Miss perfectionist


Phulchhab newspaper > 20-9-2017> navrashni pal column

મિસ પરફેક્શનીસ્ટઃ

 

ક્યાં કહું છું કે દાવ છોડી દો?

ખેલ ખેલો, તણાવ છોડી દો.

-ડો. મનોજ જોશી ‘મન’

 

શતરુપા એની કોલેજના બસસ્ટોપ પર ઉભી હતી. બસને આવવાને હજુ પાંચ દસ મિનિટની વાર હતી. શતરુપાને સમય કરતાં થોડાં વહેલા જ પહોંચી જવાની ટેવ હતી. છેલ્લી મિનિટ સુધી ઘરમાં પરવાર્યા વિના હાંફ્ળા ફાંફળા ફર્યા કરવાનું એને સહેજ પણ પસંદ નહતું. એના ઘણાં બધા મિત્રોને એવી ટેવ હતી.સવારના ઉઠીને મોબાઈલમાં માથું ઘાલીને બેસી જાય, ટીવી ચાલુ…છેલ્લે જોવા જાવ તો બસને આવવાની દસ પંદર મિનિટ માંડ બાકી હોય અને એ લોકોની બેગ ભરવાની, લંચબોકસ, વોટરબોટલ, કપડાંનું મેચીંગ બધું બાકી હોય. ઘણીવખત વહેલાં ઉઠ્યાં છતાં એ લોકોને નહાવાનું સ્કીપ કરવું પડે. શતરુપાને એવું બધું નહતું પસંદ. એને બધું ટાઈમ ટુ ટાઈમ જોઇએ.

 

‘મિસ પરફેક્શનીસ્ટ’

 

રોજ સવારે બસ સ્ટોપ પર આવીને એ વધેલી દસ મિનિટ આજુબાજુનું નિરીક્ષણ કરવામાં પસાર કરતી. એની સાથે બસમાં એક આંટી ચડતાં. તેલ નાંખીને સુવ્યવસ્થિત રીતે ઓળાયેલા વાળ, કપાળ પર બરાબર મધ્યમાં મધ્યમ કદનો ગોળ લાલ ચાંદલો, આર કરેલી અવરગંડીની સાડી, હાથમાં ટીફિન, ફાઈલ ને ખભે મરુન ચોરસ પર્સ, પગમાં કોલ્હાપુરી ચંપલ. બધું જ વ્યવસ્થિત. શતરુપાને એમને જોવાની બહુ મજા આવતી. મનોમન એ સ્ત્રીની એ મોટી ફેન બની ગઈ હતી. ઘણી વખત એ સ્ત્રી ફોન પરથી એની કામવાળી બાઈ સાથે વાત કરતી.

 

‘રાધા, આજે રસોડાનું કબાટ ખાલી કર્યું છે. તો ત્યાં કચરો વાળી, પોતું કરીને પેપર મૂકીને બધું સરખું પાછું ગોઠવી દેજે. પ્લેટફોર્મ પર કાલનો હાંડવો છે એ લાલ ડબ્બામાં મૂકેલો છે એ તું લઈ જજે. તારા દીકરાને બહુ ભાવે છે ને એટલે થોડો વધુ બનાવેલો.’

 

‘……..’  સામે છેડેથી કંઈક બોલાય અને એ સ્ત્રી આખી વાત ધ્યાનથી સાંભળે પછી જવાબ વાળે,

 

‘હોય હવે રાધા, એ ય પુરુષ જાતિ છે, કંટાળે ને  ધોલધપાટ કરે તો સહી લેવાનું…તારે થોડું ચલાવી લેવાનું. તારી જાતિમાં તો આવું બધું ચાલ્યા જ કરવાનું બેન. એને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરતા રહેવાનું, અકળાવાનું નહીં.’

 

ઘણીવખત એ એમની સખીઓ સાથે વાત કરતી.

 

‘હાય બ્યુટીફુલ, ગુડ મોર્નિંગ.’

 

‘……’

 

‘હા. આજે સાંજે ધાત્રીના ઘરે ચોક્કસ મળીએ છીએ. એનો પતિ એને આમ અપશબ્દો બોલે, અપમાન કરે એ કેમનું ચલાવી લેવાય? આપણું મહિલા મંડળ એને બરાબરનો પાઠ શીખવીશું.’

 

એની વાતોના અમુક અંશો ઘણી વખત શતરુપાના કાને પડતાં. આજે પણ આવા બે ફોન સળ્ંગ આવ્યાં ને એમાં સાવ જ વિરોધાભાસી વાત જોઇને એ ચમકી ગઈ. એનાથી ના રહેવાયું ને એ બોલી,

 

‘હાય આંટી, એક વાત પૂછી શકું?’

 

‘બોલ ને બેટા, એક શું બે વાત પૂછ.’

 

‘આંટી તમે તમારી કામવાળીને એનો પતિ મારપીટ કરે છે તો પણ ચલાવી લેવા કહ્યું અને તમારી બહેનપણીને એનો પતિ અપશબ્દો બોલે છે તો પણ એની ખબર લઈ નાંખવાની વાત કરી. આ બધું મને સમજાયું નહીં. આવું વિરોધાભાસી વલણ કેમ?’

 

‘હા, તારી વાત સાવ સાચી છે. તને ખબર છે?  માનવીના અલગ અલગ સમાજ, રીતિરિવાજો, વિચારસરણી હોય છે. એમની સમસ્યાઓનું સમાધાન આપણે એમના લેવલે જઈને શોધવું પડે. હવે આ કામવાળીને એમ કહું કે તારો વર મારે તો તારે સામે હાથ ઉપાડવાનો કે પોલિસમાં જઈને ફરિયાદ કરી દેવાની તો એ એવું કરી શકવાની નથી. કારણ એમનામાં પુરુષો વર્ષોથી આમ જ વર્તન કરતાં આવ્યાં હોય છે ને એ સ્ત્રીઓને આ બધું સામાન્ય સહજ જ લાગવાનું. એમનું માનસ આ બળવાની વાત એક ઝાટકે સ્વીકારી જ ના શકે. સૌથી પહેલાં તો એની સાથે અન્યાય થાય છે એ વાત એને સમજાવી જોઇએ અને એનો રસ્તો શોધવા આપણી પાસે આવે તો આપણે એને આગળ વધવાનો રસ્તો બતાવાય, બાકી પહેલાં એને સમજાવો કે તારી સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો છે ને પછી એની સામે લડવાના રસ્તા બતાવવાના..આ બધા ચકકરોમાં એ કમાવા ધમાવાનું છોડીને આમાં જ પડી પાથરી રહે તો બની શકે એના છોકરાંઓને એક ટંકનો રોટલો ગુમાવવાનો વારો આવે એટલે એમના સંસારને છંછેડવાની આપણે કોઇ જરુર નથી હોતી.  આપણાં સમાજમાં આજે ઘણાં ઘરોમાં માસિક ધર્મ દરમ્યાન પણ કોઇ આભડછેટ નથી પળાતી, બધી સ્ત્રીઓ આરામથી રુટિન વર્ક કરે છે,  ઘણી તો મંદિરમાં સુધ્ધાં જાય છે. એ દિવસોમાં ખાવાપીવામાં વધારે ન્યુટ્રીશિયનસ ફૂડ લે છે જેથી એમને કામ કરવાની તાકાત મળતી રહે. મહિનાના પાંચ દિવસ આમ અટકી જવાનું આજકાલની નારીને સહેજ પણ ના પોસાય. પણ આ જ વાત હું મારી કામવાળીને કહું તો એની આંખો પહોળી થઈ જાય, જીભ બહાર નીકળી જાય..કદાચ બીજા દિવસથી એ મને પાપી ગણીને મારા ઘરે કામ કરવા આવવાનું જ છોડી દે. દરેકના સામાજીક, માનસિક સમજણના સ્તર અલગ અલગ હોય છે. એમની રહેણી કરણી જોઇને જ આપણાંથી વાત કરાય. હું કામવાળી બાઈ રાધાને પણ પરિવર્તનની વાતો કરું છું પણ એ જે લેવલે છે એનાથી એને એક સ્ટેપ આગળ લઈ જવાય તો એને સ્વીકાર્ય હોય. બાકી હજી એ પરિવર્તનના નામે એબીસી શીખતી, સ્વીકારતી હોય અને આપણે છેક ઝેડ કક્ષાની સલાહ આપીએ તો એને પચે નહીં અને એ સ્વીકારી પણ ના શકે. હું મારા પોતાના ઘરની વાત કરું તો મારા દીકરા અને દીકરીના કામકાજમાં કોઇ જ ફરક નહીં. દરેક માણસે ઇવન મારા પતિદેવ પણ પોતાના ઘણાં ખરા કામ જાતે કરી લે, હું નોકરી કરીને ઘરમાં આર્થિક સહાય કરું છું એટલે એ ઘરકામમાં મારો સાથ આપવાની એમની ફરજ સમજે છે. પણ આ બધું આપણાં જેવા સુશિક્ષિત અને સ્વીકારવા તૈયાર હોય એવા લોકોની વાતો. પણ કોઇનું માનસ ફ્લેક્સીબલ ના હોય તો સમાજના દરેક પરિવર્તન એણે સ્વીકારવા એવી ફરજ પાડીને એનું મગજ ના ખાવાનું હોય. વળી પરિવર્તનના નામે હક જોઇતા હોય તો આપણી સામે ફરજ પણ વધી જાય છે એનું પણ ધ્યાન રાખીને એ ફરજ બજાવવાની માનસિક – શારીરિક તૈયારી રાખવી જોઇએ. આ બધું એક ઝીગ શો પઝલ જેવું હોય છે બેટા, દરેક પીસ એની યોગ્ય જગ્યાએ ગોઠવવાની સમજણ ને આવડત જોઇએ નહીં તો આખું પિકચર બગડી જાય, વેરણ છેરણ થઈ જાય.’

 

‘માય ગોડ આંટી તમે કેટલી મોટી વાતો કરી દીધી. મને તો સપનામાં પણ આવા વિચાર ના આવે. હું તો કોઇ માણસ બોલે એટલે એના પરથી જ એને જજ કરી લઉં પણ આજે સમજાયું કે દરેક માણસના સમાજ અલગ અલગ હોય છે. આપણે વાત કરવા – સમજવા એ માનવીના માનસિક લેવલ સુધી પહોંચવું પડે તો જ સાચી સ્થિતીનો તાગ કાઢી શકીએ.’

 

‘સારું ચાલ હવે, આપણી બસ આવી ગઈ.’  અને બે ય જણ સામસામે મીઠું મરકીને બસમાં ચડી.

 

અનબીટેબલઃ પરિવર્તનનો પવન ધીમો પણ મક્કમ હોય, વાવાઝોડું હંમેશા વિનાશકારી જ નીવડે છે.

 

-સ્નેહા પટેલ.

Advertisements

Antra


અંતરાઃ

રોજ રોજ

મારી પાસેથી ચમત્કૃતિની આશા ન રાખ,

હું એક સામાન્ય માનવી છું

તારું અછાંદસ કાવ્ય નહીં !’

-સ્નેહા પટેલ

અંતરા- આશરે પચાસે’ક વર્ષની વયે પહોંચેલી સ્ત્રી. ઘરમાં સૌથી મોટી હોવાના કારણે નાનપણથી જ એ મોટી થઈ ગયેલી. મમ્મીની નોકરીના કારણે એક નાનો ભાઈ ને એક નાની બેન વત્તા દાદા – દાદી- આ બધાની જવાબદારી એના માથે હતી. સવારની સ્કુલ, સ્કુલેથી આવીને જમીને સ્કુલનું ને ઘરનું ‘ઘરકામ’ પતાવીને થોડી વાર સૂઇ જતી ને પછી ઉઠીને દાદા દાદીની ચા બનાવી એમને ઉઠાડતી. એ પછી સૂકાયેલા કપડાં દોરી પરથી લઈને વાળીને દરેકના ખાનામાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવી દેતી. પછી થોડી વાર સખીઓ સાથે રમવા જતી, મમ્મીનો ઘરે આવવાનો સમય થઈ ગયો હોય એટલે સમયસર આવીને સાંજની રસોઇની થોડી ઘણી તૈયારી કરી રાખતી. મમ્મી આવે એટલે રસોઇ કરતી અને ત્યાં સુધીમાં પપ્પા ઓફિસેથી અને નાના ભાઈ બેન રમતમાંથી પરવારીને આવી જતાં ને આખું કુટુંબ સાથે બેસીને જમતું. પછી નાની બેન કચરો વાળી દેતી, ભાઈ બધા વાસણો રસોડામાં મૂકી આવતો ને અંતરા એ વાસણ ઘસવા બેસતી એના મમ્મી એ વાસણ વીંછળતા વીંછળતા રસોડું સાફ કરી દેતાં ને પછી બધા સાથે બેસીને ટીવી પર એમના પસંદના પ્રોગ્રામ જોતાં જોતાં સૂઇ જતાં. નાનપણથી જ જવાબદારીઓમાં જીવતી અંતરા આજે બે જુવાન દીકરીઓની મા હતી. એક દીકરીને પરણાવીને સાસરે મોકલી દીધી હતી અને બીજી દીકરી રમ્યાએ હમણાં જ એનું ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કર્યું હતું. અંતરાએ પણ છેલ્લાં થૉડા સમયથી એની નોકરીનો સમય આઠ કલાકમાંથી પાંચ કલાકનો કરી કાઢ્યો હતો. અહ્વે રમ્યાને ઓસ્ટ્રેલિયા જવું હતું – માસ્ટર કરવા.

બસ, આ દિવસથી ઘરમાં ધરતીકંપ જ આવી ગયો.

‘રમ્યા, આ તું તારી ચીજવસ્તુઓ જેમ તેમ મૂકે છે એ કેમનું ચાલે ? કાલે ઉઠીને તારે હોસ્ટેલમાં રહેવાનું થશે તો ત્યાં તું આવી રીતે જીવીશ ? ત્યાં તારી મા આવશે તારો રુમ સરખો કરવા?’

