મનવા


‘જો ભૂતકાળની કડવાશને કાઢીશ તું મનવા
તો વર્તમા્નની મીઠાશને પામીશ તું મનવા’

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

તને ફરીથી જીવું


નૂતન વર્ષાભિનંદન મિત્રો..

આવતા વર્ષ માટે એટલું જ કહેવાનું મન થાય છે કે,

ચાલ જીંદગી આજે તને ફરીથી જીવું
જે ભૂલો કરી છે,એને મઠારીને જીવું…

-સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

જીંદગી


જીંદગી પણ બહુ અજીબ ઘટના છે
એકાંતના વજન અસહ્ય
અને
ભીડમાં શ્વાસની રુંધણામણ !!

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

વિશ્વાસ :


ફૂલછાબ દૈનિકમાં ‘નવરાશની પળ’ કોલમનો મારો આજનો લેખ

દિલનાં ઉંબરે લાગણી ટકોરા મારી જાય છે,
કોઈ બદનશીબ દ્વાર બંધ કરીને સૂઈ જાય છે.

૧૮ વર્ષનો અસીમ આજે ખૂબ વિહવળ હતો. એની ગર્લફ્રેન્ડ ‘એશા’એ એને ડ્મ્પ કર્યો હતો. એના જેવા સ્માર્ટ, હેન્ડસમ, પ્રામાણિક,સરળ અને સૌને મદદ કરવા માટે કાયમ તૈયાર એવા છોકરા જોડે આવું વર્તન !!
એની દોસ્તી માટે કેટ કેટલી છોકરીઓ પડાપડ કરતી હતી. પણ એ હંમેશા આવી બધી વાતોથી દૂર રહેતો હતો. એના માટે કોઈ પણ છોકરી સાથે આ પ્રકારના સંબંધો બાંધવાનો મતલબ એ સંબંધોને પ્રામાણિકતાથી નીભાવવા અને એ સંબંધને છેક એના અંતિમ પડાવ લગ્ન સુધી જવા એવો હતો. હંમેશા એ પોતાની ઊંમરના બીજા મિત્રોને કહેતો રહેતો કે ,’છોકરીઓ એ કંઇ મનોરંજન કે ટાઈમપાસનું સાધન નથી’. એના મિત્રો એને હસીને ‘વેદિયો, એકવીસમી સદીમાં સત્તરમી સદીનો ભુલો પડેલો કોઇ આત્મા’ કહીને એની મજાક ઉડાવતા. એમ છતાં બધા અસીમને સંવેદનશીલ અને વિશ્વાસુ મિત્ર તરીકે માનની નજરથી જોતાં હતાં. એના પોઈંટ ઓફ વ્યુ એ લોકો ભલે સ્વીકારી ના શકે પણ એ સાચા અને આદર્શ તો છે જ એ વાત સાથે મનોમન સહમત પણ થતા.

જ્યારે એણે એશા સાથેના પોતાના રીલેશન મિત્રો સમક્ષ જાહેર કર્યા ત્યારે બધા નવાઈ પામેલાં. સોળ વર્ષીય એશાના બે પ્રેમ-પ્રકરણો તો કોલેજ જાહેર હતાં. અસીમ જેવા છોકરાને એશાએ સામેથી ‘પ્રપોઝ’ કરેલુ. અસીમે પહેલાં તો ના જ પાડેલી પણ પછી યેન કેન પ્રકારેણ, જાતજાતના વાયદાઓ કરીને એશાએ એને મનાવી જ લીધેલો. અસીમ સિવાય બધાંય આ પ્રેમ પકરણનો આવો જ અંત આવશે એવું બહુ જ મક્ક્મતાથી માનતા હતા.

આજે બે વર્ષની ગાઢ રીલેશનશીપ પછી એશાએ પોતાનો અસ્સ્લ સ્વભાવ બતાવતા અસીમ ચકરાઇ જ ગયો. એણે આ સંબંધમાં આંધળો વિશ્વાસ મુકેલો. આ સંબંધના ભવિષ્ય તરીકે એણે કેટકેટલા સપનાઓ જોયેલા. એના મા-બાપને પણ આ છોકરી સાથે પરિચય કરાવવા માંડેલો અને એ જ એશા આજે સાવ આમ છેલ્લી હદ સુધી…..

અસીમ સાવ જ તૂટી ગયો. એની દુનિયામાં જાણે અંધારું જ છવાઇ ગયું. સતત એક નકારાત્મક લાગણીના વર્તુળમાં એ કેદ થતો ચાલ્યો. એને એમ જ લાગતું કે આ દુનિયામાં કોઇ જ માણસ પૂરા વિશ્વાસને લાયક જ નથી. સાવ આમ છેલ્લી કક્ષાનો વિશ્વાસ હવે એ કોઈ જ માણસ પર ક્યારેય નહીં મૂકી શકે. દરેક સંબંધોથી પોતાની જાતને એ દૂર કરતો ગયો. કોઇ જ વ્યક્તિ સાથે એને હવે એ મન ખોલીને વાત પણ નહતો કરી શક્તો.
હવે તો એનું ડીપ્રેશન હદ વટાવતું હતું. પોતાના રુમમાં ભરાઈને કલાકોના કલાકો ખબર નહીં શું કર્યા કરતો !! મનની બીમારીએ આખરે એના તન પર પણ દેખાવાનું ચાલુ કરી દીધું. દિવસે દિવસે એની તબિયત બગડવા લાગી હતી.

એના જ ગ્રુપની ઇશિકા કરીને એક છોકરી એને મનોમન ખૂબ જ પ્રેમ કરતી હતી. પણ એશા અને એના સંબંધની જાણ હોવાથી એ અત્યાર સુધી ચૂપ રહેતી હતી. એક દિવસ મન મક્કમ કરીને એ અસીમની પાસે ગઈ અને હતી એટલી બધી હિંમત ઝુટાવીને એણે અસીમને ‘આઈ લવ યુ’ કહીને બે હાથ વચ્ચે એનું માથું પકડીને એના કપાળ પર એક હલ્કી કીસ કરી દીધી. અસીમ બે પળ તો બધવાઈ જ ગયો. એક્દમ છેડાઇ જ ગયો. ‘તું આ શું કરે છે ઇશિકા તને કંઇ ભાન છે?’

‘હા..મારે તારી સાથેના આ સંબંધ તું હંમેશાથી કહેતો આવ્યો છે, માનતો આવ્યો છે એમ જ છેક લગ્ન સુધી લઇ જવા છે’.

‘લુક ઇશિકા, તુ બહુ જ સરળ અને લાગણીશીલ છોકરી છું એ મને ખ્યાલ છે. પણ હું હવે કોઇ પણ વ્યક્તિ પર ક્યારેય વિશ્વાસ નહી કરી શકું. મારી સાથે લગ્ન કરીને પણ તને એ વિશ્વાસ કે પ્રેમ નહી મળે જેની લગ્ન પછી તું હકદાર હોઈશ’.

‘મને મારા પ્રેમ પર વિશ્વાસ છે અસીમ. મારી સાથે પણ આવું એક વાર થઈ ચૂક્યું છે. પણ એ સંબંધ મેં ઉતાવળ અને નાદાનીમાં બાંધેલો. એ પછી મને પણ એમ જ લાગતું હતું કે હું કોઇ પણ વ્યક્તિ પર કયારેય વિશ્વાસ નહી મૂકી શકું. પણ એ બધી દશા તો અસ્થાયી હોય છે. માનવી એ એક સામાજીક પ્રાણી છે. એને સંબંધો વગર ક્યારેય ચાલતું જ નથી. માણસે જીવવા માટે બીજા માણસ પર વિશ્વાસ મૂકવો જ પડે છે..વિશ્વાસ વગરના સંબંધોમાં તમે લાગણીના ઊંડાણ ક્યારેય ના પામી શકો. વિશ્વાસ એ સંબંધની જન્મકુંડળી છે. દુનિયાના બધા માનવીઓ ખરાબ કે એકસરખા ક્યારેય નથી હોતા. થોડી કાળજી અને જુના અનુભવોમાંથી શીખેલા ભાથા સાથે જીંદગીની પાટી પરથી તૂટેલા, દિલ દુખાવતા સંબંધો સાફ કરીને નવા સંબંધો બાંધવા જ પડે છે. આ જ જીંદગી જીવવાની સાચી રીત છે દોસ્ત. હા, દરેક સંબંધની એક મર્યાદા રાખ એની ના નહીં, પણ સાવ આમ જ બધાથી દૂર રહીને તો જીંદગી ના જ જીવાય. ફરી ફરીને વિશ્વાસ મુકતા રહો અને તમારી આજુ બાજુના માનવીઓને એક ચાન્સ આપતો રહે, પછી જો દુનિયા બહુ જ સુંદર, સરળ અને જીવવા યોગ્ય લાગશે.’

