પરાવલંબી સ્વચ્છતા


phoolchhab newspaper > navrash ni pal column > 19-11-2014

277057-modi-broom-new

 

કેવી રીતે અરીસામાં-

પીઠનો લિસોટો જોઈએ ?

 

– મેહુલ પટેલ ‘ઈશ’

 

” ‘સ્વચ્છ ભારત અભિયાન’ અહાહા…મને તો પહેલેથી જ સાફસફાઈ ઘણી ગમે. ઘરના ખૂણામાં સહેજ પણ કચરો હોય, બાથરુમ ભીની કે મેલી હોય, દિવાલો પર – ફર્નિચર પર કરોળિયાના જાળાં -ધૂળ હોય, વાસણ સહેજ પણ ઓગરાળાવાળું હોય કે કપડાંમાં સહેજ પણ ડાઘો હોય..મને એ સહેજ પણ ના ચાલે. મારું ઘર મને ચોખ્ખું ચણાક જોઇએ. બધી ટાઈલ્સો, બારી મને કાચ જેવા પારદર્શક જોઇએ. સ્વચ્છતા વિના જીવન નકામું યાર…”

 

અને યજ્ઞાએ કોલેજની કેન્ટીનના ટેબલ પર પડેલ કોફીના મગની કિનારીને ટિશ્યુથી બરાબર લૂછીને એમાંથી એક ચૂસ્કી ભરી. એની સામે બેઠેલો નૈવેદ્ય તો યજ્ઞાની ચોખ્ખાઈ પર ફિદા ફિદા થઈ ગયો. મનમાં વિચારવા લાગ્યો કે,

‘ આવી સુંદર ને સુઘડ છોકરી મળી જાય તો એની તો લાઈફ બની જાય’.

થોડું વિચાર કરીને ઘણા સમયથી એના દિલમાં ચાલતી વાતને વાચા આપી જ દીધી ,

‘યજ્ઞા, તું મારી સાથે લગ્ન કરીશ ?’

યજ્ઞા બે મીનીટ નૈવેદ્યને જોઇ જ રહી. ગોરો ચિટ્ટો છ ફૂટીયો, મજબૂત બાંધો ધરાવતો તરવરીયો, ભણવામાં, સ્પોર્ટ્સમાં, ફેશન દરેક ક્ષેત્રે અવ્વલ એવો નૈવેદ્ય એને પણ ગમતો હતો પણ આવી છોકરી આવી વાત સામેથી કેમ કરે …એવા ભાવથી એ કાયમ ચૂપ રહી જતી હતી. આજે જ્યારે ખુદ નૈવેદ્ય જ એના દિલની વાત કરી રહેલો ત્યારે હવે વિચાર કરવામાં સમય બગાડવો એને પણ પોસાય એમ નહતું અને ધીમેથી માથું – નયન નીચા ઝુકાવીને એણે ‘હા’ ભણી જ દીધી. બે ય પક્ષે કોઇ વાંધો નહતો અને થોડા સમયમાં તો યજ્ઞા અને નૈવેદ્યના લગ્ન ધામધૂમથી થઈ ગયા.

‘એક રાજા – એક રાણી અને સુંદર પ્રેમકહાની…’

બે વર્ષ તો નશામાં જ વીતી ગયાં અને એ નશામાં એમના સહજીવનમાં એક નાનકડી પરીનું આગમન પણ થઈ ચૂક્યું હતું. આધુનિક એવી યજ્ઞાને નૈવેદ્યના માતા પિતા સાથે મનમુટાવ થવા લાગ્યા અને છેવટે બે ય પક્ષે સમજદારી વાપરીને અલગ થઈ જવાનું નક્કી કર્યું. ખરું જીવન હવે જ શરુ થતું હતું.

ઘરમાંથી અલગ થતાં જ નૈવેદ્યના ખર્ચા અને આવકના તાલમેલ ખોટકાવા લાગ્યાં. મોજ્શોખના ખર્ચા પર કમ્પ્લસરી કાપ મૂકવો પડે એવી હાલત હતી. ઘરની સાફસફાઈ માટે કામવાળા બેનનો ખર્ચો પણ પોસાય એમ નહતું અને યજ્ઞાએ નાછૂટકે બધું કામ જાતે કરવાની જવાબદારી ઉપાડવી પડી. હવે યજ્ઞા રહી ચોખ્ખી ચણાકની ચાહક. ઘરમાં સહેજ પણ આડું અવળું એને જીવનમાં કદી પોસાયું નહતું પણ તકલીફ એ કે ચોખ્ખાઈ પસંદ એવી યજ્ઞાને જાતે સફાઈ કરવાની આદત સહેજ પણ નહતી. ચોખ્ખાઈ માટે કાયમ એણે એની મમ્મી કે કામવાળાઓ ઉપર જ આધાર રાખેલો હતો. ઓર્ડરો કરી-કરીને કામ કરાવીને ચોખ્ખાઈનો સંતોષ પોસતી હતી પણ હવે …? ચોખ્ખાઈ એટલે શું એની સમજ હતી પણ ચોખ્ખાઈ રાખવી કેમની એની તાકાત કે કામ કરી લેવાની મંશા સહેજ પણ નહીં ! અને ધીમે ધીમે નૈવેદ્ય યજ્ઞાના જે ગુણનો આશિક હતો એ જ એની કમજોરી બની ગઈ.કામ કરવાની આદત ના હોવાથી સંતાનની સારસંભાળ, નૈવેદ્યના ઓફિસના ટાઇમમાંથી પરવારીને યજ્ઞા થાકીને ચૂર થઈ જતી અને ઘરની અસ્ત વ્યસ્તતા સામે તો એનું ધ્યાન પણ ના જતું.

‘જે છે – જેમ છે એમ છે…ઘરને સાફ કરવામાં ને કરવામાં હું મારી જાત ઘસી કાઢું કે ? મારી જાત માટે તો મને સહેજ પણ સમય જ ના મળે તો એવું જીવન શું કામનું ? નથી થતું તો નથી થતું…શું કરું ?’

અને યજ્ઞા ધીમે ધીમે સફાઈ માટે આંખ આડા કાન કરવા લાગી.સફાઈની બાબતમાં સહેજ પણ ચલાવી ના લેનાર યજ્ઞા આજે ખુદ ગોબરી હતી અને એનું ઘર પણ ગોબરું.

અને નૈવેદ્ય વિચારતો રહી ગયો,

‘આ ‘ફુવડ સ્ત્રી’ એની જ યજ્ઞા કે ?જેને સફાઈ ગમે તો છે પણ સફાઈ કરવાની સહેજ પણ નથી પસંદ ! સફાઈ પસંદ વ્યક્તિ સફાઈ કરવાની આળસુ હોય એ કેવી વિરોધાભાસી અને નાટકીય બાબત છે. આવી પરાવલંબી સ્વચ્છતા શું કામની ? પણ હવે પડ્યું પાનું નિભાવી લેવાનું હતું. મન મસોસીને એ ચૂપ રહી ગયો.

અનબીટેબલ :  માનવીએ થોડા થોડા સમયાંતરે પોતાના ‘સ્વાવલંબન’ના સેલ્ફી લેતા રહેવું જોઇએ.

-સ્નેહા પટેલ