‘અરે મમ્મી, રોજ તો હું મારા કપડાં કબાટમાં ગોઠવી દઉં છુ. મારા ગેજેટ્સનું પણ પ્રોપર ધ્યાન રાખું છું, પણ તને તો ટેવ જ પડી ગઈ છે મારી દરેક વાતમાં કચ કચ કરવાની. કદી સંતોષ જ નથી થતો. હવે હું કંઈ નાની કીકલી નથી રહી. હું મારું બધું કામ જાતે કરી જ શકુ છું અને કરું પણ છું પણ તમને એની કોઇ કદર જ નથી. તમે સ્વીકારતા જ નથી.’ રમ્યાનું મગજ રોજ રોજની મમ્મીની કચકચથી ફાટ્ ફાટ થઈ જતું.’મમ્મીએ બધાંનુ બહુ કામ કર્યું છે, પોતાના ફીલ્ડમાં પણ એ સક્સેસ રહી છે. માન્યું કે એ એક સુપરપાવર ધરાવતી સ્ત્રી છે પણ એનો અર્થ એમ નહીં કે બીજા નકામા છે.’

અંતરાના પતિ વિકાસે ઘરમાં પગ મૂક્યો જ હતો અને આ બબાલ એના કાને પડી.

‘રમ્યા, આ શું છે ? મમ્મી સાથે આ રીતે વાત કરાય દીકરા ?’

એકદમ શાંત સ્વરે વિકાસે રમ્યાને ઠપકો આપ્યો.

‘પપ્પા, હવે તમે પણ મમ્મીનો પક્ષ લેશો મને ખબર છે. એનો તો ક્યારેય કોઇ વાંક હોતો જ નથી. સમાજમાં જુઓ, ઓફિસમાં જુઓ કે ઘરમાં – બધે મમ્મી ઓલવેઝ રાઈટ જ હોય છે. કોણ જાણે એ સામાન્ય માનવી નહીં પણ્ ભગવાન ના હોય ! તમે બધાએ જ એને માથે ચઢાવી દીધી છે.’

‘રમ્યા, અમે મમ્મીને માથે ચઢાવી છે એમાં કોઇ ખોટું છે?  વિચારીને બોલ.’

રમ્યા પણ વિચારમાં પડી ગઈ. એની મોમ એ એની ડ્રીમગર્લ હતી. એને પણ આગળ જઈને ‘સેમ ટુ સેમ’ એના મમ્મી જેવા જ સૂઝબૂઝવાળી અને સકસેસફુલ સાથે પ્રેમાળ વ્યક્તિ બનવું હતું. ઇંટેલીજન્સ જુઓ કે શારીરિક મહેનત અંતરા ક્યારેય કોઇ જ વહેવારમાં ક્યારેય કાચી નહતી પડતી. લોકોની એની પાસેથી હોય એ અપેક્ષા કરતાં કાયમ એ બમણું કરતી હતી. એની મમ્મી અદભુત હતી.

‘ના પપ્પા, કોઇ અતિશયોક્તિ નથી, પણ આ મારી સમજદાર મમ્મી અચાનક આવું વર્તન કેમ કરે છે એ નથી સમજાતું. આખો દિવસ નાની નાની વાતમાં એની કચકચ હોય છે. વળી એ તમારી સાથે પણ અજીબ વર્તન કરે જ છે ને, તમે ખબર નહીં કેમ એ કેવી રીતે સહન કરીને એને પ્રેમથી વાળી દો છો. તમે પણ અદભુત છો. એક તો મારે મારા વિઝા ને યુનિવર્સીટીમાં કચકચ, ઢગલો કામ છે એમાં આ નક્કામું ઝઘડયાં કરે છે એટલે અકળાઇ જવાય છે પપ્પા.’

‘દીકરા, તને ખબર છે તારી મમ્મીને હવે એવું લાગે છે કે તું જતી રહીશ પછી એને નાની નાની વાતમાં કોઇ પૂછનારું નહીં રહે. તારા ઢગલો કામ જે ઉત્સાહથી એ કરતી હતી એ પણ અચાનક જ પૂર્ણવિરામમાં પરિણમશે. આખી જીંદગી લોકોએ એની પાસેથી કામની, દરકારની અપેક્ષા રાખી છે અને એ બધાંને પૂરી કરવાની એને ટેવ પડી ગઈ છે. અચાનક જ એ આ બધાથી દૂર થઈ જશે એટલે એને કાયમ એવું લાગે છે કે એ હવે સાવ જ નક્કામી વ્યક્તિ બની ગઈ છે,કોઇને એની કશું જ જરુર નથી. એના છોકરાંઑ એમના જીવનમાં એની આંગળી છોડીને આગળ નીકળી જશે અને એ ત્યાંની ત્યાં…એટલે એ ખૂબ અકળાઈ જાય છે.’

‘પણ પપ્પા, મારી આ સેલ્ફ ડીપેડન્ટ મમ્મી આજકાલ તમારી પર વધુ ડીપેંડન્ટ થતી જાય છે એવું નથી લાગતુ. કાલે જ એ કહેતી હતી કે’તારા પપ્પાને કામમાંથી ફુરસત જ નથી મળતી અને મારે તારા માટેના શોપિંગમાં જવું છે તો જવાતું જ નથી.  પેલા રમીલાકાકીની તબિયત સારી નથી તો એમાં પણ એ તમારા ફ્રી સમયની રાહ જુવે છે કે,’તારા પપ્પા ફ્રી થાય તો એમની ખબર કાઢવા જઈએ ને ! આવું કેમ પપ્પા ?’

‘એનું કારણ એ કે એ એક સ્ત્રી છે. સ્ત્રી ભલે ગમે એટલી સ્વતંત્ર થઈ જાય, સેલ્ફ ડીપેન્ડન્ટ બની જાય પણ એને પોતાના પતિ ઉપર ડીપેંડંડેબલ થવું ગમતું જ હોય. કોઇ એવો વ્યક્તિ કે એ એની દરેક ઇચ્છાને સાંભળે, પૂરી કરે, એની કાળજી રાખે – આ કાળજી એટલે જ એને પ્રેમની લાગણીનો અનુભવ થાય. દુનિયાના કોઇ પણ છેડે જાઓ, સ્ત્રી  સ્વભાવથી તો કાયમ સ્ત્રી જ રહેવાની. એમાં પણ આ સમયે જ્યારે તમે બચ્ચાંઓ પોતાની જાતે પોતાના કામ કરતાં થઈ જાઓ એટલે એ પોતાની જાતને વધુ અસુરક્ષિત સમજે કે હવે કોઇને મારી જરુર નથી. જેને જન્મ આપ્યો અને જેની પળ પળનો હિસાબ રાખ્યો, જતન કર્યું એ સંતાનો પણ આખરે હવે પોતાનાથી દૂર થઈ જશે આ વિચાર એને ડરાવે છે. ભલે ગમે એટલી મજબૂત હોય પણ છે તો આખરે એક મા જ ને. ચિંતા ના કર બેટા સમય જતાં બધું સરખું થઈ જશે.  અત્યારે આપણે થૉડી સમજદારી દાખવીને એને સાચવી લેવાની છે અને આમાંથી બહાર નીકળવામાં આપણાથી બનતો સહકાર આપવાનો છે.’

‘ઓહ પપ્પા, તમે કેટલાં સમજુ છો,યુ આર ધ ગ્રેટ! તમે ના હોત તો હું કદાચ મમ્મીને સમજત જ નહીં ને એના પર  ગુસ્સે થયા જ કરત પણ તમે મને બચાવી લીધી. થેંક્સ..લવ યુ પપ્પા !’

સ્નેહા પટેલ.

Lagnivadh


 લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ

 

.

Lagnivadh


લાગણીવઢઃ


જગતના ઘાવ સામે તું અડગ થઈને રહે બેફામ,

કે પર્વતને કદી કોઈ પથ્થર વાગી નથી શકતો.


– ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી


‘ની…શું કરે બેટા? બહુ વાયડો ના થા, નાની સાથે ફોનમાં વાત કર, જરા મોઢું હસતું રાખ તો મને મોબાઈલમાં તને જોઇને મજા આવે, નહીં હસવું હોય તો નહીં જ હસે સાવ બાપા જેવો મીંઢો જ છે..એ ય ડફોળ..જરા આમ સામું તો જો…’

સુરેખાબેન – ૫૦ થી ૫૫ વર્ષની વયના વિધવાબાઈ એમને નવા નવા મળેલાં રમકડાં એટલે કે મોબાઈલમાં નવું નવું કાર્ડ નખાવીને નેટની મદદથી વીડિઓકોલીંગ કરીને પોતાના દોહિત્ર સાથે વાત કરી રહ્યાં હતાં. એમનો દોહિત્ર પણ મોબાઈલ ફોન નામના રમકડાં માટે સુરેખાબેન જેટલો જ અનુભવી – એની ઉંમર માત્ર આઠ નવ મહિના જ. એ તો પોતાની મસ્તીમાં મસ્ત.ઘડીકમાં મોબાઈલ એની મમ્મીના હાથમાંથી લઈને સ્ક્રીન ચાટવા લાગે તો ઘડીકમાં ફોન ફેંકીને બારણાં તરફ ગોઠણિયાં ભરી જાય. એને મન આખી દુનિયા એના માટે રમતનું મેદાન, પણ આ બધું એના નાનીને નહતું સમજાતું. એ તો એક જ જીદ લઈને બેઠા હતાં કે,’એમણે સ્પેશિયલ નવો ફોન લીધો છે, મોંઘામાંનું  કાર્ડ નંખાવ્યું, નેટની સુવિધા લીધી , ટચ સ્ક્રીન ફોન વાપરતાં શીખીને અપડેટ પણ થયા તો પણ એમને એમના નિવાન એટલે કે ‘ની ‘ સાથે વાતો કરવા નહતી મળતી, અને એમાં ને એમાં અકળામણમાં એમના મોઢામાંથી અમુક સ્વસ્તિવચનો સરી પડતાં જેને અપશબ્દો કહેવાય એની એમને જાણ સુધ્ધાં નહતી થતી. આવા અનેકો અપશબ્દોને એમણે પોતાના જીવનમાં કાયમ સ્થાન આપી દીધા હતાં એથી વારંવાર એવા શબ્દો એમના મુખમાંથી સરી પડતાં અને એમની જાણ બહાર જ સમાજમાં એ બદનામ પણ થતાં હતાં.

સામેના દરવાજે જ આવેલા બીજા ફ્લેટમાં બેઠી બેઠી શાક સમારી રહેલી સુનિધી રોજ આ તમાશો જોતી અને સાંભળતી. એને ઘડીક વાર આ વિધવા અને એના વિધવા સાસુ સાથે રહેતી બાઈ માટે કૂણી લાગણી પણ થતી. આજના જમાનામાં એકલા રહેવું એ કંઇ સહેલી વાત નથી. એથી એ સુરેખાબેનને શક્ય એટલી મદદરુપ થવાનો પ્રયત્ન પણ કરતી, પણ સુરેખાબેનનું આ માનસિક સ્તર એને કાયમ બે વેંતની દૂરી પર જ રાખતું હતું. શાક સમારીને , વઘારીને બીજી બાજુ કૂકર મુક્યું. અચાનક એને યાદ આવ્યું કે એના હાથનું આ ભરેલા બટેટાંનું શાક સુરેખાબેનને બહુ ભાવે છે. શાક બનતાં જ વાટકી ભરીને એ સુરેખાબેનના દરવાજે ગઈ અને બોલી,’માસી, શું કરો ?’ જો કે લોખંડની જાળીમાંથી એણે જોઇ જ લીધેલું કે સુરેખાબેન એમના નવા નવા મોબાઈલમાં ગેમ રમી રહયાં હતાં. ગેમ રમવામાં એ એટલાં તલ્લીન હતાં કે એમને સુનિધીનો અવાજ સંભળાયો જ નહીં. એમણે કોઇ જવાબ ના આપ્યો. આ જોઇને સુનિધીને દિલમાં દુખ્યું અને જાળીમાં અંદર હાથ નાંખીને જાતે જાળી ખોલીને રસોડામાં શાકનો વાટકો મૂકીને બોલી,

‘માસી, તમારા માટે બટેટાંનું શાક મૂક્યું છે પ્લેટફોર્મ પર.’

‘હા…’ મોબાઇલની સ્ક્રીનમાંથી માથું ઉંચું કર્યા વિના જ સુરેખાબેને જવાબ વાળ્યો અને પાછા પોતાની ગેમ રમવામાં મસ્ત થઈ ગયાં. સુનિધીના આવવા જવાની કોઇ જ નોંધ જ ના લેવાઈ. સુનિધી મનોમન થોડી ઝંખવાઈ ગઈ અને કશું જ બોલ્યા વિના જાળી બંધ કરીને પોતાના ઘરે પાછી વળી.ત્યાં જ સુરેખાબેનના ફોનમાં એમના ભગવાનના ભજનો ચાલુ થઈ ગયા- આ વળી નવું ન્યુસ્નસ. આખો દિવસ એમના રાધે શ્યામના ભજનો વાગ્યાં કરતાં. એ ઘરની બહાર જાય કે ઘરમાં આડા પડ્યાં હોય, એમની બોલતી બંધ હોય તો પણ મોબાઈલની બોલતી તો કાયમ ચાલુ જ હોય.

સુનિધીનું મગજ ફરી ગયું. આખો દિવસ મૂડ ઓફ રહ્યો.

સાંજે એનો પતિ નમન ઘરે આવતાં ચા નાસ્તો કરતાં કરતાં એણે ધીમે રહીને વાત મૂકી,

‘ આ સામે વાળા માસી તો જુઓ, નવાઈનો મોબાઈલ આવ્યો છે તો એમાંથી ઉંચા જ નથી આવતાં. તને યાદ છે – આ એજ માસી છે જે બે વર્ષ પહેલાં તાજા તાજા વિધવા થયેલાં ત્યારે તેં ‘ પૈસા કમાવા સિવાય આ નેટની દુનિયાની બહાર પણ એક દુનિયા છે, એમાં પણ થોડી ઇનવોલ્વ થતી જા, કોઇને તારી જરુર હોય તો એ સમજીને કોઇને મદદરુપ થતી જા.’ કહીને એમની સાથે થોડો સમય વીતાવવા માટે સમજાવેલી અને હું મારા ઓનલાઈન બિઝનેસ માટેના ટાઇમમાં કાપ મૂકીને ય એમને મળવા જતી, બેસવા જતી.’

‘હા યાદ છે ને સુની.’