અને અસીમ વિચારમાં ખોવાઈ ગયો..’હા, આમ તો ઇશિકાની વાત સાચી જ છે’

અનબીટેબલ :- બે પ્રેમીઓની હથેળી આપસમાં મળે, ત્યારે એ બેયની ભાગ્યરેખાઓ પણ એક થઈ જાય તો !!


સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક




મારી માતૃભાષા


હું મારી માતૃભાષાને પ્રેમ નથી કરતી એમ નથી. પણ મારી માતૃભાષાને એટલી સંકુચિત પણ નથી બનાવવી કે મારી તમામ દુનિયા એની આસપાસ જ ફરે, એના પૂરતી જ મર્યાદિત થઈ જાય. મારી માતૃભાષામાં હું દરેક ભાષાનો સરળતાથી સમન્વય કરી શકું છું.જેનો મને કોઇ જ મલાલ, અફસોસ કે દુઃખ નથી. દુનિયામાં એક ભાષા કાયમથી સર્વશિરોમાન્ય છે અને રહેશેઃ

‘પ્રેમની ભાષા’

જેને કોઇ જ શબ્દો અને જોડણીના બંધનો નડતા નથી અને જેમાં હું સરળતાથી વ્યકત થઈ શકું છું. બસ તો એ જ છે મારી ‘અભિવ્યક્તિની ભાષા’ ‘મારી માતૃભાષા’. હવે મારી મચડીને અભિવ્યક્ત થવાની મજા તો ના જ આવે ને.

સ્નેહ પટેલ – અક્ષિતારક.

માણસજાત


માણસજાતનું તો એવું છે ભાઈ,
જરાક મન મળે ત્યાં ફટાક ખુલી જાય
નહીં તો વર્ષોના વર્ષો ચૂપચાપ રહી જાય..

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક.

સાચી સુંદરતા


ફુલછાબ દૈનિક પેપરમાં ‘નવરાશની પળ’ કોલમનો આજનો મારો લેખ

Click to access panch_01.pdf

પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય હો ખલાસી,
પાણીમાં મુંઝાય હો રે, પાણીથી મુંઝાય,
પાણીથી કેમ કરી અળગા થવાય?
પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય..

પાણીમાં દેખાય આખું આભ હો ખલાસી,
એમાં કેમ કરી ઉડવા જવાય,

પાંગળા તરાપા ને હોડીયું પાંગળી,
તે પાણીમાં તો એ ઉડે ભાઈ.
અરે પરપોટો કેવો રે નોંધારો ફૂટી જાય..
પરપોટો પાણીમાં મુંઝાય..

– રમેશ પારેખ

બ્યુટીશિયન, ન્યુટ્રીશન – ફિટનેસ ટ્રેઇનર, કોસ્મેટિક સર્જન, ડેન્ટિસ્ટ જેવા ખૂબસૂરત વર્લ્ડના નિષ્ણાતોની મદદથી ગ્રીવાએ પોતાના વ્યક્તિત્વમાં સુરેખ ચહેરો, દાડમની ક્ળી જેવા એકસરખી લાઇનમાં ગોઠવાયેલા દાંત, નાજુક – સપ્રમાણ સુડોળ શરીર, અને રેમ્પ પર ચાલવા માટેની સ્પેશિયલ તાલીમ વગેરેનો સમાવેશ કરીને પોતાના નાજુક પણ ટટ્ટાર ખભા ઉપર ખુમારી અને આત્મવિશ્વાસનો ઢોળ બહુ જ મહેનતથી ચડાવેલો. કાચા હીરા જેવું એનું સૌંદર્ય આ બધી માવજતોથી ઝગમગતા તેજથી ઝળકી ઉઠ્યું હતું. જોકે એ ઉચ્ચ બૌધ્દિક સ્તરની સ્વામિની હોવા ઉપરાંત ઉચ્ચ કક્ષાની શૈક્ષણિક લાયકાતો પણ ધરાવતી હતી. પણ ‘જમાનાએ હંમેશા સ્ત્રીઓની બુધ્ધિ કરતાં રુપને વધારે આદર સમ્માન આપ્યું છે’ એ વાત એના મગજમાં જડબેસલાક રીતે બેસી ગયેલી.એટલે એનું સમસ્ત ’પેશન’ ફ઼ક્ત અને ફ઼ક્ત પોતાની સુંદરતાની માવજત તરફ઼ જ વહેતું હતું.પોતાના કો-ઓર્ડીનેટર ’અક્ષત’ની મદદથી લેટેસ્ટ સ્ટાઇલમાં એક પોર્ટફ઼ોલિયો પણ બનાવી દીધેલો.

બ્યુટી કોન્ટેસ્ટમાં ’બ્યુટી વીથ બ્રેઈન’ના ગતકડા હેઠળ પુછાતા ૧૦- ૧૨ વર્ષનો બાળક પણ આસાનીથી જેનો જવાબ  આપી શકે એવા સવાલોના સાંભળીને એ મનોમન હસી પડતી અને આત્મવિશ્વાસ સાથે ડાહ્યા ડાહ્યાં જવાબો આપીને છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં  બે બ્યુટી કોન્ટેસ્ટ પણ જીતી લીધી હતી.

રેમ્પ મોડેલ તરીકે સક્સેસ જતા પછી તો એને ટીવી, એડ એજન્સી વગેરે તરફ઼થી ફ઼ોટોગ્રાફ઼ી મોડેલિંગ માટેની ઢગલો ઓફ઼રો આવવા માંડી. અક્ષતની મદદ અને માર્ગદર્શનથી સ્વીકારતા સ્વીકારતા આજે એ ટોપની મોડેલ તરીકે સફ઼ળ થઈ ગઈ હતી.

સફ઼ળતાનો નશો અદભુત હોય છે.

એક પછી એક સફ઼્ળતાની સીડીઓ પાર કરતી ગ્રીવા આજે ઉંમરના ૨૮ વર્ષના પડાવ પર આવીને ઉભી રહી હ્તી. હવે એની સુંદરતાના કામણ ઓસરવા માંડેલા. હવે એને જીવનમાં એક સાથીદારની હુંફ઼ની, સાચા પ્રેમની જરુરત ઉભી થવા માંડેલી. સ્વાભાવિક રીતે જ એની નજર એની એક્દમ નજીકના મિત્ર અક્ષત પર ગઈ. એણે ‘ઈન્ડાયરેક્ટલી’ ગ્રીવાને ઘણીવાર આ વાત કરી હતી. પણ ગ્રીવાએ એના પર બહુ ધ્યાન નહોતું આપ્યું. આજે લગ્ન કરીને ઠરીઠામ થવાનો વિચાર આવતાં જ પોતાને નખશીખ જાણતા, સાચવતા, સમજતા અક્ષત માટે એના દિલમાં એક્દમ જ લાગણીનો ઝરો ફૂટી નીકળ્યો હતો. અક્ષત તો ક્યારનો તૈયાર હતો.  વર્ષોથી ફેમિલીથી દૂર રહેતા એ લોકોએ કોઇ વડીલની રજામંદીની જરુર નહોતી.પરિણામે બેય જણ ટુંક સમયમાં જ પરણી ગયા.

એમનાં લગ્નજીવનને એક,બે,ત્રણ વર્ષ વીત્યાં. બેય પક્ષ એકબીજાની કમજોરી અને ખૂબી સારી રીતે જાણતા અને ચલાવી લેતા હોવાથી બહુ વાંધો ના આવ્યો. પણ હવે ગ્રીવાના મનમાં માતા બનવાની એષણા તીવ્ર બનતી જતી હતી.

એક દિવસ ગાયનેકોલોજીસ્ટ પાસે ગઈ અને પોતાનું બોડી ચેક અપ કરાવ્યું. થોડા સમયમાં જે રીપોર્ટ આવ્યો એ આઘાતજનક હતો. સતત મોડેલિંગના ધખારામાં કરવામાં આવેલ ડાયેટીંગ,  સ્ટ્રેસભરેલ જીવાતા રાત અને દિવસો, આધુનિકતાની ઓથ હેઠળ ચાલુ કરેલા સિગારેટ અને દારુના વ્યસનો, ટોચ પર પહોંચવાની લાલસામાં કરાયેલા સમાધાનોના ફળસ્વરુપે મળેલ બે – બે વાર માતૃત્વની તકને એણે અબોર્શનની ઠોકરથી દુર હડસેલી દીધેલું. આ બધાના પરિણામે  ડોકટરના રીપોર્ટમાં સાફ લખાઈને આવેલું કે ગ્રીવા હવે કદી મા નહી બની શકે.એનું હાડપિંજર જેવું, ફીગરોના માપદંડના આંકડામાં ગોઠવાયેલું રહેતું શરીર મા બની શકવાને સહેજ પણ સમર્થ નથી.

