bhulakkad


ભુલક્કડ

दर्द की सारी तहे और सारे गुजरे हादसे
सब धुवां हो जायेंगे, एक वाकिया रह जाएगा

– इफ्तिखार इमाम सिद्दीकी,
‘મમ્મી, મને ચક્કર આવે છે, કંઈક અજબ ગજબનું ફીલ થાય છે.’ સોફા પર બેસીને દૂધ પી રહેલો હાર્દિક થોડા ચિંતાતુર અવાજમાં બોલ્યો.સામે બેઠેલી મુદ્રા એક હાથમાં કપ અને બીજા હાથમાં સમાચારપત્રક પક્ડીને વાંચતી હતી. એ બે ક્ષણ હાર્દિકની સામે જોઇ રહી. એને પણ માથું થોડું ભારે લાગતું હતું પણ એને એમ કે આજે પ્રેશરની દવા લેવામાં મોડું થઈ ગયું છે એથી થોડી બેચેની હશે હમણાં ચા પીને દવા લઈ લઈશ. પણ આ પંદર વર્ષના છોકરડાંને કેમ ચક્કર આવતા હતા? અચાનક જ મુદ્રા અને હાર્દિકના મગજમાં એકસાથે ટ્યુબલાઈટ થઈ અને બન્ને સોફામાંથી સફાળા જ ઉભા થઈ ગયા.
‘આ તો ધરતીકંપ..ચોક્કસ !’
અને બે ય જણ એકી શ્વાસે ફ્લેટમાંથી નીકળીને સીડી દ્વારા નીચે ત્રણ માળ સડસડાટ ઉતરી ગયાં તે છેક નીચે જઈને શ્વાસ હેઠો બેઠો.
‘મમ્મી, હું નાનો હતો ત્યારે પણ આવો જ ધરતીકંપ આવેલો કેમ ? એ કેટલી તીવ્રતાનો હતો ? ‘
‘કયો ભૂકંપ બેટા ? ‘ અને મુદ્રા હાર્દિકની સામે બઘવાઈને જોતી રહી ગઈ.
‘મમ્મી, શું તમે પણ ! તમારું મગજ તો સાવ જ કટાઈ ગયું છે. કેટલા ભુલક્કડ થઈ ગયા છો તમે ! કાલે જ મારા મિત્ર રોહિતનો ફોન આવેલો અને તમે ઉપાડેલો. એ પછી મને કહેવાનું ય ભૂલી ગયેલા એમાં મારો અને રોહિતનો પિક્ચર જોવા જવાનો પ્રોગ્રામ કેન્સલ થઈ ગયો. ના હોય તો તમે કોઈ સારા ડોકટરને બતાવો હવે.’ અને મુદ્રાના મોઢા પર થોડી લાચારીના, હતાશાના ભાવ રેલાઈ ગયા.
‘મને હવે બહુ યાદ નથી રહેતું…શું હું સાડત્રીસ વર્ષમાં સાવ બુઢ્ઢી થઈ ગઈ કે ?’
ધરતીકંપના આંચકાથી ડરીને બાજુના ફ્લેટમાંથી મુદ્રા અને હાર્દિકની જેમ જ ફ્લેટના કોમનપ્લોટમાં ઉતરી આવેલા એક આધેડ વયનો પુરુષ મા-દીકરા વચ્ચેનો આ સંવાદ બહુ જ ધ્યાનથી સાંભળી રહેલો, એમણે મુદ્રાબેનને પૂછ્યું,
‘બેન, આ તમારો દીકરો સૌથી પહેલો શબ્દ શું બોલેલો ?’
‘બ…બ…બા..’
‘એ ચાલતા કેટલા મહિને શીખેલો ?’
‘એમાં એવું છે ને કે એ આઠ મહિના અને બાર દિવસનો હતો ત્યારે ઘૂંટ્ણિયા ભરવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો અને લગભગ જુઓને નવ મહિના અને ઉપર બે દિવસ થયા ત્યારે તો બધું ફર્નિચર પકડી પકડીને ચાલતા શીખી ગયેલો. એ પછી તો બાર મહિના ઉપર લગભગ ચોથા દિવસે દાદર ચડતા ય શીખ્યો .’
મુદ્રા તો એના મમતાળુ ભૂતકાળમાં ખોવાઈ ગઈ હતી અને અસ્ખલિત રીતે મહિના અને દિવસો ઉપરાંત ઘણા દિવસ તો વાર સાથે યાદ કરી કરીને બોલ્યે જતી હતી. હાર્દિકની આંખો વિસ્ફારિત થઈ ગઈ હતી અને પેલા આધેડના મોઢા પર એક ગૂઢ સ્મિત ફરકી રહ્યું હતું. હાર્દિકે આંખમાં ઢગલો સવાલ ભરીને એમની સામે જોયું અને આધેડ એ સવાલ પામી જઈને બોલ્યાં,