‘આજે એ  જ સુરેખાબેન નવો નવો મોબાઇલ હાથમાં આવી જતાં અને દૂર દૂર રહેતી એમની દીકરીઓ સાથે ‘ફેસ ટુ ફેસ કોલીંગ’ ફ્રી થઈ જતાં જ કેવા સ્વાર્થી બની ગયાં છે. મને  એ એમની દીકરીઓ સાથે વાત કરે એમાં પ્રોબ્લેમ નથી. હું પણ એક મા છું ને એમની લાગણી સમજુ છું પણ એના કારણે હું મારા માનસિક સ્તરની વ્યક્તિ ના હોવા છતાં એમની સાથે કલાકોના કલાકો ફકત એમની વ્યથા સાંભળવા પાછળ કાઢતી હતી, એમના બહારના નાના મોટાં કામ પણ કરી આપતી હતી. આ બધા પાછળ મારો કોઇ જ સ્વાર્થ નહતો. વળી એમની કોઇ જ તાકાત પણ નહીં કે એ મને કોઇ પણ રીતે મદદરુપ થઈ શકે. હું મારા કામ મારી રીતે પૂરાં કરવા સક્ષમ છું. મને ક્યારેય કોઇ પણ કામમાં કોઇની મદદની જરુર નથી પડતી. તારી મદદ પણ હું નાછૂટકે જ માંગુ છું ને! પણ લોકો સમય સાથે કેવા બદલાઈ જાય છે મને એની નવાઈ.. ના .. નવાઈ નહીં પણ ખરો શબ્દ ‘આંચકો’ કહી શકાય, આંચકો લાગે છે. આજની દુનિયા કેટલી સ્વાર્થી થઈ ગઈ છે !’

‘સુની…તારા જેવા લોકો ઘણાં છે આ દુનિયામાં, અને એ છે ત્યાં સુધી આ દુનિયા કેવી રીતે સ્વાર્થી કહી શકાય? તું અકળાય છે એ યોગ્ય જ છે પણ આપણે એમ સમજવાનું કે ‘એમની જીંદગીમાં આપણો રોલ આટલા સમય પૂરતો જ હતો અને એ સમય દરમ્યાન આપણે એમને પૂરતો સાથ સહકાર આપીને આપણી માનવ હોવાની ફરજ યોગ્ય રીતે બજાવી છે. આપણે તો એનો સંતોષ માનવાનો ડીઅર.’

‘તને નવાઈ લાગશે નમન, પણ મોબાઈલ હાથમાં આવતાં એ આસમાનમાં ચાલવા લાગ્યાં છે. પહેલાં ૪૪ ડીગ્રીની ગરમીમાં પણ ઘરનો પંખો બંધ રાખીને ઘરના બારણાં ખુલ્લાં રાખીને પડી રહેતી આ કંજૂસની મહારાણી જેવી બાઈને એની દીકરી જમાઈએ એમના જન્મદિન પર નવો મોબાઈલ અને નેટ સાથેનું સીમકાર્ડ ગિફટ આપતાં આખો દિવસ આ બેન નેટ પર જ પડ્યાં રહે છે. એમનું ચાલે તો નેટ પર જ વાનગીઓના ફોટા જોઇને જ પેટ ભરી લે જેથી રાંધવા -વાસણ ઘસવા – કરિયાણૂં શાકભાજી ખરીદવા જેવા કામકાજની મગજમારી જ નહીં. નવાઈનો ટચસ્ક્રીન ફોન વાપરે છે તો એમની જાતની આપણી સ્માર્ટનેસ સાથે સરખામણી કરે છે, હવે આમને મારે શું સમજાવવા જવું – ક્યાં સૂરજ ને ક્યાં દીવો? તું તો જાણે મને મારા વિશે કશું બોલવાની આદત પણ નથી.’

‘જો બકા, કોઇએ શું કરવું ને શું નહીં એ આપણે નક્કી ના કરી શકીએ. નવું નવું રમકડું તો નાના બાળને પણ વ્હાલું લાગે પણ એ બધી મજા કેટલો સમય ? વળી આપણે આપણો સમય એમની પાછળ આપ્યો અને એ હવે બદલાઈ ગયા – તારો સમય , લાગણી વેડફાઈ એવું બધું ના વિચાર. આવું વિચારવામાં રહીશ તો તું તારા કામમાં પૂરતું ધ્યાન નહીં આપી શકે. એમને મન નેટ એટલે મન બહેલાવવાનું સાધન છે તારે માટે તારો મૂલ્યવાન સમયનું રોકાણ કરીને પૈસા કમાવવાની ચાવી. વળી એમના માટે મોબાઈલ નવોનવો હજુ એમને પચાવતાં ના આવડ્યું હોય એટલે આવું બધું ચાલ્યા કરવાનું, પણ આપણે તો આ બધું પચાવીને બેઠા છીએ ને..એના ફાયદા ગેરફાયદા બધું સમજીએ છીએ. તો બસ, છોડ એ બધી મગજમારી. એમનું કર્યું કારવ્યું એ ભોગવશે. સમય જતાં આ બધાંની આડઅસરો થશે ત્યારે એમની આંખ ખૂલશે. જ્યારે વ્યક્તિ કોઇના સમજાવવાથી  નથી સમજતી એને સમય જ પાઠ શીખવે છે, અને આપણે કોણ એમને સમજાવવા જનારા…તો પછી જે વાત આપણા હાથમાં જ નથી એ વાત વિચારીને તું શું કામ જીવ બાળે છે. આવા લોકોની જીંદગી બીજાઓની દેખાદેખીમાં જ વીતે છે ને એ લોકો બીજાઓની કોપી કરવામાં જ ખુશી અનુભવે છે. છોડ ને..એમના વિશે આપણે આટલી વાતો કરીએ એને પણ એ લાયક નથી. એ સામેથી બોલાવે તો ઠીક છે બાકી હવે તારે પણ એમની ચિંતા કરવાની જરુર નથી. એ જેવું વર્તન કરે એવું જ વર્તન તારે કરવાનું બહુ નહીં વિચારવાનું. તારી નાજુક લાગણીઓનું મજબૂતાઈથી જતન કર, તારા સુંદર આત્મા પર તારી પવિત્ર લાગણી ‘જનોઇ’ જેવી  શોભે છે અને મને એ બહુ જ ગમે છે.. હવે એમની પંચાતમાં તું મારી સાંજની મસ્ત મજાની આદુ ફુદીના વાળી ચા બનાવીને પીવડાવવાનો અને આપણી પોતાની વાતો કરવાનો મૂલ્યવાન સમય વેડફે છે. એક કામ કર, આજે હું જ તને ચા પીવડાવું છું.’ અને નમન ગળા પર ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરતો કરતો રસોડામાં ધૂસ્યો.

સુનીધી પોતાના પ્રેમાળ પતિની પીઠ તાકી રહી ને વિચારતી રહી,’ આ વ્યક્તિ એના જીવનમાં છે તો દુનિયામાં બીજી ક્યાં કોઇ જરુર જ છે ?’

અનબીટેબલઃ લાગણીને તાકાત બનાવો – નબળાઈ નહીં.

-સ્નેહા પટેલ 

All time available


Phulchhab > Navrash ni pal column>30 august-2017.

 ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ઃ


ઈંટ ઉપર ગોઠવેલી ઈંટમાં જીવી રહ્યા છીએ,

એટલે કે આપણે સૌ ભીંતમાં જીવી રહ્યા છીએ.

– અનિલ ચાવડા.


વૈદેહી પાર્લરમાં પોતાના વાળ કપાવી રહી હતી. આજે એને ઓફિસમાં રજા હતી. બે મહિનાથી બ્યૂટી પાર્લરનો મેળ પડતો જ નહતો તો આજે એણે ફોનમાં ‘પ્રાયોરીટી’ના લિસ્ટમાં એને પહેલું સ્થાન આપેલું હતું. આધુનિક હેરસ્ટાઈલમાં એનો આત્મવિશ્વાસ અનોખી રીતે વધી રહ્યો હતો. વાળ પછી વારો આવ્યો મેનીક્યોર -પેડીક્યોર – ફેસિયલનો..આરામથી આંખો બંધ કરીને એ પેડીક્યોરના મસાજની મજા માણી રહી હતી અને એનો ફોન રણક્યો. સહેજ આંખ ખોલીને એણે સામે ટૅબલ પર પડેલ ફોનનો નંબર જોયો તો એ આતિશનો ફોન હતો. ‘હમણાં પાંચ મીનિટ પછી કરીશ’ વિચારીને એણે એ ફોન ના ઉપાડ્યો. ફોન કટ થયો અને બે મીનિટમાં તો પાછો રણ્ક્યો. મોઢા પર ફેસિયલનું ક્રીમ લાગેલુ હતું અને હાથ મસાજમાં બિઝી…હવે શું કરું ? એણે લાચાર નજરે એની બ્યૂટીશીયન સામે જોયું અને  બ્યુટીશીયન ભફાક દઈને હસી પડી અને બોલી,’ડોન્ટ વરી. હું પકડું છું ફોન..આપ વાત કરી લો..કદાચ કોઇ અરજન્ટ વાત હશે.’ અને એણે ફોન ચાલુ કરીને વૈદેહીના કાન પર ધર્યો.

‘બોલ આતિશ..શું થયું ?’

‘શું બોલું યાર..તું ક્યાં છે ? ક્યારનો ફોન કરી કરીને થાકી ગયો.’

‘હું પાર્લરમાં છું. કેમ શું થયું ? શું કામ હતું?’

‘કંઈ નહીં. આજે ઓફિસના કામથી ઘર બાજુથી નીકળેલો તો થયું કે ચાલ, ઘરે આંટો મારતો જઉં. ઘરે આવીને જોઇએ તો તું બહાર ને ઘરમાં મમ્મી એકલા. તારી સાથે ક્યાંક બહાર રખડવાનો પ્લાન કરેલો પણ હવે બધો મૂડ બગડી ગયો, જવા દે.’

‘ઓહ..પણ મને થોડી ખબર કે તું આવી રીતે ઘરે આવીશ.’

‘તને હજી કેટલી વાર લાગશે ?’

‘હજી લગભગ દોઢ બે કલાક તો ખરાં જ.’

‘ઓફ્ફોહ.આટલો બધો ટાઈમ…’અને આતિશે અકળાઈને ફોન કટ કરી દીધો. પાર્લરમાંથી પરવારી  આત્મવિશ્વાસમાં દોઢસો કિલોનો વધારો કરીને વૈદેહી ખુશ ખુશાલ થઈને ઘરે આવી. ઘડિયાળમાં જોયું તો ચાર ને દસ મીનિટ થયેલ. એણે આતિશને ફોન કર્યો પણ સામે નો રિપ્લાય આવ્યો. થોડીવાર રહીને ફરીથી કોલ કર્યો તો ફોન એંગેજ આવતો હતો. કંટાળીને થોડી વાર આડી પડવાના વિચાર સાથે એણે બેડ પર લંબાવ્યું. આંખ ખૂલી તો સીધા છ વાગી ગયેલાં. ફટાફટ ઉઠીને મોઢું ધોઇને એણે એની અને એના સાસુની ચા મૂકી. ચા ગાળતી જ હતી અને આતિશ આવી પહોંચ્યો.

‘તું ચા પીશ…બીજી બનાવી દઉં..?’

‘તારે શું કામ ચિંતા કરવી જોઇએ ? મારી ઇચ્છા હશે તો હું જાતે બનાવી લઈશ. તું તારે તારા પાર્લરને તારા કામોમાં બીઝી રહે..’ આતિશે થોડા તીખાશભર્યા સ્વરે ફરિયાદ નોંધાવી.

‘અરે પણ નોકરીમાંથી માંડ સમય મળતો હતો અને પાર્લરની અપોઇન્ટમેન્ટ મળી તો જવું પડ્યું એ સમયે. એમાં શું ખાટું મોળું થઈ ગયું.આટલો આકરો કાં થાય છે.’

‘નવાઈની નોકરી કરે છે તું. કાયમ જાણે મારી પર ઉપકાર કરતી હોય એવું જતાવે છે. હું માંડ સમય સેટ કરું કે ચાલો થોડો સમય સાથે વીતાવીશું. પણ તું તો કાયમ…’

‘આતિશ, બસ કર હવે. બહુ થયું. હું કાયમ ઘર ને ઓફિસના સમયમાં રેગ્યુલર જ હોવું છું એ પછી મારે ઘરના, છોકરાંઓના સમય પણ સાચવવાના હોય છે. મેં ક્યારેય એ બધી ફરજોથી મોઢું નથી મચકોડ્યું. પણ તું અચાનક જ આમ આવી ચડે તો મને ના ફાવે. હું કંઈ તારા માટે ‘ઓલ ટાઈમ અવેઇલેબલ’ ના રહી શકું. મારે હજારો કામ હોય છે અને મારો પોતાનો મૂડ જેવું પણ કંઈ હોય કે નહીં ? તું ઘરે આવી ચડે એટલે મારે તારી આગળ પાછળ ફરવાનું ? મને માંડ રજા મળેલી તો મને થોડો આરામ કરવાનો મૂડ હતો. હું ઘરે હોત તો પણ બહાર તો નહતું જ જવું.’

‘ઓહ..નવાઈના બે પૈસા કમાય છે એમાં આટલો તોર !’ 

અને આતિશનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. ઘરમાં કકળાટના ઘેરાં વાદળ બંધાવા લાગ્યાં હતાં – હમણાં વરસ્યાં , હમણાં વરસ્યાં…ત્યાં જ વાતાવરણનો બાફ ઓછો કરતો અવાજ ગૂંજયો – એ અવાજ હતો આતિશની દસમી ચોપડી પાસ પણ સમજણમાં ભલભલા ગ્રેજ્યુટસને પણ ભૂ પાડી દેતી મમ્મી સુમિત્રાદેવીનો!