હકીકતનો વિકરાળ અજગર આજે ગ્રીવા સમક્ષ પોતાનું વિશાળ જડબું ફાડીને ઉભું હતું ને એની હાંસી ઉડાવતુ હતું.

ગ્રીવાથી મનોમન એક નિસાસો નંખાઇ ગયો..

કાશ, આ બધી નિરર્થક દોટના બદલે આટલો સમય અને મહેનત પોતાની આંતરિક સુંદરતાને વધારવામાં,  સ્ત્રી સહજ લાગણી અને ઉર્મિઓની ક્દર કરીને બહારની દેખાડાની સુંદરતાના બદલે તનની સાચી સુંદરતા  સાચવવામાં  આપ્યો હોત તો અત્યારે એ એક સફળ મોડેલ ભલે ના હોત પણ એક સફળ માતા તો જરુર બની શકી હોત..

અનબીટેબલ :- જીવનમાં અમુક ખાલી જગ્યાઓ ક્યારેય નથી પુરાતી.

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

માણસાઇ


સાધનો વધતા રહ્યાં ને માણસાઇ ઘટતી ગઈ,

ખુશીઓ બસ આમ જ હાથમાંથી સરતી ગઈ..

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

શબ્દ-સ્પર્શ ..


સ્પર્શી શકે તો આ શબ્દોને સ્પર્શ..
ભીના ભીના
ઋજુ
કોમળ
હુંફાળા
તોફાની
શાંત
અદભુત
શાશ્વત
દુન્યવી
દેહલીદીપ
દુનિયાની બીજી દરેક લાગણીથી ‘તિલતંડુલ’..
અનુભવ્યું !!
સમજાય છે ને
હું શેની વાત કરું છું..

* દેહલીદીપ – દેહલી ઉપર મુકેલ દીવો જેમ બંને બાજુ પ્રકાશ આપે છે, એમ બેય બાજુને એક્સાથે લાગુ પડવું તે..

* તિલતંડુલ – તલ અને ચોખા ભેગા થયા હોય તો એ તરત જુદા પાડી શકાય છે. એવી દેખીતી રીતે જ જુદી તરી આવતી બાબત.

-સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

ક્ષણ


મને એ ક્ષણમાં પાછી લઈ જા
કાં તો
આ ધડકનને સમજાવ
અહીં જ રોકાઈ જાય..

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

extreme level


તારામાં ખુલ્લી સરળતા છે
અને આંટી – ઘૂંટીઓના જાળા પણ
બે ય વળી extreme levelના

તારામાં નિર્દોષ બાળપણ છે
અને ચતુર પુખ્તતા પણ
બેય વળી extreme levelના

તારામાં મહેંકતી મીઠાશ છે
અને દઝાડતી કડવાશ પણ
બેય વળી extreme levelના

તારામાં પ્રેમના ઝરણાં છે
અને નફરતના વોકળા પણ
બેય વળી extreme levelના

તારામાં છ્ન છ્ન ચંચળતા છે
અને કાબૂનો અનેરો મિજાજ પણ
બેય વળી extreme levelના

તારામાં માયા મોહના બંધનો છે
અને વૈરાગ્યની નિર્લેપતા પણ
બેય વળી extreme levelના

તારામાં સિધ્ધાંતીયો અહમ છે
અને ખમી લેવાની અદ્ભભુતતા પણ
બેય વળી extreme levelના

આખે આખો તું મને સમજાઈ જાય છે
અને અસંજમસમાં ગોતા પણ ખાવું છું
બેય વળી extreme levelના..

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

લખવું


‘લખવું’ અને ‘લખાણ થકી સર્જન કરવું’ એ બેય વચ્ચે આભ જમીનનો ફરક છે.

-સ્નેહા પટેલ

:માનવ દાક્ષિણ્ય :


ફુલછાબ દૈનિકમાં ‘નવરાશની પળ’ કોલમનો આજનો મારો લેખ.

 

કેન્દ્રતરફી, ભૂમિગ્રાહી, ક્યાંથી વડવાઈ બને ?
ભલભલાં વૃક્ષ પણ ધીરેથી બોન્સાઈ બને !

હું ખરું ત્યાં, ખૂબ અરસા બાદ ઊગે વૃક્ષ ને,
સૌથી સુંદર ડાળમાંથી એક શરણાઇ બને.

– હેમેન શાહ

 

હમણાં જ ભારતીય સરકારને  એફબીઆઈના મોસ્ટ વોન્ટેડ ગુનેગાર ‘સઇદ બિન અલી અલ હુરી’ના નામે એક મેઈલ મળ્યો હતો. જેમાં અમદાવાદ લાંબા સમય સુધી ભુલી ના શકે એવા ભયંકર ‘માનવતાના કરુણ રકાસ’ જેવા બોમ્બ ધડાકા કરવામાં આવશે, એવી દિલ દહેલાવી નાંખનારી ધમકીઓ મળી હતી. ભગવાનની મહેરબાનીથી એ ધમકીઓ તો પોકળ  ઠરી.

 

પણ હવે નવરાત્રિ અને દિવાળીના પર્વ નજીક આવી રહ્યાં હતાં. આ વખતે તો અમેરિકાથી પોતાની ખાસ બહેનપણી પ્રિયા અમદાવાદની નવરાત્રીનો રંગ માણવા સ્પેશિયલ આવવાની છે અને પોતાના ઘરેજ રોકાવાની છે. શહેરના બજાર,મોલ્સ, પાર્ટીપ્લોટ્સ,  એરપોર્ટ,  સ્વામી નારાયણ,ઇસ્કોન મંદિર જેવા ધર્મસ્થાનો..આ બધી જગ્યાએ  મારે એને લઈને ફરવાનું થશે. વળી આ બધી જગ્યાએ કાયમ નાગરિકોની મોટી ભીડ રહે અને એથી જ આતંકવાદીઓ માટે એ પ્રિય સ્થળો. જો ફરીથી આ સાઇઠ લાખની વસ્તીને ટાર્ગેટ બનાવવાનું વિચારશે અને એમાં સક્સેસ જશે તો..

 

થોડાક નેગેટીવ – અણગમતા વિચારો  વીસેક વર્ષની સુંદર નવયૌવના મહેંકના રુંવાડા ઊભા કરી ગયા. ત્યાં તો એના હાથ પર કોઇનો હળ્વો સ્પર્શ થયો અને એની આ વિચારધારા તૂટી.એક્દમ જ એને ભાન થયું કે ઓહ..એ તો અત્યારે બી. આર. ટી. એસમાં સફર કરી રહી હતી અને બેસવાની જગ્યાના અભાવે એ ઉભી ઉભી જ વિચારોએ ચડી ગઈ હતી. પોતાને સ્પર્શનાર વ્યક્તિ તરફ નજર નાંખી તો એક ૨૪-૨૫ વર્ષનો યુવાન નજરે પડ્યો, જે હાથના ઇશારાથી પોતાની સીટ પર મહેંકને બેસવા માટે કહી રહ્યો હતો. મહેંક ‘થેન્ક્સ’ સાથે એક સ્મિત આપીને  સીટ પર બેસી ગઈ.

 

બે એક મિનિટ પછી એની નજર બાજુમાં જ ઉભેલા એક ઘરડાં અને અશકત કાકા ઉપર પડી.  કમરેથી વાંકા વળી ગયેલાં કાકા હાથમાં શાકભાજીનો થેલો પકડીને, બીજા ખાલી હાથે બસમાં  પાઇપનો સહારો લઈને માંડ માંડ  બેલેન્સ જાળવતા’કને ઉભેલા હતાં.પૂરઝડપે ભાગતી બસના દરેક ઝટકે એ બિચારા આમથી તેમ ફંગોળાઈ જતાં. મહેંકથી એમની એ હાલત ના જોવાતા એ ઉભી થઈ ગઈ અને કહ્યું,

‘કાકા તમે અહીં બેસી જાઓ. મારા કરતાં તમારે આ જગ્યાની વધારે જરુર છે.’

અને કાકા હાશકારો અનુભવતા આભારવશ નજર એની સામે નાંખતા તરત જ એ જગ્યાએ બેસી ગયા.

 

જે યુવકે મહેંકને પોતાની સીટ ઓફર કરેલી એ તમતમી ગયો.

 

‘અરે, સ્ત્રી દાક્ષિણ્ય જેવું કંઈ રહ્યું જ નથી ને. મેં વળી ઉભા થઈને આ જગ્યા તમને આપી અને તમે… કાકા..તમને પણ આમ કોઇ બાઇ માણસની જ્ગ્યા પચાવી પાડતા શરમ નથી આવતી?’