‘દીકરા, હું એક મનોચિકિત્સક છું. મારી ધારણા પ્રમાણે તો તારી મા ના માથે અ.ધ..ધ..ધ કામનો બોજ લાગે છે. એને મેમરીનો કોઇ જ પ્રોબ્લેમ નથી પણ એનું અજ્ઞાત મન એના અધધ કામમાંથી જરુરી કામ પર જ ધ્યાન આપીને પોતાને સ્વસ્થ રાખવામાં કાર્યરત છે. તું જ જો..એને તારા નાનપણની રજેરજની વાતો એને કેવી યાદ છે. અચ્છા એક વાત કહે કે તેં એને જે અગાઉના ધરતીકંપ વિશે પૂછ્યું એમાં તમારા કોઇ નજીકના વ્યક્તિને ગુમાવવાનો વારો આવ્યો હતો કે ?’
‘હા અંકલ, એ સમયે મારી નાની માસી અમારા ઘરે રહેવા આવેલી અને એ ધરતીકંપમાં એમના ૯ મહિનાના બાળકને લઈને દાદર ઉતરવા જતા એ લપસી પડેલા અને એમાં એમના બાળકનું મૃત્યુ થઈ ગયેલું. મમ્મીને એ વાતનો બહુ જ આઘાત લાગેલો અને એ પછી લગભગ પંદર દિવસ એમણે સાઇકીયાટ્રીક પાસે કાઉન્સેલિંગ લેવું પડેલું જો કે એ પછી જ મમ્મીમાં આ ભૂલી જવાની આદતે પગપેસારો કર્યો છે. ‘
‘તો એમ વાત છે. જો દીકરા, તારા મમ્મીનું સબકોન્સિયસ માઈન્ડ જબરદસ્ત પાવરફુલ છે. એ હાદસા પછી પોતાની જાતને અતિલાગણીથી પડતા ઘસારાથી બચાવવા માટે એણે એક સુરક્ષાકવચ બનાવી લીધું છે. એ અમુક દુઃખભરી વાતોને પોતાના એ કવચની બહાર જ રાખે છે જેથી તારી મમ્મી એ દિવસની વાત યાદ કરવાને અસમર્થ જ છે. વળી આપણું મગજ કાયમ દુખની વાતો જ યાદ રાખવામાં એક્સપર્ટ હોય છે. સુખની વાતો તો એ ફટ દઈને ભૂલી જ જાય છે. આથી તારા મમ્મીની સબકોન્સિયશ માઈન્ડની આ આદત એક સારી જ વાત છે. મગજ રીસાઈકલ થઈ જાય છે. નક્કામી દુખની વાતો મગજની રેમમાંથી કાઢી નાંખો તો વર્તમાનના સુખદ પ્રસંગોને ભરી શકવાની જગ્યા બની રહે છે. આપણું મગજ આપણા મનના રક્ષણ માટે અમુક પ્રકારે વર્તન કરે તો એને સ્વીકારી લેવાનું એમાં જ ભલાઈ છે. તમારે ફેમિલી મેમ્બર્સે પણ એમની આ હાલતને સમજીને એને સપોર્ટ કરવો જોઇએ નહીં તો એનો આત્મવિશ્વાસ ધીમે ધીમે નબળો પડતો જશે. અરે હા બેટા, આજે શું રસોઇ બનાવવાની છું ? હું આવું ને જમવા?’
‘અરે ચોક્ક્સ , આજે તો હું અનિલને બહુ જ ભાવતી પૂરણપોળી, કઢી અને બટેટાંનુ શાક બનાવવાની છું. મૂઆ આ પરમદિવસે બટાકાવડા બનાવ્યા એમાં બટેટાં ય ખાલી થઈ ગયા છે હાર્દિક જરા કિલો બટેટા લેતો આવજે તો અને હા, અઠવાડિયા પહેલાં મેં શાકવાળી પાસેથી દસ રુપિયાના લીંબુ લીધેલા ને પચાસની નોટ આપેલી. એની પાસે છુટા પૈસા નહતા તો આપણા ચાલીસ રુપિયા એની પાસે જમા છે એનો હિસાબ કરતો આવજે હોંકે .’
અને આધેડ પુરુષ અને હાર્દિક એકબીજાની સામે જોઇને ગર્ભિત રીતે હસી પડયાં.

-sneha patel