‘આતિશ, વહુ બેટા બરાબર કહે છે. હવે પહેલાંનો સમય નથી રહ્યો કે પુરુષ ઘરે આવે ત્યારે એની બૈરી એની રાહમાં આંખો બિછાવીને બેઠેલી મળે. એના હજારો કામ પડતાં મૂકીને પોતાના વરના મૂડને પ્રાયોરીટી આપે અને પોતાનો સમય એ પ્રમાણે વીતાવે. આજકાલની નારીને હજારો કામ હોય છે, પહેલાંની સ્ત્રીઓ કરતાં એ વધુ સમજણ અને આત્મવિશ્વાસ ધરાવતી હોય છે એના કારણે એમનો પોતાની પરનો વિશ્વાસ પણ વધુ હોય છે. પોતાની ફરજો સારી રીતે પૂર્ણ કરતી આવી સ્ત્રીઓને પોતાનો સમય પોતાની રીતે વિતાવવાનો પૂરો હક અને મરજી રાખવાનો પૂરો અધિકાર છે.તમારે પુરુષોએ હવે મન થાય ત્યારે પોતાની પત્ની સાથે સમય વિતાવવાની નીતિને બદલવી પડશે. તમારે પણ હવે એનો સમય સાચવવો પડશે. એનો મૂડ – મરજી – જરુરિયાત બધું ઓળખતાં શીખવું પડશે. બંનેના શિડ્યુલ બીઝી હોય ત્યારે એકબીજા સાથે વાત કરીને સમયનું વ્યવસ્થિત ટાઇમટેબલ બનાવો અને એ પ્રમાણે ચાલતાં શીખો. આધુનિક જમાનો અનેકો સુખ સુવિધાઓ લાવે છે પણ સાથે સાથે આ નવી શીખ પણ લેતો જ આવે છે જે તમારે લોકોએ યેન કેન પ્રકારેણ શીખવું જ પડશે. વહુ બેટા, તારે પણ આતિશ આ રીતે તને સેટ ના થાય ત્યાં સુધી થોડી વધારે સહનશક્તિ દાખવવી જ પડશે. જો અત્યારથી નહીં ચેતી જાઓ તો તમારું દાંપત્યજીવન આગળ જતાં ખતરામાં આવી જશે.’

અને આતિશ અને વૈદેહી બે ય એકબીજાની સામે સહમતિપૂર્ણ નજરથી જોઇ રહ્યાં. આંખો આંખોમાં જ બદલાતા સમય સાથે પોતપોતાની માનસિકતાને બદલવાના આતિશના ઇરાદા સામે પોતાના લગ્નજીવનના સુખ માટે થોડું વધુ જતું કરવાની વૈદેહીએ સહમતિ આપી દીધી.


અનબીટેબલઃ સતત બદલાતા જીવનમાં તમે સાવ જ સ્થિર થઈ જશો તો વહેલાં ઘસાઈ જશો.


સ્નેહા પટેલ.

Safaltathi k asafalta


સફળતા કે અસફળતા:

છે સ્કૂલ ત્યાંની ત્યાં પણ
પાછું ભણાય ક્યાંથી ?

ખાલી મકાન પાછું
ખાલી કરાય ક્યાંથી ?

– તેજસ દવે

લૂઝર– અસફળ.’ જયદીપના કાનમાં સતત  શબ્દો અફળાતા હતાંઘરની દિવાલોમાં અફળાઈને વળી પાછા પડઘાતા હતાંઅવાજ સહન ના થવાથી એણે જોરથી એના બે કાન પર

હાથ રાખીને એને ઢાંકી દીધા, પણ એમ અવાજથી પીછો ના  છૂટયો. લમણાંની નસો ફૂલી જઈને ફાટું ફાટું કરી રહી હતી. આંખમાંથી અશ્રુ બહાર સરી આવ્યાં. પાગલની જેમ બે હાથે  પોતાના વાળ ખેંચવા લાગ્યો અને અચાનક એની આખી દુનિયા ગોળ ગોળ ફરવા લાગી ને ધબ દઈને જમીન પર ફસડાઈ પડ્યો. બાજુમાં  ગેલેરીની પાળી હતી પણ જયના 

નસીબ સારા કે  પાળીની અંદરની બાજુ પડ્યો. હથેળીમાં જીવનરેખા લાંબી હતી.

એના પડવાનો અવાજ સાંભળીને રોશનલાલ જયના પપ્પા એમના બેડરુમમાંથી હાંફળા ફાંફળા થઈને દોડતાંકને બહાર આવ્યાં. બહાર આવીને એમણે જે નજારો જોયો  જોઇને

એમના હોશકોશ ઉડી ગયાં. તરત  મોબાઈલમાંથી ડોકટરને ફોન કરીને ઘરે બોલાવી લીધા અને બેહોશ જયદીપને જેમ તેમ કરીને સોફા સુધી લઈ જઈને એના ઉપર સુવાડ્યો. ડોકટરે આવીને ઇંજેક્શન આપ્યું અને સ્ટ્રેસના લીધે આમ થયું છે એમ કહ્યું. હવે પછી આવું ના થાય એનું ધ્યાન રાખવાનું કહીને દવાઓ આપીને તેઓ ચાલ્યાં ગયાં. રોશનલાલ વિધુર હતાં 

અને જ્યદીપ એમનો એકનો એક છોકરો. જયદીપે બે વર્ષ પહેલાં  એનું એંજીનીયરીંગ હોસ્ટેલમાં રહીને પતાવ્યું હતું. જયદીપ બહુ  હોંશિયાર નહતો પણ સાવઢબુભાઈનો પણ નહતો

આરામથી બધા વર્ષમાં પાસ તો થઈ  જતો હતો. પાસ થઈને છેલ્લાં બે વર્ષથી  પ્લેસમેન્ટ માટે પ્રયત્નો કરતો હતો પણ એને ક્યાંય નોકરી નહતી મળતી. એક જગ્યાએથી કલાર્કની નોકરી મળતાં એણે હતાશામાં ઘેરાઈને  પણ સ્વીકારી લીધી હતી પણ એંજીનીયર થઈને આવી સામાન્ય નોકરી કરવામાં એને કોઇ  સંતોષ નહતો મળતો. વળી પગાર પણ સાવ ઓછો. મનોમન  અકળાતો, અને ડીપ્રેશનમાં ગર્ક થતો. મનમાં એના પોતાના માટે એક ને માત્ર એક  વિચાર આવતો કે એના જીવનના કોલેજના બહુમૂલ્ય ચાર વર્ષ સાવ પાણીમાં ગયાં, એની જીંદગી  બરબાદ થઈ ગઈ, હવે  આગળ કશું  નહીં કરી શકે. પોતે એક અસફળ માનવી હતો,’ બિગ ફેલ્યોર‘.

ઘડિયાળ એનું કામ પૂરી નિષ્ઠાથી બજાવતી હતી. ધીમે ધીમે જયને હોશ આવતો ગયો. આંખો ખોલી તો સામે એના વ્હાલા પપ્પા હતાં, જે ચિંતાતુર વદને છતના પંખાને નિહાળી રહ્યાં હતાં અને એમનો હાથ જયના લીસા વાળમાં ફરતો જતો હતો.

પપ્પા, મેં તમને જીવનમાં બહુ નિરાશ કર્યાં છે કેમ? હું બહુ મોટો અસફળ માનવી છું, જીવનમાં ક્યારેય કશું  નહીં કરી શકું…’ અનેજયદીપ ધ્રુસ્કે ને ધ્રુસ્કે રડી પડ્યો.

તારો જીવનને જોવાનો નજરીયો બદલ. તું પહેલેથી  એવું માનીને બેઠો છે કેહું જીવનમાં કશું નહીં કરી શકું.’ ને એટલે  તને અસફલતાની લાગણી હેરાન કરે છે. એના બદલે તું 

એમ વિચાર કે,’જીવનના આટલા વર્ષો બહુ અનુભવો ભેગાં કર્યા છે, અમુક જગ્યાએ ઢગલો મુશ્કેલી વેઠીને ભણ્યો છુંખાલી ચોપડીઓનું ભણતર  ભણતર નથી હોતું બેટા. તારા 

 અનુભવો પણ તારા ગુરુ બની શકે છે. અસફળ અને સફળ માનવીની વચ્ચે ફકત એક  તફાવત હોય છે. સફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સને આવકારે છે ને એમાંથી કોઇ ને કોઇ રસ્તો 

શોધીને આગળ વધવા માટે તૈયાર રહે છે અને આમ હિંમત રાખીને  સફળતાની ટેકરીઓ ચઢી જાયછે. જ્યારે અસફળ માનવી પ્રોબ્લેમ્સથી દૂર ભાગે  છેજીવનમાં ક્યારેય કોઇ મુશ્કેલીઓનો સામનો  નાકરવો પડે એવી પ્રાર્થના કરે છેપરિણામે એક સલામત પણ મર્યાદિત ઘેરાવમાંથી બહાર નથી નીકળી શક્તો. અત્યાર સુધી મેં તને તારી જાતે ઝઝૂમવા દીધો છેમને એમ કે તું કોઇક ને કોઇક રસ્તો જાતે  શોધી કાઢીશ પણ  મારી ભૂલ હતી. તું તો રસ્તો શોધવાને બદલે નાસીપાસ થઈ ગયો છે.’ને રોશનલાલની આંખની કિનારી ભીની થઈ ગઈ.

પપ્પા, પ્લીઝહું હવે આખી સ્થિતીને નવી દ્રષ્ટીથી જોઇશ ને કોઇ રસ્તો જરુર શોધી કાઢીશ. પ્રોમિસ.’

 દિવસ પછી જય કાયમ પોતાની સ્કુલ, કોલેજ હોસ્ટેલ લાઈફ યાદ કર્યા કરતો.  વખતે દુનિયા જીતી લેવાના સ્વપ્ના જોયેલાં  પણ યાદ આવતું. અચાનક એના મગજમાં એક વિચાર આવ્યો કે,

‘ હોસ્ટેલના દિવસો દરમ્યાન એને ઘણી બધી જીવનજરુરિયાતની વસ્તુઓ માટે દૂર દૂર સુધી ફર્યા કરવું પડતું હતું અને એમાં એનો ખાસો એવો સમય વેડફાતો હતો. વળી પસંદગીનો કોઇ ખાસ અવકાશ નહતો મળતો. આજે પણ  હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ એવી તકલીફોનો સામનો કરતાં  હશે ને? તો એવા લોકો માટે એક વેબસાઈટ ના બનાવી શકાય ?’

પોતાના  આઈડીઆ પર વિચાર કરતાં કરતાં જયને બહુ સારા સ્કોપ લાગ્યાં અને એણે એના પપ્પાને  વાત કરી. ખાટલે ખોટ એક મૂડીની ઉભી થઈ. રોશનલાલ અને જય આજુબાજુના પ્રોવિઝન સ્ટોર્સ પર ફરવા લાગ્યાં.  લોકોને જથ્થાબંધ માલ ખરીદવાની ઓફર આપીને રેગ્યુલર ઘંધો આપવાની વાત કરી. સામે  દ્કાનદારો એમને વર્ષોથી ઓળખતા હોવાથી ક્રેડિટ પર માલ આપવા તૈયાર થઈ ગયાં. હોસ્ટૅલમાં પણ જયને ઓળખતા હોય એવા લગભગ ૫૦% જેટલાં લોકો તો નીકળી  આવ્યાં. એમને જયદીપે પોતાનો આઈડીઆ કહ્યો અને તમારે તમારી પસંદગી કહેવાની ને તમારો સામાન માત્ર બે કલાકમાં તમને મળી  જશે એવી ગેરંટી આપી. આઈડીઆ નવો હતો પણ વિધ્યાર્થીઓનો સારો એવો સમય બચી જતો હતો અને ઘરે બેઠા જરુરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ આસાનીથી અને માર્કેટ કરતાં ૧૦% સસ્તાં ભાવથી મળવા લાગી એથી જયદીપની વેબસાઇટ લગભગ  આઠ મહિનામાં તો લોકપ્રિય થઈ ગઈ. ધીમે ધીમે જયદીપે દોઢ વર્ષમાં તો આખું કેંમ્પસ કવર કરી લીધું અને હવે  નજીકની કોલેજની બીજી હોસ્ટેલના વિધાર્થીઓ સાથે પણ વાતો કરતો હતો.  લોકો પણ તૈયાર થઇ ગયાં. કામ સારું ને નિયમિત હતું એથી જયદીપે માર્કેટીંગ કરવાની બહુ જરુર નહતી પડતી. હવે એની પાસે સારી એવી મૂડી પણ ભેગી થઈ ગઈ હતી. એનાથી  બહુ  ઓછા ભાવે સારો એવો માલ ઉપાડતો. ધંધાની નાડ તો એણે પારખી  લીધી હતી. લગભગ પાંચ  વર્ષમાં તો જયદીપ એક એન્જીનીયરની કમાણી કરતાં ત્રણ ગણી વધુ કમાણીવાળો ધંધો કરતો થઈ ગયો હતો.

અનબીટેબલઃ સફળતા કે અસફળતા સ્થિતીને જોવાની નજરનું પરિણામ હોય છે.

-sneha patel.

 

Chupkidi


ચૂપકીદીઃ
ત્યાંનું ય તે નિમંત્રણ, ત્યાં યે અકળ પ્રતીક્ષા,
ભરપૂરતા અહીંની કયાંયે જવા ન ઈચ્છે !
– રાજેન્દ્ર શુકલ.

‘બસ હવે બહુ થયુ, આ વખતે હું પહેલ નહીં જ કરું. એક શબ્દ પણ નહીં બોલું. ભલે આ ચુપ્પી, નારાજગી બે કલાક, બે દિવસ, બે મહિના કે બે વર્ષ જેટલી ચાલે. આઈ ડોન્ટ કેર ! એ પોતાની જાતને સમજે છે શું ? જ્યારે હોય ત્યારે એનો ઇગો એના નાક પર જ બેઠેલો હોય, કોઇ પણ વાત ગમે એટલી ઋજુતાથી બોલીએ તો પણ એના નાજુક સા સ્વમાનને ફટાક દઈને ઠેસ લાગી જાય છે. જાણે આખી દુનિયાના પુરુષો નવરાં જ બેઠાં છે સ્ત્રીઓના માન-સન્માનને હાનિ પહોંચાડવાને. વળી એ કોઇ રસ્તે ચાલતી કે અજાણી સ્ત્રી થોડી છે ? આખરે તો એ મારી પત્ની છે. સાત સાત વર્ષ થઈ ગયાં અમારા લગ્નને, હવે તો એ મારો સ્વભાવ, ઇરાદો, સંસ્કાર બધા વિશે બરાબર જાણતી જ હોય ને ? જો એ આ બધું જાણે છે તો પછી મારા બોલવા પર આવી શંકાની સોય ભોંકીને મારું દિલ કેમ તોડે છે?’
અર્જુન સોફા પર બેઠો બેઠો એકલો એકલો બડબડ કરતો હતો. ધીમે ધીમે મનમાં ચાલતી વાત ક્યારે હોઠની બહાર ફૂટી ગઈ અને હોઠમાં ફૂટતી વાતે એનો ધ્વનિ ક્યારે મોટો કરી દીધો, ગુસ્સામાં એને એ વાતનો ખ્યાલ જ ના રહ્યો.
સદગુણાબેન- અર્જુનના મમ્મી પૂજારુમમાં એમના ‘કાનુડા’ને દીવો કરી રહ્યાં હતાં. ધૂપસળી સળગાવતાં સળગાવતાં એમના સરવાં કાને એમના દીકરાનો અવાજ આબાદ ઝીલી જ લીધો. અવાજનો મર્મ સમજાતાં જ માચીસવાળો હાથ હાલી ગયો અને એમની નજર સમક્ષ એમનો ભૂતકાળ તરવરવા લાગ્યો.
આવી જ એક કાળમુખી સવાર હતી અને સદગુણાબેન અને રજનીભાઈનો “ટીફીન મોડું ભરાયું’ જેવી નાની શી વાત પર ઝગડો થઈ ગયો હતો.