 

આ સાંભળીને કાકા થોડા બોખલાઈ ગયા અને ઉભા થવા જતા હતાં ત્યાં જ મહેંકે એમને ખભા પર હાથ મૂકીને કહ્યું,

 

‘કાકા તમ-તમારે બેસો.’

અને એક નજર પેલા યુવાન સામે જોઇને કહ્યું,

‘પહેલાં એમ કહો કે આ ‘સ્ત્રી દાક્ષિણ્ય’ એટલે શુ?”

પેલો યુવાન એક્દમ બોખલાઇ જ ગયો.

‘અરે..એમાં તો એવું ને કે એક સ્ત્રીને તમે ઇજ્જત આપો, એની રક્ષા કરો..મદદ કરો..’ પછી એ ગેંગે ફેંફેં થઈ ગયો.

 

‘ઓકે,  તમે મને ઉદાર થઈને તમારી બેસવાની જગ્યા મને આપીને મને મદદ કરી, ઇજ્જત આપી એ બહુ સારી વાત છે. ચાલો એ માની લીધી. પણ મારી જગ્યાએ કોઇ ઘરડાં માજી હોત તો તમે એમને આમ જ ઇજ્જ્ત આપત? વળી આ ‘સ્ત્રી દાક્ષિણ્ય’નો મતલબ એવો તો નથી જ ને કે એક યુવતી ૧૦-૧૫ મિનિટ બસમાં ઉભા ઉભા સવારી કરવાને પણ અશક્ત હોય છે. એમ જ હોય તો આખો દિવસ તમારા ઘરમાં કામના ઢસરડાં કરતી તમારી માને ધ્યાનથી જ જોજો પછી વિચારજો કે એની શારિરીક, માનસિક તાકાત ઓછી કે તમારી..? આ ઉંમરે પણ એ તમે એને કરો છો એનાથી વધુ મદદરુપ એ તમને થતી હશે. તમારી બહેન કે ભાભી કે કોઇ પણ નજીકના સંબંધીમાં કામ કરતી સ્ત્રીઓને જોજો. ઘર ,બાળકો,સાંસારિક જવાબદારીઓ સાથે એ પોતાની નોકરીને પણ યોગ્ય સમય અને ન્યાય આપી શકવાને સમર્થ પૂરવાર થઇ જ હશે. વળી આ કાકા શારિરીક રીતે અશકત છે. બસમાં ઉભા ઉભા સવારી કરી શકે એમ નથી. તો આ જગ્યા મેં એમને ઓફર કરીને ‘માનવ દાક્ષિણ્ય’ દાખવ્યું ના કહેવાય, એમાં શું ખોટું છે.

 

‘શું સ્ત્રી દાક્ષિણ્ય કરતાં માનવ દાક્ષિણ્ય વધારે ચડિયાતું નથી?’

અને….

માનવતાની ખુશ્બુથી મહેંકતી મહેંકની ધારદાર દલીલનો આખી ય બસમાં કોઇ જવાબ આપી ના શક્યું. આજની આધુનિક, સુશિક્ષીત નારીને એની સુંદર સમજ બદલ બધાય પ્રશંસનીય નજરે નિહાળી રહ્યાં.

સંબંધોની ભાંજગડ


શ્રી ખોડલધામ સ્મ્રુતિ’ માસિક મેગેઝિનમાં મારી નવી ચાલુ થતી કોલમ ‘આચમન’નો સૌપ્રથમ લેખ.

હંમેશા મારી સાથે જ કેમ આવું થાય છે? હું લોકોના બધા વ્યવહાર સાચવું છું, એમના ખરાબ સમયે જઈને ઊભી રહું છું,કોઈનું ખરાબ ક્યારેય નથી વિચારતી,વળી પૈસે ટકે ધસાઇને પણ હું લોકોના સમય અને વ્યવહારો સાચવી લઊં છું. એમ છતાં હું કેમ લોકોને ખરાબ લાગું છું? મને મારા આ બધા સામાજીક- કાર્યનો સુયોગ્ય શિરપાવ કેમ નથી મળતો? અનહદ કાળજી, પ્રેમ, સમય બધું ય ખર્ચયા પછી પણ મારે લોકોની જોડે સંબંધો લાંબા સમય સુધી કેમ નથી ટકી શકતા? નથી જૂના- લોહીના સંબંધોમાં જોઈએ એટલી મીઠાશ કે નથી મળતી નવા નવા બાંધવામાં આવતા સંબંધોમાંથી શાંતિ. તો શું મારામાં જ કોઇ કમી હશે? મારો સ્વભાવ કચકચીયો,સમજશક્તિ કાચા કે સંબંધોમાં સામેવાળાની જોડેથી અપેક્ષાઓ વધારે? શું મારા સંબંધો લોકોની જવાબદારી બની જતા હશે જે એમનો જરુર કરતા વધુ સમય અને શક્તિ વેડફતા હશે? પણ મારા કરતા પણ ઓછા ‘ડેડીકેશન’ વાળી પેલી રાધાનો સંબંધ તો બધા જોડે કેટલો સરસ રહે છે? એનું ઘર કાયમ મહેમાનોથી ઉભરાયેલું જ હોય અને એને પણ વારંવાર સામાજીક અર્થે લોકોને ત્યાં જવાનું રહેતું જ હોય છે.આ સંબંધોના ચક્ર્વયૂહમાં ફ઼સાઈને હું ક્યાં ઊણી ઉતરું છું એ જ નથી સમજાતું .

આ હતી અતિસંવેદનશીલ પૂર્વીના મગજમાં ચાલતી રોજે રોજની વિચારોની ખેંચમતાણ. વિચારી વિચારીને માનસિક કસરત કરી કરીને મગજ અને શરીર બેય થાકીને લોથપોથ થઈ જતું.

હવે સાચું બોલજો,

’મારે જ કેમ લોકો સાથે સંબંધો બહુ નથી ટકતા?’ શું ભગવાને નિઃસ્વાર્થ, સાચા અને કાયમી સંબંધો બનાવવાના જ બંધ કરી દીધા છે કે?’

આ જ વિચાર તમારા મગજમાં પણ ક્યારેક ને કયારેક ઉદભવ્યો છે કે નહીં ?

‘પ્રેમ’ પછી કદાચ ‘સંબંધો’ ઉપર સૌથી વધારે લખાતું આવ્યું છે. આ બેય શબ્દો જેટલા સરળ છે આપણે માનવજાત એટલા જ એને ખોતરી ખોતરીને ભુક્કા બોલાવતા આવ્યાં છીએ, જટીલ બનાવતા આવ્યાં છીએ.

નવા-જૂના, પારદર્શક,અકળ, સરળ, મજબૂરીમાં નિભાવવા પડતા સામાજીક સંબંધો,લાગણીના,દુશ્મનીના,આડોશ-પાડોશના, પરપોટા જેવા, દરિયા જેવા, મૃગજળિયા, વાસ્તવિક, રોજ રસ્તે ચાલવા જતા કે બસમાં કે ટ્રેનમાં સાથે બેસનારાની જોડેના મિનિટના સંગાથના સંબંધો.. એક આખો ‘સંબંધકોશ’ બની શકે આનો તો. આના લિસ્ટનો કોઇ પાર નથી. ઓછું હોય એમ આ બધામાં આજકાલ એક નવો સંબંધ ઉમેરાયો છે ’નેટના સંબંધો’. એના વિશે લખવામાં તો પાછું બીજા દસ પાના ભરાય એટ્લે એ ચર્ચા અહીં જ રહેવા દઈએ.

અમુક માણસો સંબંધો બાંધવામાં બહુ ઉતાવળીયા હોય છે. ધીરજ નો ’ધ’ પણ એમનામાં નથી હોતો. સામેવાળાના વ્યક્તિત્વમાં એક પણ આકર્ષક, નવીનતમ પાસું દેખાય એટલે તરત એનાથી અંજાઈ જાય અને વિચારે,

’અરે, આ તો બહુ જ અલગ અને આકર્ષક વ્યક્તિ છે. આ તો મારા મિત્રવર્તુળમાં હોવો જ જોઈએ, એના આ અનોખા વ્યક્તિત્વની પાછળ રહસ્યોના શું ભંડાર દાટ્યાં છે એ પડ તો ઉખેળવા જ પડે, જાણવું જ પડે ‘

પછી ચાલુ થાય એની નજીક જવાની શક્ય એટલી કવાયતો. પણ સંબંધો બાંધવા જેટલા સહેલાં હોય છે એનાથી વધારે છે એને અઘરા સાચવવા, ઉછેરવા. એટલે જ,

‘સમાજમાંધીરજ વગરના અને ઉતાવળે બંધાયેલા સંબંધોના બાળમરણનો દર ખાસો એવો ઊંચો જોવા મળે છે’.

