્ડોમાં ઇમેઇલ ચેકીંગ…એક સાથે કેટલાંય કામ થતાં હતાં જેમાંથી અમુક કામના હતાં અને અમુક સાવ જ નિરર્થક. મગજને થોડો થાક લાગ્યો હતો એટલે એણે બૂમ પાડીને મમ્મીને કોફી બનાવી આપવા રીકવેસ્ટ કરી. મોબાઇલ લેપટોપમાંથી નજર ઉંચી થતાં જ સામેની વોલકલોક પર નજર ગઈ અને એનું દિલ એક ધડકન ચૂકી ગયું. ઘડિયાળમાં સાડાદસનો સમય બતાવતું હતું અને એણે દસ વાગે તો સમયને મળવા કોફીશોપ પર જવાનું હતું. સમયને બધું ચાલે પણ સમયની લાપરવાહી ના ચાલે. ફટાફટ એ ઉભી થઈ અને તૈયાર થવા લાગી. મમ્મીએ આપેલી કોફી ફટાફટ પીવા જતા જીભ પણ દાઝી ગઈ અને દસમી મીનીટે એ ઘરની બહાર. કોફીશોપ પર ધારણા મુજબ જ સમય આકળવિકળ થઈને બેઠેલો મળ્યો. માંડ ચોરીને મળેલા દોઢ કલાકમાંથી પોણો કલાક તો રીસાવા મનાવામાં જ ગયો. ટેકનોલોજીનો અત્યંત વપરાશ એ મીઠડાં સંબંધને કાયમ ગ્રહણ લગાડતી હતી.

__                               x                              ____                                  x

 

સુમિરા એના પપ્પાને કહી કહીને થાકી ગઈ કે,’ પપ્પા, તમે જ્યાં જાઓ ત્યાં તમારો મોબાઈલ સાથે રાખો. તમારી ઉંમર અને આ અલ્ઝાઇમરની બિમારી – તમે ઘરની બહાર નીકળો છો ત્યારે ત્યારે અમને ચિંતા થયા કરે છે.’

‘એવું બધું સાચવી સાચવીને ફરવાનું ના ફાવે મને. વળી એમાં આખો દિવસ બેટરી ખતમ થઈ જાય એટલે ચાર્જ કરવાના લફડાં રહ્યાં કરે. છેલ્લે કોઇ ખોટું બટન દબાઈ ગયું તો ખબર નહીં શું થયું કે ફોનનું બધું બેલેન્સ ખાલી. મને હવે આ તમારો સ્ક્રીન ટચ ને ફચ બધું ના ફાવે..વળી જ્યાં જઈએ ત્યાં ફોનનું ધ્યાન રાખવાનું – રખે ને ક્યાંક વાત કરી હોય ને ત્યાં જ ભૂલી જઈએ તો…ના બાબા ના..આવા નખરાં મને પંચોતેરની આ ઉંમરે ના ફાવે. અમારા જમાનામાં વળી ક્યાં મોબાઈલ ફોબાઈલ હતાં છતાંય બધા જીવ્યાં જ છીએ ને આરામથી. આ ટેકનોલોજીએ તો નખ્ખોદ વાળ્યું છે,જેને જોઇએ એનું માથું મોબાઇલમાંથી ઉંચું હોતું જ નથી, ને તું મને એનું વળગણ ક્યાં લગાડે છે…?

સુમિરા મનમાં ને મનમાં વિચારે ચડી ગઈ કે,’એનો સાત વર્ષનો દીકરો પણ એનો જૂનો ટચસ્ક્રીનવાળો ફોન લઈને ફરે છે ને આસાનીથી હેન્ડલ કરી લે છે. મોબાઇલમાં આવતા નવા નવા પરિવર્તન પણ એ સ્વીકારીને અપડેટ થતો રહે છે. તો પપ્પાને શું તકલીફ પડે ? માન્યું કે એનો અતિવપરાશ ખોટો છે પણ એના ફાયદા પણ છે જ ને..અત્યારે પપ્પા ફોન વાપરતાં શીખી લે તો એના કેટલા બધા કામ આસાન થઈ જાય. મેસેજીસથી વાત થઈ શકે, વીડીઓ કોલિંગ થઈ શકે, એ બહાર નીકળે ત્યારે એક સીક્યોરીટી જેવું રહે, મનને થોડી ધરપત રહે પણ ના એટલે ના. પપ્પા કોઇ પણ વાતે ટસ થી મસ થતાં જ નહતાં ને સુમિરા અને એના વરને વારંવાર એમના પપ્પાને શોધવા નીકળવાની જફા ઉભી થઈને રહેતી હતી.