‘તમારે બૈરાંઓને આખો દિવસ ઘરમાં બેસી રહેવાનું હોય, તમને ટાઈમની કિંમતની શું ખબર પડે ? અમારે ઓફિસમાં દસ મિનીટ પણ મોડું થઇ જાય તો અડધા દિવસની રજા મૂકાઈ જાય. તમારે તો ઠીક છે, આ અમે નીકળ્યાં એટલે છાપું લઈને બેસી જશો કે ટીવી ચાલુ કરીને સીરીઅલ જોવા લાગશો. પૈસાંની જરુર હોય ત્યારે કંઈ પણ વિચાર્યા વિના પૈસાં માંગી લેવાના પણ એ પૈસાં કમાતાં અહીં અમારે નવના તેર થઈ જાય છે એની તમને કોઇ જ સમજ નથી પડતી. સાવ અણધડ.. લોકો સાચું જ કહે છે કે,’બૈરાંઓની બુધ્ધિ પગની પાનીમાં જ હોય છે.’

‘અર્જુનના પપ્પા, રોજ તમારું ટીફીનબોક્સ બરાબર સમયે તૈયાર જ હોય છે, કો’ક વાર મોડું થઇ જાય એમાં આવા આકરા કાં થઈ જાઓ છો ? બે દિવસથી શરદી મારો પીછો નથી મૂકતી અને આખો દિવસ શરીર કળતર કરે છે. રાતે શરદીની દવા લીધેલી તો એના ઘેનમાં આજે સવાર થોડી મોડી આંખ ખૂલી અને થોડું મોડું થઈ ગયું એમાં જાણે આભ તૂટી પડયું હોય એવો દેકારો કાં મચાવો ? તમને એક છીંક આવે તો ચાદર ઓઢીને સોફા પર બેસી જાઓ છો ને ચા- ગરમપાણી, જ્યુસ ના ઓર્ડર પર ઓર્ડર કરો છો, ઘણી વાર રજા પણ લઈ લો છો.અમારે બૈરાંઓના નસીબમાં તો એવી રજાઓ ય ક્યાં મળે? શરીરની તકલીફો અવગણીને ય એક તો તમારા માટે જમવાનું બનાવીએ અને એમાં ય પાછી આવી બૂમાબૂમ ! તબિયત સારી ના હોય ત્યારે એક કપ ચા બનાવીને આપવાનું તો બાજુમાં પણ પોતાનો સમય ના સચવાયોની ફરિયાદો કરવાની..અમે પણ આખરે માણસ છીએ, અમારી પણ શારીરિક તાકાતની એક સીમા હોય એવું તમે પુરુષો ક્યાં સમજવાના ? નકરી સ્વાર્થી જાત જ હોય છે તમારી..’ ને સદગુણાબેન પોતાના રુમમાં ઘૂસી ગયાં ને દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો. આ જોઇને રજનીભાઈનું પણ લોહી ઉકળી ઉઠ્યું અને કંઇ જ બોલ્યાં ચાલ્યાં વિના ટિફીન પણ ત્યાંનુ ત્યાં જ રહેવા દઈને ઓફિસે જવા નીકળી ગયાં.
બહારના રુમમાં કોઇ જ રવ ના સંભળતા સદગુણાબેને કલાક પછી બારણું ખોલ્યું ત્યારે એને સમજાયું કે રજનીભાઈ તો બહાર હતાં જ નહી! ટિફીન પણ રસોડાંના પલેટફોર્મ પર એમનું એમ જ જોઇને એ ધૂંધવાઈ ગયાં. દવાના ઘેન છતાં અડધી ઉંઘમાં એમણે જેમ તેમ કરીને રસોઇ કરેલી અને …શું આ જ એમની લાગણીની કદર ? દર વખતે નાની નાની વાતોમાં ઝગડી પડનારા રજનીભાઈને થોડાં સમય પછી સદગુણાબેન પહેલ કરીને ચુપ્પી તોડીને, પહેલ કરીને એમને જેમ તેમ કરીને મનાવી લેતાં હતાં ને ઝગડાંનો પાર લાવતાં હતાં પણ આ વખતે એમનું દિલ બહુ જ દુઃખ્યું અને મનોમન એક નિર્ણય લઈને એમણે બેગ ભરી અને અર્જુનને લઈને એમના મમ્મી પપ્પાના ઘરે પહોંચી ગયાં. મમ્મી પપ્પાએ થોડું સમજાવ્યું પણ સદગુણાબેને,
‘અમારી પર્સનલ વાત છે, પ્લીઝ તમે બહુ માથું ના મારો. હું અહીં આવી એ તમને ના ગમતું હોય તો કહી દેજો હું અહીંથી ગર્લ્સ હોસ્ટલમાં જતી રહીશ. ભણેલી ગણેલી છું, કમાઈને મારું ને મારા દીકરાનું પેટ ભરી શકું એટલી તાકાત અને આવડત તો છે જ મારામાં.’

મા- બાપ પણ દીકરીની જીદ સામે ઝૂકી ગયાં ને મૌન રહી ગયાં.
સાંજે રજનીભાઈ ઘરે આવ્યાં ત્યારે એમને ટેબલલેમ્પ નીચે દબાવેલી એક ચિઠ્ઠી મળી આવી જેમાં લખેલું,

‘બહુ નીચી નમી, બહુ થયું, હવે બસ ! તમે મારા સન્માનને કાયમ ઠોકર માર્યા કરો છો એ હવે સહન નથી થતું. તમને મારી કદર હોય અને ભવિષ્યમાં ક્યારેય આવા કડવાં વેણ નહીં ઉચ્ચારો એવી ખાત્રી આપી શકતાં હોય તો જ મને મારા પીયરથી તેડી જજો નહીં તો….’

અને એ અધૂરાં મૂકાયેલ વાક્યના અર્થે રજનીભાઈનો ગુસ્સાનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચાડી દીધો.

‘આમ ઘર છોડીને ચાલી ગઈ, એ સમજે છે શું એના મનમાં? હું એને સામેથી લેવાં જઉં…ક્યારેય નહીં. જાતે ગઈ છે ને જાતે આવવું હશે તો આવશે, દરવાજા ખુલ્લાં જ છે. બાકી હું નીચો નહીં નમું. હુ સામે ચાલીને બોલવા જઉં તો મારી સાત પેઢીનું નામ લજવાય.’

એક બીજા પ્રત્યે અઢળક પ્રેમ, આદર અને બોલવાની ઇચ્છા છતાં ‘પહેલ’ કોણ કરેની વાત આખરે એટલી વધી ગઈ કે બેમાંથી એક પણ પક્ષે નમતું જોખ્યું નહીં, એકબીજા સાથે વાત કરવા તરસતાં અનેસંગાથ વિના હિજરાતાં હૈયાં મનોમન રડતાં હતાં પણ કોઇએ ચુપ્પી ના તોડી. ખોખલાં સ્વમાનના રક્ષણની માળા ગણતાં બે ય પક્ષ એક બીજા વિના જીવતાં શીખવા લાગ્યાં. મૌનના કારણે ના વિચારવાની વાતો પણ વિચારવા લાગ્યાં અને આમ જ વાત છૂટાછેડાં સુધી પહોંચી ગઈ.
અચાનક હાથ માચીસની ઝાળ લાગતાં દાઝી ગયો અને સદગુણાબેનથી એક તીણી રાડ પડી ગઈ. મમ્મીનો અવાજ સાંભળીને અર્જુન તરત જ પૂજારુમમાં પહોંચી ગયો.
‘મમ્મી, શું તું પણ…થોડું ધ્યાન રાખતી હો તો જાતનું..’
‘જાતનું ધ્યાન રાખવામાં જ સઘળું ગુમાવી બેઠી બેટાં.’ ને સદગુણાંબેનની આંખમાંથી વર્ષોનો વસવસો ટપકી પડયો.

‘શું થયું મમ્મી, કેમ અચાનક આમ..?’

‘બેટાં, પૂજારુમમાં બેઠો છે, મને એક વચન આપીશ ?’

‘મમ્મી, મારા માટે તું ભગવાનથી પણ વધુ છે. તારો હાથ જ મારું મંદિર. બોલ શું વાત છે ?’

‘ તારી અને વહુની વચ્ચે ગમે એવો ઝગડો થાય પણ તમારે લોકોએ એ બહું લાંબો નહીં ખેંચવાનો. સામેથી બોલવામાં વહુ પહેલ ના કરે તો તારે બધું જ ભૂલીને સામેથી બોલવાની શરુઆત કરવાની. એકબીજા વચ્ચેની લાંબી ચુપ્પી ભલભલી લાગણીને મીણની જેમ ઓગાળી કાઢે છે. વર્ષોની લાગણીની હૂંફ થોડા મહિનાઓની ચુપકીદીમાં બળીને ભસ્મીભૂત થઈ જાય છે અને ત્યાં ઉભી થઈ જાય છે ખોખલી સ્વમાનની દિવાલો, શંકાના ભૂતો..જે આખી જીંદગીની ખુશીઓને ઓહિઆ કરી જાય છે. મારી અને તારી પપ્પાની દૂરતાં વચ્ચે પણ આવી જ નાની શી શી ચૂપકીદી કારણભૂત છે. હવે બીજી ચુપ્પીની સજા નથી જોઇતી દીકરાં..’

અને લાગણીશીલ અર્જુન મમ્મીની આખીય વાત પળવારમાં સમજી ગયો અને એમનો ચહેરો બે હાથ વચ્ચે લઈને એમના કપાળ પર ચુંબન કરી લીધું.

‘તારી આજ્ઞા મારા સર્વ સ્વમાન – અભિમાનથી વિશેષ મારી માવડી.’

અનબીટેબલઃ ના બોલાયેલા શબ્દો ઘણી વખત ગેરસમજણના પર્વતો ઉભા કરી દે છે.
સ્નેહા પટેલ.

taro ishwar tari andar


તારો ઇશ્વર તારી અંદરઃ

ज्यों तिल माहीं तेल है ज्यों चकमक में आगि,
तेरा सांई तुझमें जागि सकै तो जागि।

— संत कबीर.

આરોહી આજે એની બાર વર્ષની દીકરી વંશિકા ઉપર  બહુ જ ગુસ્સે હતી અને એનો કાન આમળીને એને બરાડા પાડી પાડીને કંઇક સમજાવી

રહી હતી. એની આંખોની કિનારી ગુસ્સામાં લાલ થઈ રહી હતી, નાકના નથુણાં બહુ જ ઝડપથી ફૂલી અને પીચકી રહ્યાં હતાં. ગુસ્સો હતો કે બૂમો પાડીને પણ શમતો નહતો તો છેવટે આંખના ખૂણેથી આંસુ બનીને વહેવા લાગ્યો હતો પણ આરોહીને એ વાતની જાણ સુધ્ધાં નહતી. આજે એ બહુ ‘હર્ટ’ થઈ હતી અને એનું કારણ એની વહાલસોઇ, આજ્ઞાકારી દીકરી વંશિકા આજે એની પાડોશમાં રહેતી બહેનપણી જોન્સી સાથે એમના ચર્ચમાં જવાની જીદે ચડેલી હતી. આરોહીને વંશિકાની અને જોન્સીની દોસ્તી પર કોઇ જ આપત્તિ નહતી. જો કે એ લોકોના ઘરમાં વારેઘડીએ ‘નોનવેજ’ ખાવાનું બનતું, મહિનામાં એક વખત શહેરમાં વસતા ઘણાં ખરાં ખ્રિસ્તીઓ એમના ઘરે પ્રાર્થના કરવા ભેગાં થતાં, અવાજ અવાજ.. આ બધું એને પસંદ નહતું પડતું પણ એમાં એ કશું બોલી ના શકે. એમનું  ઘર અને એમનો ધર્મ, એમનું ખાવા પીવાનું બધું એમની મરજી. કોઇના ધર્મ વિશે આપણાંથી કોઇ ટીકા ટીપ્પણી ના કરી શકાય, એટલે એ મન મસોસીને  પણ ચૂપ રહેતી હતી. વળી જોન્સીનો સ્વભાવ પણ ખૂબ જ સૌમ્ય. એ કાયમ આરોહી- આલોકને ખૂબ  જ માન આપતી અને વંશિકાને કોઇ પણ તક્લીફ હોય તો એને મદદ કરવા કાયમ તત્પર રહેતી હતી. એની અને વંશિકાની સ્કૂલ અલગ અલગ હતી પણ સ્કુલથી છૂટવાનો અને ઘરે પહોંચવાનો સમય લગભગ સરખો. જોન્સી દસ મિનીટ વહેલી આવી જતી પણ એ આવીને વંશિકા માટે રાહ જોતી અને એ આવતાં જ બે બહેનપણીઓ સાથે જ જમવા બેસતી.બહાર ક્યાંક જવાનું હોય તો પણ બે ય જણ મોટાભાગે સાથે ને સાથે જ હોય. જોન્સીનો પરિવાર દર

રવિવારે સવારે વહેલાં ઉઠીને ચર્ચમાં પ્રાર્થના કરવા જતો અને પછી એ બધાં ત્યાં જ જમીને

પાછા આવતાં. આ એમનો નિત્યક્રમ હતો. એમાં આ રવિવારે વંશિકાને પણ ભૂત ભરાઈ ગયું કે,

‘હું પણ ચર્ચ જઈશ.’