પણ એ અધીરીયા જીવો તો સંબંધોની આવી આવન જાવનથી ટેવાઈ ગયેલા હોય છે. ’તું નહીં ઓર સહી’વાળી કરીને એ ફ઼રીથી ઉપડે છે સમાજ નામના સરોવરમાં પોતાની મનગમતી, આકર્ષક માછલીઓ શોધવા. શાણા માણસો તો આવી જાળથી બચીને રહેવામાં જ ભલાઈ સમજે છે.

માણસ બહુ જ વિચિત્ર પ્રાણી છે. એને જે ના મળે એની પાછળ આંખો બંધ કરીને દોટ મૂકે છે, આકાશ પાતાળ એક કરી નાંખે છે. એમાં ને એમાં એની નજીકના સંબંધીઓને ‘ટેકન ફોર ગ્રાન્ટેડ’ જ ગણી નાંખે છે.એની સામે સાવ જ દુર્લક્ષ સેવે છે. છેલ્લે પેલો આકર્ષક દેખાતો મનચાહેલ સંબંધ મેળવી લે છે ત્યારે ભાન પડે કે ઓહ…આમાં તો એની જોડે વર્ષોથી રહેતી, એને પૂરેપૂરી સમર્પિત વ્યકિતઓને એણે સાવ જ નેવે મૂકી દીધેલા. ઠીક મારા ભાઈ..કંઇક મેળવવા માટે કંઇક તો ગુમાવવું પડે..!! પણ આ નવો સરસ મજાનો આકર્ષક સંબંધ તો બંધાયો ને ચાલ રે મનવા, એનો નશો માણીએ..પણ જે માણસની વ્રુતિ આવી હોય એના માટે તો એ નવો સંબંધ પણ થોડા સમયમાં જ આકર્ષણવિહીન બની જાય છે. એ સંબંધમાં પણ ખરા ખોટાની ગણત્રીઓ કરતો થઈ જાય છે. પોતાની શારીરિક કે માનસિક સ્થિતી થોડી પણ ડામાડોળ થાય એટલે તરત યાદ આવે કે,

“અરે મેં એના માટે આટલો સમય,શક્તિ,પૈસા, કાળજીનો ભોગ આપ્યો છે તો હવે એનો વારો છે.”

એ પછી ચાલુ થઈ જાય અપેક્ષાઓના જાળાઓની ઊધેડબુન..એ ના સંતોષાય એટલે પોતાની લાગણી દુભાયાની તીવ્રતાના વિષચક્રો. જ્યારે હકીકતમાં સામેવાળો પક્ષ તો એની મનની આ બધી ભાંજગડથી લગભગ અજાણ જ હોય છે. એ બીજા કોઇ સંબંધોની સાચવણીના ચકકરોમાં પડ્યો હોય છે.

આવી પાયાવિહીન વાતોના મોટાભાગના મૂળિયા આપણા ‘સબકોન્શીયસ માઈન્ડ’માં જ પડ્યા હોય છે. જેનાથી દુનિયાના કોઇ જ વ્યક્તિને લેશમાત્ર પણ ફરક નથી પડતો. એ હકીકત સમજાય તો જીવનમાં બહુ બધા સંબંધોની આવરદા અને મીઠાશ કાયમ જળવાઈ રહે છે..બાકી સંબંધોમાં સાચવવું પડે કે મારું માન ના સચવાયું જેવા વિચારો સાવ જ મહત્વહીન છે. જ્યાં આવા વૈચારીક માન-અપમાનની લેતી દેતી થઈ ત્યાં સંબંધો પર ચોકડીઓ વાગી જીવનમાંથી કાયમ માટે એ સંબંધની બાદબાકી થઇ જ સમજો. સંબંધોમાં તમે જેટલા સરળ અને ઊદાર રહેશો એ એટલા જ સરસ રહેશે. હંમેશા કોઇના માટે કરી છૂટવાની નિઃસ્વાર્થ ભાવના રાખશો આપોઆપ એ સંબંધો વટવ્રુક્ષ બનીને સમયાંતરે તમને એના મીઠા ફળ આપતું જ રહેશે. હમણાં જ અનુભવેલ એક સત્ય ઘટના લખ્યા વગર રહી નથી શકાતું.

અમારા એક સંબંધીને ત્યાં દીકરીનો લગ્ન પ્રસંગ હતો. આજની કાળઝાળ મોંઘવારી, કમાનાર ફકત એક વ્યક્તિ અને દીકરીનો સાસરીપક્ષ પોતાનાથી થોડો વધારે પૈસાદાર. આ બધાના કારણે દીકરીના મા-બાપ છેલ્લાં છ મહિનાથી આ પ્રસંગ સારી અને સંતોષજનક રીતે પાર પડે એની દોડાદોડમાં હતાં. કંકોત્રીથી માંડીને દીકરીના કપડા-લત્તા, આભૂષણ,ઘરવખરીનો સામાન જેવી બધીય નાની નાની વાતોથી ઉભરાતા કાગળ પર લખાયેલ લિસ્ટ પર ચોકડીઓ મારવા જતા બીજું કોઇક કામ યાદ આવી જતા એ લિસ્ટમાં એનો ઊમેરો કરી દેતા. પરિણામે લિસ્ટ ધટવાને બદલે દિવસો દિવસ વધતું જ જતું હતું. આમંત્રિતોની યાદી, સંગીતસંધ્યા, મહેંદીની રસમ,બ્યુટી પાર્લર, જાનૈયાઓના ઊતારા માટેની યોગ્ય વ્યવસ્થા, મેરેજ હોલની, ડેકોરેશનની વ્યવસ્થા, ફોન કરી કરીને લોકોને એમને સોંપેલા કામો ફરી ફરીને યાદ કરાવવાના જેથી બધું સમયસર સમૂસુતરું પાર પડે જેવા કામો પતવાનું નામ જ નહોતા લેતા. છેલ્લે એ દિવસ આવી ગયો જેની આટલી ધમધોકાર તૈયારીઓ ચાલતી હતી. ગજા બહારની માનસિક, શારીરિક અને આર્થિક તાકાત ખર્ચીને કરાયેલ તૈયારીના ફલસ્વરુપે લગ્નની એક પછી એક વિધીઓ સુંદર રીતે પતવા માંડી. ત્યાં કો’ક જાનૈયાને વાંધો પડ્યો,

‘અરે, આટલી ગરમી છે અને આ બાજુનું એ.સી તો ચાલતું જ નથી. વળી તરસે અમારો જીવ જાય છે અને અમને ફકત એક વાર જ કોલ્ડ ડ્રીંક ધરવામાં આવ્યું. કલાક ઉપર થઈ ગયો..કોઇ આ બાજુ ફરકતું પણ નથી”

પત્યું..દીકરીના મા-બાપનો જીવ અધ્ધર. એક તો છેલ્લા ૪-૪ દિવસના સતત ઉજાગરાઓ કરીને કરાયેલ દોડાદોડ, સમયસર વિધિઓ સંકેલવાના ટેન્શનો અને વળી આર્થિક સંક્ડામણનો વારંવાર ગળે ભરડો લેતો અજગર. દીકરીની મમ્મી તો માંડ માંડ માંડવામાં વિધીમાં બેઠેલી હતી. એમાં આવી ઊગ્ર અવાજે થતી બૂમાબૂમથી એમનું પ્રેશર વધવા માંડ્યું. પરસેવાના રેલેરેલા દદડવા માંડ્યા. ત્યાં તો વરરાજા ચોરીમાંથી ઉભા થઈને બહાર આવ્યાં અને પોતાના પક્ષના એ સંબંધીને કહ્યું,

‘કાકા, આપણને આ લોકોએ એમના ગજા બહારની તાકાત ખર્ચીને સાચવ્યા છે એ અહીંનો નાનકડો છોકરો પણ સમજી શકે એવી હકીકત છે. વળી સંબંધોમાં આ બધું શું કે તમે અમારું માન સાચવ્યું કે ના સાચવ્યું? આપણે આપણું માન જાતે સાચવવાનું હોય છે.એને બીજાને હવાલે કરશો તો કાયમ બે કોડીનું જ થઈને રહેશે. વ્યવહાર એટલે શું વળી? એમણે આપણને પ્રેમથી બોલાવ્યા અને આપણે પૂર્વગ્રહો કે ખોટા દેખાડાના રીતિ-રિવાજોનો ધાબળો ફગાવીને આવ્યા..હસી ખુશીથી ગળે મળ્યાં અને કોઇ જ વાંધા વચકા વગર એમનો પ્રસંગ આપણો પોતાનો સમજીને હોંશભેર હાજર રહ્યાં..બસ. ! મને તો આ લગ્નની તૈયારીમાં કોઇ જ ખોટ કે ખામી નથી દેખાતી. જેને આવા ‘ખામીશોધ ચશ્મા’ પહેરવાનો શોખ હોય એ આરામથી પ્રસંગ છોડીને જઈ શકે છે. ચાલો પંડિતજી, વિધી આગળ ધપાવો.’