__                               x                              ____                                  x

 

સોનેરી ખૂબ જ પ્રેમાળ અને લાગણીશીલ યુવતી હતી. એ દરેક વાતમાં દિલથી વિચારતી અને ફટ દઈને લોકો પર વિશ્વાસ મૂકી દેતી હતી. કોઇ પણ સંબંધ બાંધતા પહેલાં એ કંઈ ખાસ વિચારતી નહી. બધા સાથે તરત જ હળીમળીને રહેતી. એના આ સ્વભાવને કારણે એ કાયમ મોટા મિત્રવર્તુળમાં ઘેરાયેલી રહેતી હતી. લોકોનો અઢળક પ્રેમ પ્રાપ્ત કરીને સોનેરી પણ ખૂબ ખુશ ખુશ જીવન જીવતી હતી. એને એક તકલીફ કાયમ રહેતી કે એના સંંબંધોમાં એના પ્રેમાળ સ્વભાવને કારણે એનો ‘મિસયૂઝ’ વધારે થતો અને એના એ અતિપ્રેમાળ – દિલની નજીકના સંબંધો બહુ લાંબા ચાલતા નહીં. કાયમ એ સંબંધોની ભાંગફોડ વચ્ચે જ જીવતી રહેતી અને અતિ લાગણીશીલ સ્વભાવ – ફટ દઈને સામેવાળામાં વિશ્વાસ મૂકી દેવાના કારણે એ કાયમ દુઃખનો સામનો કરતી હતી. એની દુનિયામાં ફકત ને ફકત દિલ..દિલ ને દિલને જ સ્થાન હતું. વિચારીને સંબંધ બાંધવા એ તો જાણે એના માટે દેશદ્રોહ હતો.

__                               x                              ____                                  x

પાંત્રીસે’ક વર્ષની સપના ખૂબ જ બુધ્ધિશાળી અને સકસેસ બિઝનેસવુમન હતી. કેરીયર ઓરીએન્ટેડ હોવાથી હજુ સુધી એણે લગ્ન નહતાં કર્યા.  પોતાના જીવનની બાગડોર બીજાના હાથમાં સોંપવાનું એને સહેજ પણ મંજૂર નહતું. ઇન્ડીપેન્ડટ અને આત્મવિશ્વાસથી છ્લોછલ સપનાના જીવનનો એક ખૂણો કાયમ ખાલી રહેતો હતો જેની સપના સિવાય બીજા કોઇને ખબર પણ નહતી પડતી. એ સ્માર્ટ યુવતી બધું પોતાની બુધ્ધિના આવરણ હેઠળ છુપાવી દેતી હતી. હકીકતે ફકત દિમાગ અને દિમાગની વાત સાંભળવા ટેવાયેલી સપના જીવનમાં હવે એ તબક્કે હતી કે એની પાસે અઢળક પૈસો હતો, સફળતા હતી પણ એ બધાની ખુશી વહેંચવા માટે કોઇ જ અંગત મિત્ર કે જીવનસાથી નહતું. સફળતાની સીડીઓ ચઢવામાં અનેક રાજકારણ રમવા પડેલાં જેના કારણે હવે એ કોઇ પણ વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ નહતી મૂકી શકતી, પોતાના સુખ દુખ શેર નહતી કરી શકતી. ફકત દિમાગ અને દિમાગની વાત સાંભળીને અનેક તબક્કે સફળ એવી આ આધુનિકા જીવનના લાગણીના પાના પર કોઇ હૂંફાળા સથવારાનો અક્ષર નહતી માંડી શકતી. એની અતિબુધ્ધિથી એને અમુક સમય ડીપ્રેશન પણ આવી જતું હતું.

__                               x                              ____                                  x

 

અનબીટેબલઃ દરેક સ્થિતીમાં સમય રહેતાં ચેતી જઈને ‘સમતુલા’ રાખતાં શીખી લો તો જીવન બહુ સરળ ને ખુશહાલ બની રહે છે.

-સ્નેહા પટેલ

 

 

IMG_20170705_111638