કોઇ પણ રીતે એ એકની બે થવા તૈયાર જ નહતી. બાળહઠ અને સ્ત્રીહઠ બે ય સામસામે ટકરાતાં હતાં. ક્યારેય વંશિકાને મોટા અવાજે ના બોલનારી આરોહી આજે વંશિકા પર હાથ ઉગામી રહી

હતી. આ બધી ધમાલથી રવિવારની રજાની મીઠી નીંદર માણી રહેલ આલોક – વંશિકાના પપ્પાની આંખ ખૂલી ગઈ. બેડરુમની બહાર આવીને આરોહીને પૂછ્યું અને બધી

હકીકત સમજાઈ ગઈ. સ્થિતી જરાક વિચિત્ર હતી. આલોક પોતે પણ બે પળ માટે વિચારમાં પડી ગયો પછી થોડું વિચારીને એણે આરોહીને કહ્યું,

‘આરુ, વંશિકાને જવા દે. એની બહેનપણી સાથે એનું ધર્મસ્થાન જોવું છે તો ભલે ને જોવે.

નોનવેજ જમવાનું હશે તો નહીં જમે. બાકી એના ચર્ચમાં જઈને કોઇ મોટો ધાર્મિક ગુનો નથી કરી દેવાની.’

‘આલોક, આ તમે શું બોલો છો ભાન બાન છે કંઈ?’

‘હા,પૂરેપૂરું ધ્યાન છે. આપણી દીકરીને આમ બંધનમુકત કરીને નથી જીવાડવી. આજે એ નાની છે, આપણી વાત માને છે, થોડી ડરાવી ધમકાવીને એને કાબૂમાં રાખી લઈશું પણ આમ કરતાં આપણે એના મનોપદેશ પર આપણાં વિચારો, માન્યતાઓ થોપી રહ્યાં છીએ એ વાત નથી

દેખાતી? આજેથોડી ધાકધમકીથી આ વાત પણ માની લેશે પણ એના આજાગ્ર્ત મગજમાં આપોઆપ આપણાં મંદિર પ્રત્યે નારાજગી ઉતપ્ન્ન થશે અને ભવિષ્યમાં એ મોટી – સશકત થતાં કદાચ આપણો વિરોધ કરવાના ઉદ્દેશ સાથે જ આપણાં મંદિરમાં જવાથી પણ દૂર ભાગશે ત્યારે તું શું કરીશ? અત્યારે તું ચર્ચમાં જવાની ના પાડે છે એ વાત એના મગજમાં ઘર કરી ગઈ તો આપણને બતાવી દેવા માટે પણ ભવિષ્યમાં એ રોજ ચર્ચના દર્શને જતી થઈ જશે તો શું કરીશ? કોઇ વાતમાં અતિરેક નહીં જ સારો. વળી આ જનરેશન તો ધર્મમાં આપણાં જેટલું માનશે કે કેમ એ જ પ્રશ્રાર્થ છે, કારણ આ પ્રજા બહુ જ બુધ્ધિશાળી છે, જાણકારીવાળી છે. એ તમે કહો એ વાતમાં કોઇ જ દલીલ,પુરાવા કે

તથ્ય વિના સ્વીકારી લે એ શક્ય જ નથી. વળી આંખો બંધ કરીને જે વસ્તુ દેખાતી હોય એનો

વિરોધ કરવા જેટલી મૂર્ખી પણ નથી. એ લોકો એમના નિર્ણય એમની સમજ પ્રમાણે જ લેશે,

એટલે તું અત્યારથી જ એમના નિર્ણયોને માન આપતાં, સ્વીકારતાં શીખી લઈશ તો તને ભવિષ્યમાં ઓછી તકલીફ પડ્શે. આપણે તો આપણાં વડિલો

દ્વારા બાંધેલ ધર્મ નામના નાનકડાં વાડા – સંપ્રદાયોમાં બંધાઇને આપણાં સીમાડાંઓ બહુ જ નાના કરી નાંખ્યા છે , કમ સે કમ આપણી પ્રજાને તો એમાંથી મુક્તિ આપીએ.’

‘આલોક તું સાચું કહે છે,ચર્ચ જોવા જેવી નાની શી વાતમાં આજે મેં કેટલા ઉધામા કરી નાંખ્યા

કેમ? સારું થયું સમય રહેતાં તેં મને ચેતવી દીધી નહીંતર નાહકની જ આજે હું આપણી

માસૂમના મગજમાં મારી માન્યતાઓ થોપી થોપીને એને વિચારવા -વિકસવાની જગ્યા જ છીનવી લેત. આપણાં સંસ્કારો એનામાં રોપાય અને એ એક સારી માણસ બને એટલું જ મારા માટે ઘણું છે, ધર્મ એને જે પાળવો હોય – કે ના પાળવો એની મરજી! બસ, એક માણસ તરીકે એ સારી અને સાચી સિધ્ધ થાય એટ્લે

ભયો ભયો. દરેકનો ઇશ્વર આખરે તો એની અંદર જ છુપાયેલો હોય છે અને એ જ સાચો ઇશ્વર !’

વંશિકાનું કરમાયેલું મોઢું ખીલી ઉઠ્યું.

અનબીટેબલઃ સંતાન પૂર્ણ આજ્ઞાંકિત બને એ કરતાં પોતાની જાતે ‘સાચું શું ને ખોટું શું’ સમજીને જાતે નિર્ણય લેતાં શીખવાને સક્ષમ બને એ વધુ મહત્વનું છે

-sneha patel

Dilno avaj


Phoolchhab > navthai ni pal> 17-7-2017.

દિલનો અવાજ:

જીવન આખ્ખું ચમકી ઉઠશે,
આંગણ સાથે ‘મન’ પણ લીંપો !

– ડૉ.મનોજ જોશી ‘મન’

વિરાટ થાકેલો પાકેલો ઓફિસેથી ઘરે આવ્યો અને સોફાપર બેસીને  ટાઈની ગાંઠ ઢીલી કરીને સામેની કાચની ટિપોઇ પર પગ લાંબા કરીને સહેજ આરામથી બેઠો.

લાંબી આળસ ખેંચીને બે હાથ એકબીજામાં બાંધીને માથા પર જ ગોઠવી દીધા.

‘અરે, આજે બહુ થાકી ગયા લાગો છો ને કંઇ? મોઢું સાવ ફીક્કું ફસ્સ થઈ ગયું છે.’ રોહિણી – વિરાટની પત્નીએ પાણીનો ગ્લાસ લઈને કિચનમાંથી આવતા પૂછ્યું.

‘હા, આજે ઓફિસમાં બહુ મગજમારીનું કામ હતું. મીટીંગ પર મીટીંગ અને ધાર્યો ટારગેટ પૂરો ના થયો હોવાથી બોસની કચકચનો વરસાદ. શારીરિક કામ પહોંચી વળાય છે પણ આ માથે ઉભો રહીને જે રાસડાં લે છે ને એ નથી સહન થતું.’ પાણી પી ને ગ્લાસ ટ્રેમાં પાછો મૂકતાં  બોલ્યો,

‘એક કામ કર, તું ને છોકરાંઓ તૈયાર થઈ જાઓ, આજે આપણે બહાર ક્યાંક થાઈ – મેક્સીકન ખાવા જઈએ.’

‘પણ મેં તો રસોઇ…’પછી પતિનો મૂડ પારખીને રોહિણીએ વાક્ય અડધું જ છોડીને તૈયાર થવા ઉપડી ગઈ.

શહેરથી૧૭ કિલોમીટર દૂર હાઈવે પર આવેલી એક ૩ સ્ટાર હોટલમાં જઈને એ લોકો બેઠાં. વરસાદની સિઝન હતી ને વાતાવરણ ખુશનુમા હતું એથી એ લોકોએ રેસ્ટોરાંની બહારની

બાજુએ ગોઠવેલ ટેબલ પર બેસવાનું જ નક્કી કર્યું. સામે સ્ટેજ પર એક જુવાનિયો પાપોન – અરીજીતના સુંદર ગીતો ગાઈ રહ્યો હતો એની સાથે એક છોકરી પણ હતી જેના લહેંકામાં

સુનિધી ચૌહાણની છાંટ વર્તાતી હતી. એક જુવાનિયો ગિટાર પર એ લોકોને સાથ આપી રહ્યો હતો.વિરાટે પણ એના મનપસંદ ગીતોની ફરમાઈશ કરી અને થાઈ પ્લેટરનો

ઓર્ડર આપ્યો. છોકરાંઓએ મેક્સીકન ફૂડનું સ્ટાર્ટર મંગાવ્યું. મંદ મંદ શીતળ પવન લહેરાઈ રહ્યો હતો. ટેબલથી થોડે દૂર આવેલાં વિધ વિધ પામના  પાંદડાં હળ્વેથી પવન સંગાથે ઝૂલા ઝૂલી રહ્યાં હતાં. હોટેલવાળાઓએ કદાચ કોઇ એર ફ્રેશનર છાંટ્યુ હશે કે ખબર નહીં શું પણ એક ધીમી ધીમી માદક ખુશ્બુ આખા વાતવરણમાં વહી રહી હતી અને એમાં ટેબલ પર ગોઠવાયેલ વિધ વિધ શેઈપ – કલર – ડિઝાઈનની કેન્ડલસનું આછું અજવાળું અદભુત વાતાવરણ ઉભું કરી રહ્યું હતું. હોટેલ થોડી મોંઘી હતી પણ આ બધા કારણોથી જ વિરાટને આ જગ્યા ખૂબ પસંદ હતી. મગજનો બધો સ્ટ્રેસ નીકળી ગયો અને પોતાની જાતને એકદમ હળવો ફૂલ અનુભવી રહ્યો. એને ફેશ જોઈને રોહિણી પણ ખુશ થઈ ગઈ અને આખું ફેમિલી જમવાની મજા માણવા લાગ્યું. જમીને વિરાટે વેઈટરને એની સુંદર સર્વિસ બદલ વીસ – ત્રીસ રુપિયાના બદલે પૂરા પચાસની નોટની ટીપ આપી. વેઈટર પણ ખુશ થઈ ગયો અને બહાર નીકળતી વખતે પેલા ત્રણ ગાયક – મ્યુઝિશીયન જુવાનિયાઓને મળીને એમને અભિનંદન પણ પાઠવ્યાં.

ગાડી સ્ટાર્ટ કરતાં વિરાટના હોઠ આપોઆપ ગોળ થઈને વ્હીસલ મારવા લાગ્યાં ને એમાંથી એના મનપસંદ ગીત ‘યે રાત યે ચાંદની ફિર કહાં?’ ગીતની ધૂન વાગવા લાગી. થોડે આગળ વધ્યાં જ હતાં ને ધીમા ધીમા છાંટાં પડવા લાગ્યાં. વાતાવરણ ઓર મદહોશ થઈ ગયું. ત્યાં જ અચાનક કોઇક વ્યક્તિ હાથ લાંબો કરીને વિરાટ પાસે લિફ્ટ માંગી રહેલી દેખાઈ.

‘વિરાટ, રવિ સાથે થયેલો બનાવ યાદ છે ને ? આવી જ રીતે હાઈ વે પર એની પાસે લિફ્ટ માંગીને કોઇ વ્યક્તિએ એને લૂંટી લીધેલો. એ પછી એણે સ્પષ્ટપણે આપણને સૂચના આપેલી કે આવી રીતે ક્યારેય કોઇ અજાણ્યાંને લિફ્ટ ના જ આપવી. આ રોડ પણ એવો જોખમી છે. માટે તું ગાડી ના ઉભી રાખીશ.’ રોહિણી ત્વરાથી બોલી ઉઠી.

વિરાટે જોયું તો લિફ્ટ માંગનાર વ્યક્તિના માથામાંથી લોહી નીકળી રહેલું હતું અને બાજુમાં એની બાઈક આડી પડેલી હતી.કદાચ એનો બીજો હાથ પણ તૂટી ગતો હશે,ખભાથી

નીચે લટકતો હતો. નજીક જતાં એની સાથે નાની એવી બાળકી પણ દેખાઈ જે રોડ પર લગભગ બેહોશ હાલતમાં જ પડેલી લાગતી હતી. એ લોકોના મૉઢા જોઇને વિરાટનું દિલ એમને આમ જ

મૂકીને જવા માટે નહોતું માનતું. વળી આવા સમયને પહોંચી વળવા એ પોતાના ડેશબોર્ડમાં લાઇસન્સવાળી પિસ્તોલ પણ રાખતો હતો. જે થશે એજોયું જશે વિચારીને એણે ગાડી ઉભી રાખી અને બે ય જણને ગાડીમાં લિફ્ટ આપી. આખા રસ્તે કંઈ જ ‘ના’ બનવાનું ‘ના બન્યું’. વિરાટે નજીકની હોસ્પિટલમાં બે યને એડમીટ કરાવીને ખપપૂરતાં પૈસા પણ ભરી દીધાં ને સારવાર ચાલુ કરવાનું કહયું.

પેલા પુરુષે આભાર માનીને વિરાટનું વિઝીટીંગ કાર્ડ માંગી લીધું. ત્યારબાદ વિરાટ ઘરે પહોંચ્યો.

લગભગ દસ દિવસ પછી વિરાટ ઓફિસથી સાંજે ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે મસમોટી નવાઈ વચ્ચે એના ઘરમાં પેલો રોડ પર એક્સીડન્ટ થયેલો અને જેને લિફ્ટ આપેલી એ યુવાન એની દીકરી સાથે એના ઘરમાં હાજર હતો. સાથે એક મોટી ગિફ્ટ, બુકે અને એક કવર પણ હતું. એમને સાજા સમા જોઇને વિરાટને ખુબ જ ખુશી થઈ.

‘અરે આ બધાની શી જરુર હતી ભાઈ? તમે બે સાજા સમા છો એ જ બહુ સારી વાત છે. હવે

સાચવીને બાઈક ચલાવજે.’

‘તમે સમયસર ના પહોંચાડ્યા હોત તો કદાચ મારી આ ઢીંગલી…’અને બોલતાં બોલતાં એ યુવાને એના બે હાથમાં વિરાટના હાથ લઈને આંખે લગાડી દીધાં. વિરાટની  આંખો પણ ચૂઇ પડી. રસોડાનાં બારણાં સુધી પહોંચેલી રોહિણી વિચારતી હતી કે, ‘રવિ સાથેનો અણબનાવ યાદ કરીને વિરાટે આ લોકોને લિફ્ટ ના આપી હોત તો…તો..’ ને એ આગળ વિચારી જ ના શકી. એનું આખું બદન ધ્રૂજી ઉઠ્યું.

અનબીટેબલઃકોઇની સલાહસૂચન કરતાં તમારા દિલનો અવાજ વધુ સ્પષ્ટ ને સાચો ઉત્તર આપી શકે છે.

Sneha patel.