કન્યાના મા-બાપના દીકરીના ઉજ્જ્વળ ભવિષ્યના અંદેશા પળભરમાં દૂર થઇ ગયા. બધોય થાક પળભરમાં છૂ..દીકરાના મા-બાપનું મસ્તક પણ દીકરાની આવી સુંદર સમજણ અને મક્ક્મતા જોઈને ગર્વથી ઊંચુ થઈ ગયું અને કન્યા પણ પાનેતરની આડમાંથી ત્રાંસી નજરે જાહેરમાં પોતાના મા-બાપની ઇજ્જ્ત આમ સાચવી લેવા બદલ પતિદેવને આંખોથી જ ધન્યવાદ કહેતી રહી..

તો મિત્રો..સાચા સંબંધો આને કહેવાય. જે સાચવવાના ના હોય..જાતે સચવાઈ જતાં હોય છે. બાકી તો ‘તમારા નસીબનું કોઇ ક્યારેય લઈ નથી શકવાનું કે તમારા નસીબમાં જે નહીં હોય એ કયારેય આપી નથી શકવાનું.’ સંબંધોને ખોતરી ખોતરીને દરેક વાતોના કારણો અને એના અર્થ શોધવાના બદલે કે પોતાની જાતને કોસવાના બદલે બને એટલી સહજતાથી, પૂરી ઇજ્જ્ત સાથે સંબંધોની લિજ્જત મનથી માણો. પછી ક્યારેય તમને કોઈ સંબંધો તકલીફ નહી પહોચાડે.

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક.

કારણ


તું જ મારી અધીરતાનું કારણ
અને
તું જ મારા ઠહરાવનું પણ..

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક

કલ – આજ ઔર કલ.


ફ઼ુલછાબમાં  ’નવરાશની પળ’ કોલમ નો આજનો મારો લેખ.

સંબંધોના ઝાંખાપાંખા ધુમ્મસિયા અજવાળા વચ્ચે

તું ય ઊભો છે હું ય ઊભો છું.

આંખ અલગ છે, સ્વપ્ન અલગ છે,

સઘળે સઘળું સાવ અલગ છે,

ચરણ અલગ છે, માર્ગ અલગ છે,

સઘળે સઘળું સાવ અલગ છે,

મતભેદોના મસમોટા આ મયાવી કુંડાળા વચ્ચે

તું ય ઊભો છે હું ય ઊભો છું.

-અનિલ ચાવડા.

 

લગભગ રાતના આઠ – સાડાઆઠનો સમય હતો. આજે દિવાળીનો ‘બેસતા વર્ષ’નો સપરમો દિવસ હતો. એક ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગીય ઘરના ડ્રોઇંગરુમમાં દાદા-દાદી, દીકરો -પુત્રવધૂ અને ટીનેજર પૌત્ર – પૌત્રી ડાયનિંગ ટેબલ પર જમતા હતા. ઘરમાં ડાયનિંગ ટેબલ પરથી ટીવી સામે જ દેખાય એવી જુવાન લોહીની કોઇ જ ‘કોમ્પ્રોમાઈસ’ ના કરવાની જીદ્દના કારણે સમજુ અને ‘લેટ ગો’ કરતો આવેલો વર્ગ ચૂપ રહી ગયેલો અને વર્ષમાં માંડ એકા’દ વાર ભેગા થઈને આમ સાથે જમતી વખતે બોલવા માટે દિલમાં ધરબાયેલી ઈચ્છાઓનું મજબૂરીમાં દમન કરી દીધેલું. એ લોકો ખપ પૂરતી એક – બે વાતો એ પણ એકાક્ષરી સવાલ જવાબમાં પતાવવાનો પૂરતો પ્રયત્ન કરતા હતાં, જેથી રુમમાં બિનજરુરી ઘોંઘાટ પેદા ના થઈ જાય.

આજે છોકરાઓને કોલેજ અને સ્કુલમાં રજા હતી એટલે એમની ફરમાઈશ પર બહુચર્ચિત ફિલ્મની ડીવીડી ચાલુ કરી હતી અને જમવાની સાથે સાથે મુવીનો આનંદ મેળવતા હતા. થોડો સમય વીત્યો..પિકચરની કથાવાર્તા નવી જ હતી.

‘મારું હાળુ દુનિયામાં આ બધું શું નવા નવા ધતિંગો ચાલે છે લાવ જોવા તો દે. જેથી આ લબરમૂછિયાઓના આંટી-ઘૂંટીવાળા દિમાગ સમજવામાં થોડી આસાની રહે. આમે આ પિકચરોમાંથી જ આપણા સમાજનું સાચું ચિત્ર ઉપજે છે ને’

આમ વિચારીને દાદા દાદીને પણ એમાં થોડો રસ લેવા માંડયા. થોડો સમય તો વાંધો ના આવ્યો. પણ પછી ધીમે ધીમે પિકચરમાં રસપ્રદ માહિતી અને મનોરંજનના નામે નકરી  ખુલ્લંખુલ્લી ગાળો, હીરોઈનના અમર્યાદ  અંગપ્રદર્શનના સીન, બીભત્સ શબ્દોવાળા ‘ડબલ મીનિંગ’ના મતલબવાળા ગીતોની  ધૂમ ધડાકાવાળા મ્યુઝિક સાથે ધમાચકડી, હીરો હીરોઇનના ખુલ્લં ખુલ્લા કીસીંગ સીન્સનો મારો થવા માંડ્યો. વળી હીરો પણ ક્યાં ગાજ્યો જાય એવો હતો.એણે આઠ પેક્સ બનાવેલા તો વારેઘડીએ એની શેવિંગ કરેલી છાતી અને ‘એઈટ પેકસ’વાળી બોડીનું  કપડાં કાઢી કાઢીને પ્રદર્શન કરતો હતો.

દાદા અને દાદી બેયના હાથમાં કોળિયા જેમના તેમ અટકી ગયા.

” આ જમાનો ક્યાં અટકશે? જમાનો બહુ આગળ વધી ગયો છે એ ખ્યાલ છે. પણ આને પ્રગતિ કહેવાય કે અધોગતિ? અમારા જમાનામાં તો હીરો હીરોઈનનો હાથ પકડતા બે ગીતો ગાઈ કાઢે, જ્યારે આ લોકો તો..આપણા પૌત્ર-પૌત્રી પણ જુવાન થઈ ગયા છે. શું એ લોકો પણ આ જ દીશામાં ચાલતા હશે? આપણા ઘરનાં સંસ્કાર તો આવા નથી જ. એમના મા બાપને તો સમજ પડવી જોઇએ ને? એ લોકો કેમ એમને રોકતા નથી, પોતાની પૈસા કમાવાની અને શોપિંગની દુનિયામાં જ મસ્ત હશે.બીજું શું..!

‘સબકો સન્મતિ દે ભગવાન’ ‘મેરા ભારત મહાન’ની સંસ્ક્રુતિને મનોમન વંદન કરીને બેય જણે આંખો આંખોમાં જાણે કંઇક વાત કરી લીધી

 

‘અમારે તો આજે પેલા ચિંતનભાઈને ત્યાં જવાનું હતું, કહેવાનું ભૂલી જ ગયા. ચાલો ચાલો અમે નીકળીએ’

 

અને અડધુ ખાણું છોડીને ઉભા થઈ ગયા.

પાછળ દીકરો અને પુત્રવધુ ‘અરે બા- બાપુજી સાંભળો તો..’કરતાં જ રહી ગયા.

દીકરો અને પુત્રવધુ પણ આ ખુલ્લે આમ હિંસા, સેક્સ, ઘોંઘાટીયા મ્યુઝિકના અવાજથી કંટાળ્યા હતાં. એમને બા- બાપુજીનાઆવા અણધાર્યા વર્તનનો ખ્યાલ આવી ગયો.પણ,

‘અમે શું કરીએ? અમારા સંતાનો અમારા કહ્યાંમાં જ ક્યાં છે? અમે ઘર પૂરતું એમના પર ધ્યાન આપી શકીએ પણ બહાર એ લોકો શું કરે છે એની અમને શું ખબર પડે? આજકાલની ‘બ્રાન્ડેડ કપડાં, બોયફ્રેન્ડ- ગર્લફ્રેન્ડના આંકડાઓની ગણત્રીઓના જમાનામાં’  ફેશનના નામે ચાલતી સોસાયટીમાં તો ઠેર ઠેર આ જ બધું જોવા મળે છે. નથી દેખાતું કે નથી સહન થતું. ના વડીલોને અમારી તકલીફ કહી શકીએ કે ના નાનેરાંઓને સમજાવી શકીએ. અમે ક્યારેય આવું તો ના જ ઇરછીએ ને કે અમારા સંતાનો આમ અમર્યાદપણે નૈતિક મૂલ્યોને નેવે મૂકીને જીવે. પણ તમાચો મારીને ‘ગાલ લાલ રાખ્યા વગર અમારે છૂટકો જ કયાં છે. અમે તો બા બાપુજીની જેમ આમને આ સમાજના દિશાહીન પ્રવાહમાં એકલા પણ ના છોડી શકીએ.આખરે જેવા છે એવા સંતાનો છે અમારા. જ્યારે પણ હાથ લંબાવે ત્યારે પકડવા એમના પડખે ઉભા તો રહેવું જ પડે ને  !’

અને દીકરો અને પુત્રવધુ એક નિસાસો નાંખીને નેપ્કીનથી હાથ લૂછીને ત્યાંથી ઉભા થઈ ગયા.

 

હાશ..આ બુઢિયાઓ તો ટળ્યા. હવે આપણે શાંતિથી પિકચર જોઈ શકીશું. રીતેશે પેલો સીન કહેલો એ કેટલો સેક્સી હતો. પણ આ લોકો બેઠા હોય તો એ એમના લેકચરો ચાલુ થઈ જાય. એમને શું કહેવું હવે કે એ ગીતમાં જે કપડાં અને ડાન્સની લેટેસ્ટ સ્ટાઇલો છે એ કેટલી હોટ છે. મિત્રો સાથે ‘ફ્રાઈડેની નાઈટ ડાન્સ’નો જે પ્રોગ્રામ છે એમાં અમારે આવા જ કપડાં અને ડાન્સની કોપી કરવી છે. સા… બુઢિયાઓએ કદી પોતાના જીવનમાં મસ્તી કરી જ નહી હોય તે અમારા જીવનની વાટ લગાવવા બેઠા છે. જો આવું બધું ના શીખીએ તો અમારા ફ્રેન્ડ સર્કલમાં, ગર્લફ્રેન્ડ બોયફ્રેન્ડની સામે અમે સાવ બબુચક જ  લાગીએ. બાકીના બધા તો કેવો ‘કલર’ મારે છે અમે તો કેટલા ‘ડીસન્ટ’ (!!!) લાગીએ એમની સામે..

 

‘હેય બેના…ચાલ હવે આપણે શાંતિથી આપણી ડીશ લઈને આગળ સોફા પર જ બેસીને શાંતિથી મૂવી જોઈએ..અને હા, આપણા મોબાઈલ પણ લેતી આવજે ને પેલી ટીપોઈ પર પડ્યા છે જો..શાંતિથી દોસ્તારો જોડે મેસેજીસ પણ કરી શકાશે.’

બેના પણ પોતાના સ્પગેટી ટોપ અને શોર્ટ્સમાંથી દેખાતા શરીર પર હવે કોઇ ‘પકાઊ કોમેન્ટ્સ’ કરનાર નથીની શાંતિ અનુભવતી ભાઈની સાથે સોફામાં બેસીને મૂવીનો આનંદ ઊઠાવતા ઊઠાવતા ‘જીંદગી ના મિલેગી દોબારા’જીવનની લજ્જત માણવા લાગી.

અનબીટેબલ :- જીવનમાં અમુક સપનાઓની બહુ ભારે કિંમત ચૂકવવી પડે છે.

સ્નેહા પટેલ – અક્ષિતારક.

 

મિલન હત્યા


ખેતીની વાત મેગેઝિનમાં આજથી શરુ થતી મારી કોલમ

‘મારી હયાતી તારી આસપાસ-1

 મિલન હત્યા


આ હવા હજી હુંફાળી છે,

આ ધડકન હજી તોફાની છે,

આ આંખે શરમની લાલી છે,

તું હજી જાગે છે,

એની આ નિશાની છે…

મારા વ્હાલા,તું અત્યારે મારી સાથે કેમ નથી?  વિયોગનો આવો કપરા સમયનો સામનો કરવાનું મારા જ નસીબમાં કેમ લખાણું ? હજુ તો મારી આ શમણાઘેલી આંખોમાં પાછલી રાતનો નશો અકબંધ છે.  કદાચ તને મારી આ ગાંડીઘેલી વાતો નહીં સમજાય, પણ એ વેળાએ મારું  સઘળુંય તને અર્પીને એ વખતે હું પૂર્ણતાથી છલકાઈ ગઈ હતી.

“ તારા પર

વરસી વરસીને

કાયમ

હું તો છલકાણી સાજન

ખબર નહીં

તું

શું

જાદુ કરે છે..!!!  “

ચેરીના ફ઼ુલ જેવી એ ગુલાબી-ગુલાબી પળોની યાદમાં હજુ પણ મારી ધડકનો નકરી અસ્ત વ્યસ્ત અને બેકાબૂ છે. એક વાત કહું, કદાચ દર વખતની જેમ અત્યારે પણ તું મને એકદમ પાગલ જ કહીશ. પણ આમે આ પ્રેમની દુનિયા જ એવી છે. ભલ ભલા ડાહ્યાંઓને પાગલ કરી દે. હા તો હું શું કહેતી હતી યાદ આવ્યું, કાલે આપણે જે જગ્યાએ મળેલા એ જગ્યાએ જઈને ત્યાંની હવા, રસ્તા, ફ઼ુલો  બધાયને આજે ફ઼રીથી મળી આવી, એમની જોડે થોડી વાતચીત કરી આવી કે,

’તમે તો કાલે મારા આશુને જોયેલો, બહુ નજીકથી એનું સાનિધ્ય માણેલું, તમે તો એને હવે બરાબર જાણી ગયા હશો કેમ ?  તમે બધા પ્રક્રુતિ સંતાનો શું માનો છો – હું એને જેટલો યાદ કરું છું, એના વિરહમાં જેટલી બેચેન  છું શું એ પણ એટલો જ બેચેન હશે, મને યાદ કરતો હશે ?‘

પણ એ બધા તો બહુ જ દગાખોર નીકળ્યા..રહસ્યભર્યુ સ્મિત કરીને ચૂપચાપ બસ મારી સામે જોતા રહ્યાં. કોઇ જ જવાબ ના આપ્યો. છેલ્લે થાકી હારીને કોઇ જ ઉત્તર મેળવ્યા વિના જ હું ત્યાંથી પાછી ફ઼રી. હવે એમ થાય છે કે મેં ત્યાં જઈને  બહુ ખોટું પગલું ભર્યુ. મારા જવાબો મેળવવાની લાલચમાં ઊલ્ટાની બેધ્યાનપણે જ તારી ઢગલો’ક યાદો ફ઼રીથી મારા દામનમાં બાંધતી. શરુઆતમાં તો તને યાદ કરવાનું બહુ ગમ્યુ. હાથે કરીને એનાથી મન ધરાઈ જાય એ ઇપ્સા  સાથે ઝુકાવ્યું. પછી તો અવશપણે એમાં ઊંડી ને ઊંડી ઉતરતી જ ગઇ અને ઇરછાઓના અધિપતિ મનના તળિયાને છેક ઊંડે સુધી સ્પર્શી ગઈ. પહેલા પહેલા તો એના નશામાં ડૂબવું, ઝૂમવું બધુંય બહુ ગમ્યું.પણ પછી તો એ યાદો મારા હોશોહવાસને પોતાના વશમાં કરતી’કને  એની નાગચૂડમાં ક્યારે ફસાવી ગઇ એ ખ્યાલ  જ ના આવ્યો. મારા દિલ પર એ મૂઈએ સાવ બેશરમીથી પોતાનો અડ્ડો જ જમાવી દીધો. હવે લાખ પ્રયત્નો છતાં તારી યાદોથી મુકત નથી થઈ શકતી..ધીમે ધીમે એ યાદો ધારદાર બનતી જાય છે. મારા કાળજે એના તીણા નહોર ભરાવીને ઊઝરડાઓ પાડતી જાય છે.નરી આંખે ના દેખાતા પણ આખે આખી જાતને હલબલાવી જનાર ઊઝરડાઓ..આહ.. મન ને છેક અંદર સુધી ચીરી જાય છે. મિલનની એ ક્ષણોની યાદ વિરહનો અગ્નિ વધારે વધારે પ્રજવલ્લિત કરે છે. ‘બળતામાં જાણે ઘી હોમાયું’ હોય એમ જ્સ્તો.  હવે  કાં તો તું મને આવીને મળ કાં તો મારા મગજમાંથી, મારા વિચારોમાંથી બહાર નીકળી જા. મને શાંતિના થોડા શ્વાસ લેવા દે. મને તો એ જ નથી સમજાતું કે પોતાની જાત કરતાં પણ વધુ ચાહતી વ્યક્તિને આમ તારી યાદોની, વિરહની બેધારી તલવાર પર ચલાવીને તને શું મજા આવે છે?