God bless u


ગોડ બ્લેસ યુ !

માથું મૂકાય એવા ખભા તો ઘણા મળે,
આંસુ મૂકાય એવા ખભા એક બે જ હોય.

– પાર્થ તારપરા

 

ચોમાસાની ભીની ભીની એક સાંજ હતી અને અનોખી એની મનપસંદ જગ્યા- બગીચાની એની

મનપસંદ બેન્ચ પર બેઠી હતી. સાંજનો પાંચથી છ વચ્ચેનો આ સમય એ પોતાના માટે ચોરી લેતી અને બગીચામાં અડધો કલાક ચાલીને આ બેન્ચ પર બેસીને આજુબાજુની હસતી – ખિલખિલાતી બાળપણ – જુવાન – વૃદ્ધ બધી જ જિંદગીઓને અકારણ જ નિહાળતી રહેતી. હા, અમુક ઘટનાઓ, સંવાદો એના માનસપટલ  પર જાતે જ અંકાઈ જતા એ વાત અલગ હતી. આજે બપોરે  સારો એવો વરસાદ પડી ગયો હતો અને બગીચાના બધા છોડ – વૃક્ષ ધોવાઈને લીલાછમ થઈ ગયા હતાં. અમુક પાંદડા પર હજુ વરસાદની બૂંદો સચવાયેલી હતી તો અમુક બૂંદ પર્ણ પરથી ધીરે ધીરે લસરતી જતી હતી. માટીની ભીની ભીની સુગંધ, સુંવાળી – મુલાયમ હવા..અ..હા..હા..અનોખીના મગજમાં એક નશો છવાતો જતો હતો. એને યાદ આવ્યું કે, ‘નાની હતી ત્યારે એ વરસાદની કેવી ચાતક રાહ જોતી હતી ! કારણ તો એક જ..કે  વરસાદના એકઠાં થતા પાણીના પ્રવાહમાં એને કાગળની હોડી બનાવીને તરતી મૂક્વાની બહુ જ મજા આવતી હતી. આ વિચારતી હતી ત્યાં જ અચાનક એની નજર બાંકડાંની નીચે હોવાથી કોરા રહી ગયેલ એક કાગળ પર પડી. હોડી બનાવવાની તીવ્ર ઝંખના સાથે અનોખીએ એ કાગળ હાથમાં લીધું. ત્યાં જ એની સામેની બેન્ચ પર વૃધ્ધ પુરુષ આવીને બેઠો. બે ઘડી અનોખી  પોતાની ‘હોડી બનાવવાની’ બચકાની હરકત પર થોડી ક્ષોભમાં મૂકાઈ ગઈ. આ કાકા રોજ એને આ જ બેન્ચ પર જોવા મળતાં. વળી એમના મોઢા પર કાયમ કંટાળા – ગુસ્સાના વિચિત્ર ભાવ અંકિત રહેતા હોવાથી અનોખી જેવી ખુશમિજાજ સ્ત્રીને એ સહેજ પણ પસંદ નહતા. એણે ધરાર એમની તીખી લાગતી નજરને અવગણીને કાગળને ત્રિકોણ આકારમાં વાળવા જ જતી હતી અને એની નજર કાગળમાં અંકાયેલા મરોડદાર અક્ષર ઉપર પડી અને અનોખીના મનમાં એને વાંચવાનો મોહ પ્રગટી ગયો. એણે સહેજ ભેજવાળા કાગળને સીધો કરીને કરચલીઓ સરખી કરી, ભેજ્વાળો કાગળ હોવાથી શ્યાહીન થોડી થોડી પ્ર્સરી ગયેલી, વાંચવામાં તકલીફ પણ પડતી હતી પણ અનોખીએ જેમ તેમ કરીને એ લખાણ વાંચ્યું,

‘હું મારા જીવનસાથીના મૃત્યુ પછી વેઠવી પડતી એકલતાથી ખુબ જ હતાશ છું. કોઇને મારી પડી નથી, મારી દરકાર નથી કરતું – શું તમે મને કોઇ મદદ કરી શકો?’

અને અનોખી અવાચક થઈ ગઈ. આ શું ? એણે આજુબાજુ નજર નાંખી પણ કોઇ જ નોંધનીય વ્યક્તિ ના લાગી કે જેના પર આ કાગળની માલિકી હોવાનો અંદેશો જાગે!  બધા પોતપોતાની જીંદગીમાં, મસ્તીમાં મસ્ત હતાં. ત્યાં એના કાને કોઇના મોટેથી બોલવાનો અવાજ પડ્યો અને એનું ધ્યાન એ અવાજ તરફ ખેંચાયુ, આ તો પેલા કચકચીયા કાકા..રોજ રોજ એને કોઇ ને કોઇ સાથે બબાલ થતી જ હતી. આજે શિંગવાળા સાથે શિંગ ઓછી કેમ આપી? ની બાબતે મગજ ખરાબ થઈ ગયેલું. એક ધૃણાભરી નજર એમના તરફ્ નાંખીને અનોખીએ એ કાગળની નીચે ખાલી પડેલી જગ્યામાં બાજુમાં બેઠેલાં એક કોલેજીયન પાસેથી પેન લઈને એણે એની પર લખ્યું, ‘જીવન અને મૃત્યુ તો બધો ઉપરવાળાનો ખેલ છે, તમારા જીવનસાથીએ એમના કરવાના કર્મો કરી લીધા અને હવે એ જ્યાં પણ હોય ત્યાંથી તમને નિહાળતા હશે.એમની ખુશી માટે પણ તમારે ખુશ રહેતાં શીખવું જોઇએ. એકલતા એ અભિશાપ જેવી હોય છે પણ જેમ ઝેરનું મારણ ઝેર એમ એકલતાનું મારણ તમારા જેવા કોઇ એકલતાથી પીડાતા વ્યક્તિઓને મદદ કરવામાં સમય ફાળવી જુઓ, કોઇના માટે મનમાં નિસ્વાર્થ લાગણીઓના છોડ ઉછેરી જુઓ તો મારા માનવા પ્રમાણે તમારા પ્રોબ્લેમનું સોલ્યુશન આવી જ જશે.’ લિ. આપની નવી મિત્ર.’

કાગળને ગડી કરી અને એના ઉપર એક લાલ માટીનો ઇંટાળો મૂકીને એ જ જગ્યાએ બાંકડાની નીચે મૂકી દીધો અને ઘરે ચાલી ગઈ.

એ પછી રોજ બગીચામાં આવીને એની નજર સૌપ્રથમ બેન્ચની નીચે કાગળ શોધતી પણ એ નિરાશ થતી. મનમાં વિચારતી કે એ પણ શું નું શું વિચાર્યા કરે છે? કોઇએ ક્યારેક અકળાઈને આવું લખી કાઢ્યું હોય અને કાગળ ઉડતો ઉડતો અહીં આવી ચડ્યો હોય એમ પણ બને…કાં તો શક્ય છે કે આજના જમાનામાં કોઇ આવા ‘પ્રેન્ક’ પણ કરે અને અચાનક એને પોતાની ઉપર શરમ ઉપજી આવી.

બરાબર દસ દિવસ પછી બગીચામાં પ્રવેશતાં વેંત જ અનોખીની નજરે પેલા વૃધ્ધ કાકા પર પડી. આજે નવાઈ વચ્ચે એ કોઇ સાથે ઝગડી નહતાં રહ્યાં પણ એમની બાજુવાળા સાથે હસી હસીને વાતો કરી રહ્યાં હતાં. ‘આજે સૂરજ કદાચ પસ્ચિમમાંથી ઉગ્યો હશે’ વિચારતી હતી ત્યાં જ એની નજર બાંકડાંની નીચે પડેલ ઈંટાળાની નીચેના કાગળ પર પડી અને એણે રીતસરની દોટ જ મૂકી. કાગળ ખોલીને વાંચવા લાગી , કેમ જાણે એને પાક્કો વિશ્વાસ હતો કે આ કાગળ ચોકકસપણે પેલા એકલતાથી પીડાતા  માનવીનો જવાબ જ છે. આજે વાતાવરણ કોરું હોવાથી કાગળ – એની શાહી સહેજ પણ પલળ્યાં નહતાં.

‘પ્રિય મિત્ર, તમારી વાત સાવ જ સાચી છે. મેં મારા ઘરની બાજુમાં આવેલ અપંગ માનવ મંડળમાં જવાનું ચાલુ કર્યું છે. બહેરાં, મૂંગા, આંધળા એ લોકોની સાથે મારો સારો એવો સમય પસાર કરું છું અને બદલામાં એ લોકો મને ખૂબ જ માન આપે છે. મારા જવાની આતુરતાથી રાહ જોયા કરતાં હોય છે. એ લોકોને પૈસાની કોઇ જ પડી નથી, એના માટે ઢગલો ડોનેશન મળી રહે છે ,એમને જરુર છે તો ફકત મારા જેવા લોકોના સાથની, પ્રેમની, , હૂંફની. બદલામાં એ લોકો ધરાઈને પ્રેમ કરે છે, મારા જીવનમાં ચોતરફ પ્રેમ જ પ્રેમ છે. હું ખૂબ જ ખુશ છું.

થેંક્સ.’

અને અનોખી ખુશ ખુશ થઈ ગઈ. કાગળમાં જવાબ લખ્યો,

‘મને ખુબ જ ખુશી થઈ. આપની નવી મિત્ર આપને મળવા માંગે છે, મળશો?’ પેપર ઇંટ નીચે ભરાવીને એ વોક લેવા ગઈ. અડધો કલાકની વોક પછી એની નજર એ કાગળ પર પડી અને મનમાં ચળ ઉપડી,’કદાચ કાગળમાં જવાબ આવી ગયો હોય તો?’ એક પળ તો પોતાની બેચેની પર એને હસવું પણ આવી ગયું એમ છતાં કાગળ લેવાનો મોહ જતો ના જ કરી શકી. નવાઈ વચ્ચે એમાં પ્રત્યુત્તર હતો,

‘આપણે આમ જ પત્રદેહે મળતાં રહીશું ને..!’

અને અનોખીનું મોઢું એક પળ માટે પડી ગયું. હળવે પગલે એ ગાર્ડનની બહાર નીકળી ગઈ.

એના બહાર નીકળી ગયા પછી પેલા કચકચીયા વ્રુધ્ધ કાકાએ બાંકડાંની નીચે પડેલો કાગળ ઉઠાવીને ચૂમીને ખીસામાં મૂક્યો અને મનોમન બોલ્યાં,’ગોડ બ્લેસ યુ માય ચાઈલ્ડ.’

અનબીટેબલઃ જીવનમાં પ્રેમ મેળવવા કોઇને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ આપી જુઓ.

-sneha patel

 

 

 

ગોડ બ્લેસ યુ !

માથું મૂકાય એવા ખભા તો ઘણા મળે,
આંસુ મૂકાય એવા ખભા એક બે જ હોય.

– પાર્થ તારપરા

 

ચોમાસાની ભીની ભીની એક સાંજ હતી અને અનોખી એની મનપસંદ જગ્યા- બગીચાની એની

મનપસંદ બેન્ચ પર બેઠી હતી. સાંજનો પાંચથી છ વચ્ચેનો આ સમય એ પોતાના માટે ચોરી લેતી અને બગીચામાં અડધો કલાક ચાલીને આ બેન્ચ પર બેસીને આજુબાજુની હસતી – ખિલખિલાતી બાળપણ – જુવાન – વૃદ્ધ બધી જ જિંદગીઓને અકારણ જ નિહાળતી રહેતી. હા, અમુક ઘટનાઓ, સંવાદો એના માનસપટલ  પર જાતે જ અંકાઈ જતા એ વાત અલગ હતી. આજે બપોરે  સારો એવો વરસાદ પડી ગયો હતો અને બગીચાના બધા છોડ – વૃક્ષ ધોવાઈને લીલાછમ થઈ ગયા હતાં. અમુક પાંદડા પર હજુ વરસાદની બૂંદો સચવાયેલી હતી તો અમુક બૂંદ પર્ણ પરથી ધીરે ધીરે લસરતી જતી હતી. માટીની ભીની ભીની સુગંધ, સુંવાળી – મુલાયમ હવા..અ..હા..હા..અનોખીના મગજમાં એક નશો છવાતો જતો હતો. એને યાદ આવ્યું કે, ‘નાની હતી ત્યારે એ વરસાદની કેવી ચાતક રાહ જોતી હતી ! કારણ તો એક જ..કે  વરસાદના એકઠાં થતા પાણીના પ્રવાહમાં એને કાગળની હોડી બનાવીને તરતી મૂક્વાની બહુ જ મજા આવતી હતી. આ વિચારતી હતી ત્યાં જ અચાનક એની નજર બાંકડાંની નીચે હોવાથી કોરા રહી ગયેલ એક કાગળ પર પડી. હોડી બનાવવાની તીવ્ર ઝંખના સાથે અનોખીએ એ કાગળ હાથમાં લીધું. ત્યાં જ એની સામેની બેન્ચ પર વૃધ્ધ પુરુષ આવીને બેઠો. બે ઘડી અનોખી  પોતાની ‘હોડી બનાવવાની’ બચકાની હરકત પર થોડી ક્ષોભમાં મૂકાઈ ગઈ. આ કાકા રોજ એને આ જ બેન્ચ પર જોવા મળતાં. વળી એમના મોઢા પર કાયમ કંટાળા – ગુસ્સાના વિચિત્ર ભાવ અંકિત રહેતા હોવાથી અનોખી જેવી ખુશમિજાજ સ્ત્રીને એ સહેજ પણ પસંદ નહતા. એણે ધરાર એમની તીખી લાગતી નજરને અવગણીને કાગળને ત્રિકોણ આકારમાં વાળવા જ જતી હતી અને એની નજર કાગળમાં અંકાયેલા મરોડદાર અક્ષર ઉપર પડી અને અનોખીના મનમાં એને વાંચવાનો મોહ પ્રગટી ગયો. એણે સહેજ ભેજવાળા કાગળને સીધો કરીને કરચલીઓ સરખી કરી, ભેજ્વાળો કાગળ હોવાથી શ્યાહીન થોડી થોડી પ્ર્સરી ગયેલી, વાંચવામાં તકલીફ પણ પડતી હતી પણ અનોખીએ જેમ તેમ કરીને એ લખાણ વાંચ્યું,

‘હું મારા જીવનસાથીના મૃત્યુ પછી વેઠવી પડતી એકલતાથી ખુબ જ હતાશ છું. કોઇને મારી પડી નથી, મારી દરકાર નથી કરતું – શું તમે મને કોઇ મદદ કરી શકો?’