આવી શકે તો આવીને જો અહીં મારી હાલત. સતત વરસતા વરસાદમાં હવાઓના નીતરતા પગલા, આજુ બાજુ ટપકતા વૃક્ષો અને તારા વિનાની મારી આ સળગતી ક્ષણો.. મારી તારા માટેની તરસને કદાચ એ સમજાવી શકે. આ સૂકી વેરાન પથરાળ આંખોમાંથી હવે તો કોઈ ઝરણું પણ નથી ફુટતું.જાણે છે..ક અંદર સુધી સુકાઈ ગયું છે.

‘હમણાં જ રાતી સાંજ ઢળી તારા વગર

હતી એ પણ મારી જેમ

ચૂપચાપ , ક્ષુબ્ધ, ઉદાસ તારા વગર ‘

હવે તો રાતના ઘેરા પડછાયા ચારેકોર ઉભરાવા માંડ્યા છે અને તારી મનગમતી આ કાળી કામણગારી આંખોની જોડીમાં  ઉજાગરાની આગેકૂચ થઈ રહી છે. લાખ પ્રયત્નો કરવા છતાં નીંદરડી આજે મારાથી કોશો  દૂર ભાગે છે.એ પણ મારી દુશમન થઈ ગઈ છે..સાવ કીટ્ટા જ કરી દીધી છે. તારી જેમ એ પણ નિષ્ઠુર થઈ ગઈ છે . ઉજાગરાના પ્રતાપે જો આંખોમાં રાતોચોળ ગુલમહોર ઉગી નીકળ્યો છે. દિવસ તો જેમ તેમ કરીને મેં કાઢી નાખ્યો, પણ આ રાત..હાય રે..કેમ કરીને આ કાળુડી રાત તારા વિન એકલા એકલા વીતશે..?

પથારીમાં પડ્યાં પડ્યાં, મારી કોરીધાકોર ખાલી ખાલી નજરોમાં  અદમ્ય આશાના રંગ પૂરીને બારીમાંથી દેખાતા આકાશમાં નિહાળું છું. રુપેરી રુપેરી ચમકતા ટમટમતા તારલીયાઓની ગોઠ્વણીમાં બાવરી બાવરી થઈ, એકીટશે તારા નામની  છાંટ શોધુ છું. વિચારું છું, ક્યાંક એ તારલાઓની ભાતમાંથી તારો રુપાળો, ગોરો ગોરો, નીલી નીલી આંખોવાળો ચહેરો રચાઈ જાય તો કેટલું સારું ! મારો આ આખા દિવસના તારા ‘વિરહનો ઉપવાસ’  છુટે અને તારા મુખદર્શનથી એ ઉપવાસના પારણા થઈ જાય..!! વળી હું બહુ જ સાવચેતીથી એક એક તારાની હિલચાલ પર મીટ માંડીને બેઠી છું. કાશ, કોઇ તારાનું આયખું આજે ખતમ થવાની તૈયારીમાં હોય અને મારા નસીબમાં એ પળ જોવાનું સદભાગ્ય સાંપડી જાય, ક્યાંક કોઈ તારો તૂટી પડે ને પળનાય વિલંબ વિના એ વખતે જ ભગવાન જોડે હું આપણા મિલનની ક્ષણો પાછી માંગી લઉ !! પછી તો  પ્રભુજી પણ ’આશીર્વાદ પાલન’ સિવાય મારી મનોકામના પૂર્ણ ના કરવા માટે કોઇ બહાનાબાજી ના કરી શકે. પણ જવા દે..લાગે છે એ બધું આજે મારા નસીબમાં નથી.

મારા સંધાય પ્રયાસો વ્યર્થ જાય છે. થાકી હારીને હવે હું આ વિયોગની સ્થિતી સ્વીકારી લઉ  છું. આમે એના સિવાય મારી પાસે કોઇ  વિકલ્પ  જ ક્યાં છે ?  એક કામ કરવા દે, રુપકડા તારાઓની રોશનીમાં વાદળો જોડે લહેરથી સંતાકૂકડી રમતા પેલા રમતિયાળ ચાંદ સાથે મારા મીઠડા ચાંદને એક સંદેશો મોકલવા દે,

‘હે મારા ચાંદ,હવે જરા ઉતાવળ કર. જલ્દી પાછો આવ. અહીં તારા સંગાથ વિના તારી ચાંદનીના તેજ ઝાંખા પડ્યા છે. એને પૂનમની યુવાનીએ તેજ્દાર રુપના બદલે અમાસના ગ્રહણો લાગવા માંડ્યા છે. ઓ પાગલ નિર્બાંધ વહેતી હવા, તને બે હાથ જોડીને વીનવું  છું. મારો ચાંદ સૂવાની તૈયારીમાં જ હ્શે.  તું મારા વતી હળ્વેથી એના ઘુંઘરાળા કાળા વાળને સહેલાવજે. તારો ઠંડો, મ્રુદુ સ્પર્શ એના થાકેલા ડીલને થોડો આરામ પહોંચાડશે. પછી ધીમેથી એના કાનમાં મેં મોકલેલું પ્રણય ગીત સંભળાવજે કહેજે,

‘મારા વ્હાલીડા,તું હજી જાગે છે અને મને યાદ કરે છે એ વાત આ નાદાન વ્હાલુડીને પણ ખબર છે. મારા દિલની ધડકનની તેજ રફ઼તાર એનો પુરાવો છે. ભલે તું કોસો દુર હોય પણ હું તને અહીં મારી એકદમ નજીક અનુભવી શકુ છું. તારા શ્વાસની મહેંકમાં નહાઇ શકું એ માટે હું આપણા મીઠા સોણલાંઓની દુનિયામાં તારી બેકરારીથી રાહ જોવુ છું.બને એટલી ત્વરાથી ત્યાં આવી પહોંચજે.’

‘ઓ હવારાણી ચોક્કસ, એ ત્યાં મારી જેમ જ બેચેન હશે. મારા સાથ વિના માંડ માંડ ઘેરાતી એની આંખો ને ઘેઘુર કાળી પલકો હેઠળ રાતી રાતી નસોના જાળાથી છલકાતા એના નાજુક, સંવેદનશીલ પોપચા  તમારા પગરવના અવાજથી ભીડાતા પહેલાં જ ખલેલ પામીને ખુલી ના જાય.મહેરબાની કરીને જરા સંભાળીને ચાલજો….રખેને એની સંવેદનશીલ  નીંદર વેરણછેરણ ના થઈ જાય. જો એમ થશે તો એના આગમનની રાહ જોતા મારા સપના અનાથ જ રહી જશે. નીલા નીલા સપનાઓની, સંવેદનોની પ્રેમાળ, સપ્તરંગી દુનિયા…જ્યાં એ ધૈર્યના બધા બંધનો ફગાવીને બેફિકરાઈથી મને આવીને મળશે, એના અનરાધાર સ્નેહથી ભીંજવી દેશે,આકંઠ છલકાવી દેશે એ માદક મિલન અધુરું રહી જશે અને તારે શિરે નાહકનું જ  અમારી  ‘મિલન-હત્યાનું’  ક્યારેય માફ ના કરી શકાય એવું પાપ લાગશે.’

મહેરબાની કરીને આજે મારું આટલું કામ કરી દે ઓ વહેતી હવા..આ વિરહી દિલના તને ઢગલો’ક આશીર્વાદ અને દુવાઓ મળશે. ભગવાન તને સો વરસની કરે,તારા બધા અરમાનો પૂરા કરશે,તું ચીર-યૌવન પામે.. હું તારા માટે સદા ઈશ્વર પાસે એવી પ્રાર્થના કરીશ…ભવિષ્યમાં તારે મારું કોઇ પણ કામ પડે તો બેઝિઝકપણે મને યાદ કરજે. હું તારી ચાકરીમાં ખડેપગે હાજર રહીશ. તારા આ કાર્ય  બદલ જીંદગીભરની તારા નામનું ગુલામીખત લખી આપવા પણ તૈયાર છું. પણ હવે આ વિરહ નથી સહેવાતો..મહેરબાની કરીને આટલો સંદેશો મારા સાજનને પહોંચાડી દેવા આ પ્રણયઘેલીની તને વિનંતી !

 

સ્નેહા પટેલ  – અક્ષિતારક.