અને અનોખી અવાચક થઈ ગઈ. આ શું ? એણે આજુબાજુ નજર નાંખી પણ કોઇ જ નોંધનીય વ્યક્તિ ના લાગી કે જેના પર આ કાગળની માલિકી હોવાનો અંદેશો જાગે!  બધા પોતપોતાની જીંદગીમાં, મસ્તીમાં મસ્ત હતાં. ત્યાં એના કાને કોઇના મોટેથી બોલવાનો અવાજ પડ્યો અને એનું ધ્યાન એ અવાજ તરફ ખેંચાયુ, આ તો પેલા કચકચીયા કાકા..રોજ રોજ એને કોઇ ને કોઇ સાથે બબાલ થતી જ હતી. આજે શિંગવાળા સાથે શિંગ ઓછી કેમ આપી? ની બાબતે મગજ ખરાબ થઈ ગયેલું. એક ધૃણાભરી નજર એમના તરફ્ નાંખીને અનોખીએ એ કાગળની નીચે ખાલી પડેલી જગ્યામાં બાજુમાં બેઠેલાં એક કોલેજીયન પાસેથી પેન લઈને એણે એની પર લખ્યું, ‘જીવન અને મૃત્યુ તો બધો ઉપરવાળાનો ખેલ છે, તમારા જીવનસાથીએ એમના કરવાના કર્મો કરી લીધા અને હવે એ જ્યાં પણ હોય ત્યાંથી તમને નિહાળતા હશે.એમની ખુશી માટે પણ તમારે ખુશ રહેતાં શીખવું જોઇએ. એકલતા એ અભિશાપ જેવી હોય છે પણ જેમ ઝેરનું મારણ ઝેર એમ એકલતાનું મારણ તમારા જેવા કોઇ એકલતાથી પીડાતા વ્યક્તિઓને મદદ કરવામાં સમય ફાળવી જુઓ, કોઇના માટે મનમાં નિસ્વાર્થ લાગણીઓના છોડ ઉછેરી જુઓ તો મારા માનવા પ્રમાણે તમારા પ્રોબ્લેમનું સોલ્યુશન આવી જ જશે.’ લિ. આપની નવી મિત્ર.’

કાગળને ગડી કરી અને એના ઉપર એક લાલ માટીનો ઇંટાળો મૂકીને એ જ જગ્યાએ બાંકડાની નીચે મૂકી દીધો અને ઘરે ચાલી ગઈ.

એ પછી રોજ બગીચામાં આવીને એની નજર સૌપ્રથમ બેન્ચની નીચે કાગળ શોધતી પણ એ નિરાશ થતી. મનમાં વિચારતી કે એ પણ શું નું શું વિચાર્યા કરે છે? કોઇએ ક્યારેક અકળાઈને આવું લખી કાઢ્યું હોય અને કાગળ ઉડતો ઉડતો અહીં આવી ચડ્યો હોય એમ પણ બને…કાં તો શક્ય છે કે આજના જમાનામાં કોઇ આવા ‘પ્રેન્ક’ પણ કરે અને અચાનક એને પોતાની ઉપર શરમ ઉપજી આવી.

બરાબર દસ દિવસ પછી બગીચામાં પ્રવેશતાં વેંત જ અનોખીની નજરે પેલા વૃધ્ધ કાકા પર પડી. આજે નવાઈ વચ્ચે એ કોઇ સાથે ઝગડી નહતાં રહ્યાં પણ એમની બાજુવાળા સાથે હસી હસીને વાતો કરી રહ્યાં હતાં. ‘આજે સૂરજ કદાચ પસ્ચિમમાંથી ઉગ્યો હશે’ વિચારતી હતી ત્યાં જ એની નજર બાંકડાંની નીચે પડેલ ઈંટાળાની નીચેના કાગળ પર પડી અને એણે રીતસરની દોટ જ મૂકી. કાગળ ખોલીને વાંચવા લાગી , કેમ જાણે એને પાક્કો વિશ્વાસ હતો કે આ કાગળ ચોકકસપણે પેલા એકલતાથી પીડાતા  માનવીનો જવાબ જ છે. આજે વાતાવરણ કોરું હોવાથી કાગળ – એની શાહી સહેજ પણ પલળ્યાં નહતાં.

‘પ્રિય મિત્ર, તમારી વાત સાવ જ સાચી છે. મેં મારા ઘરની બાજુમાં આવેલ અપંગ માનવ મંડળમાં જવાનું ચાલુ કર્યું છે. બહેરાં, મૂંગા, આંધળા એ લોકોની સાથે મારો સારો એવો સમય પસાર કરું છું અને બદલામાં એ લોકો મને ખૂબ જ માન આપે છે. મારા જવાની આતુરતાથી રાહ જોયા કરતાં હોય છે. એ લોકોને પૈસાની કોઇ જ પડી નથી, એના માટે ઢગલો ડોનેશન મળી રહે છે ,એમને જરુર છે તો ફકત મારા જેવા લોકોના સાથની, પ્રેમની, , હૂંફની. બદલામાં એ લોકો ધરાઈને પ્રેમ કરે છે, મારા જીવનમાં ચોતરફ પ્રેમ જ પ્રેમ છે. હું ખૂબ જ ખુશ છું.

થેંક્સ.’

અને અનોખી ખુશ ખુશ થઈ ગઈ. કાગળમાં જવાબ લખ્યો,

‘મને ખુબ જ ખુશી થઈ. આપની નવી મિત્ર આપને મળવા માંગે છે, મળશો?’ પેપર ઇંટ નીચે ભરાવીને એ વોક લેવા ગઈ. અડધો કલાકની વોક પછી એની નજર એ કાગળ પર પડી અને મનમાં ચળ ઉપડી,’કદાચ કાગળમાં જવાબ આવી ગયો હોય તો?’ એક પળ તો પોતાની બેચેની પર એને હસવું પણ આવી ગયું એમ છતાં કાગળ લેવાનો મોહ જતો ના જ કરી શકી. નવાઈ વચ્ચે એમાં પ્રત્યુત્તર હતો,

‘આપણે આમ જ પત્રદેહે મળતાં રહીશું ને..!’

અને અનોખીનું મોઢું એક પળ માટે પડી ગયું. હળવે પગલે એ ગાર્ડનની બહાર નીકળી ગઈ.

એના બહાર નીકળી ગયા પછી પેલા કચકચીયા વ્રુધ્ધ કાકાએ બાંકડાંની નીચે પડેલો કાગળ ઉઠાવીને ચૂમીને ખીસામાં મૂક્યો અને મનોમન બોલ્યાં,’ગોડ બ્લેસ યુ માય ચાઈલ્ડ.’

અનબીટેબલઃ જીવનમાં પ્રેમ મેળવવા કોઇને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ આપી જુઓ.

-sneha patel

Jara’k thobho ane vicharo


 

આજના લેખમાં મેં ફક્ત ઘટનાઓ જ લખી છે..એમાંથી શું તારણ કાઢવું એ સંપૂર્ણપણે વાંચકો પર 🙂

જરા’ક થોભો ને વિચારોઃ

આ હાથ કંકુ ને ચોખા,

વધુ શું જોઇએ, આવો !

-સ્નેહા પટેલ ‘અક્ષિતારક’ સંગ્રહમાંથી.

સોહાની આઠ આંગળી અને બે અંગૂઠા ફટાફટ મોબાઈલના સ્ક્રીન પર મેસેજ ફોરવર્ડ કરવામાં, રોજિંદા હાય હલો, ગુડમોર્નિંગના રીપ્લાયમાં ચાલતા હતા, સાથે સાથે લેપટોપમાં એક વીન્ડોમાં એનું એક સોફ્ટવેર ડાઉનલોડ થતું હતું, બીજામાં ટ્વીટર પર દલીલો, ત્રીજી વીન્ડોમાં ઇમેઇલ ચેકીંગ…એક સાથે કેટલાંય કામ થતાં હતાં જેમાંથી અમુક કામના હતાં અને અમુક સાવ જ નિરર્થક. મગજને થોડો થાક લાગ્યો હતો એટલે એણે બૂમ પાડીને મમ્મીને કોફી બનાવી આપવા રીકવેસ્ટ કરી. મોબાઇલ લેપટોપમાંથી નજર ઉંચી થતાં જ સામેની વોલકલોક પર નજર ગઈ અને એનું દિલ એક ધડકન ચૂકી ગયું. ઘડિયાળમાં સાડાદસનો સમય બતાવતું હતું અને એણે દસ વાગે તો સમયને મળવા કોફીશોપ પર જવાનું હતું. સમયને બધું ચાલે પણ સમયની લાપરવાહી ના ચાલે. ફટાફટ એ ઉભી થઈ અને તૈયાર થવા લાગી. મમ્મીએ આપેલી કોફી ફટાફટ પીવા જતા જીભ પણ દાઝી ગઈ અને દસમી મીનીટે એ ઘરની બહાર. કોફીશોપ પર ધારણા મુજબ જ સમય આકળવિકળ થઈને બેઠેલો મળ્યો. માંડ ચોરીને મળેલા દોઢ કલાકમાંથી પોણો કલાક તો રીસાવા મનાવામાં જ ગયો. ટેકનોલોજીનો અત્યંત વપરાશ એ મીઠડાં સંબંધને કાયમ ગ્રહણ લગાડતી હતી.

__                               x                              ____                                  x

 

સુમિરા એના પપ્પાને કહી કહીને થાકી ગઈ કે,’ પપ્પા, તમે જ્યાં જાઓ ત્યાં તમારો મોબાઈલ સાથે રાખો. તમારી ઉંમર અને આ અલ્ઝાઇમરની બિમારી – તમે ઘરની બહાર નીકળો છો ત્યારે ત્યારે અમને ચિંતા થયા કરે છે.’

‘એવું બધું સાચવી સાચવીને ફરવાનું ના ફાવે મને. વળી એમાં આખો દિવસ બેટરી ખતમ થઈ જાય એટલે ચાર્જ કરવાના લફડાં રહ્યાં કરે. છેલ્લે કોઇ ખોટું બટન દબાઈ ગયું તો ખબર નહીં શું થયું કે ફોનનું બધું બેલેન્સ ખાલી. મને હવે આ તમારો સ્ક્રીન ટચ ને ફચ બધું ના ફાવે..વળી જ્યાં જઈએ ત્યાં ફોનનું ધ્યાન રાખવાનું – રખે ને ક્યાંક વાત કરી હોય ને ત્યાં જ ભૂલી જઈએ તો…ના બાબા ના..આવા નખરાં મને પંચોતેરની આ ઉંમરે ના ફાવે. અમારા જમાનામાં વળી ક્યાં મોબાઈલ ફોબાઈલ હતાં છતાંય બધા જીવ્યાં જ છીએ ને આરામથી. આ ટેકનોલોજીએ તો નખ્ખોદ વાળ્યું છે,જેને જોઇએ એનું માથું મોબાઇલમાંથી ઉંચું હોતું જ નથી, ને તું મને એનું વળગણ ક્યાં લગાડે છે…?

સુમિરા મનમાં ને મનમાં વિચારે ચડી ગઈ કે,’એનો સાત વર્ષનો દીકરો પણ એનો જૂનો ટચસ્ક્રીનવાળો ફોન લઈને ફરે છે ને આસાનીથી હેન્ડલ કરી લે છે. મોબાઇલમાં આવતા નવા નવા પરિવર્તન પણ એ સ્વીકારીને અપડેટ થતો રહે છે. તો પપ્પાને શું તકલીફ પડે ? માન્યું કે એનો અતિવપરાશ ખોટો છે પણ એના ફાયદા પણ છે જ ને..અત્યારે પપ્પા ફોન વાપરતાં શીખી લે તો એના કેટલા બધા કામ આસાન થઈ જાય. મેસેજીસથી વાત થઈ શકે, વીડીઓ કોલિંગ થઈ શકે, એ બહાર નીકળે ત્યારે એક સીક્યોરીટી જેવું રહે, મનને થોડી ધરપત રહે પણ ના એટલે ના. પપ્પા કોઇ પણ વાતે ટસ થી મસ થતાં જ નહતાં ને સુમિરા અને એના વરને વારંવાર એમના પપ્પાને શોધવા નીકળવાની જફા ઉભી થઈને રહેતી હતી.

__                               x                              ____                                  x

 

સોનેરી ખૂબ જ પ્રેમાળ અને લાગણીશીલ યુવતી હતી. એ દરેક વાતમાં દિલથી વિચારતી અને ફટ દઈને લોકો પર વિશ્વાસ મૂકી દેતી હતી. કોઇ પણ સંબંધ બાંધતા પહેલાં એ કંઈ ખાસ વિચારતી નહી. બધા સાથે તરત જ હળીમળીને રહેતી. એના આ સ્વભાવને કારણે એ કાયમ મોટા મિત્રવર્તુળમાં ઘેરાયેલી રહેતી હતી. લોકોનો અઢળક પ્રેમ પ્રાપ્ત કરીને સોનેરી પણ ખૂબ ખુશ ખુશ જીવન જીવતી હતી. એને એક તકલીફ કાયમ રહેતી કે એના સંંબંધોમાં એના પ્રેમાળ સ્વભાવને કારણે એનો ‘મિસયૂઝ’ વધારે થતો અને એના એ અતિપ્રેમાળ – દિલની નજીકના સંબંધો બહુ લાંબા ચાલતા નહીં. કાયમ એ સંબંધોની ભાંગફોડ વચ્ચે જ જીવતી રહેતી અને અતિ લાગણીશીલ સ્વભાવ – ફટ દઈને સામેવાળામાં વિશ્વાસ મૂકી દેવાના કારણે એ કાયમ દુઃખનો સામનો કરતી હતી. એની દુનિયામાં ફકત ને ફકત દિલ..દિલ ને દિલને જ સ્થાન હતું. વિચારીને સંબંધ બાંધવા એ તો જાણે એના માટે દેશદ્રોહ હતો.

__                               x                              ____                                  x

પાંત્રીસે’ક વર્ષની સપના ખૂબ જ બુધ્ધિશાળી અને સકસેસ બિઝનેસવુમન હતી. કેરીયર ઓરીએન્ટેડ હોવાથી હજુ સુધી એણે લગ્ન નહતાં કર્યા.  પોતાના જીવનની બાગડોર બીજાના હાથમાં સોંપવાનું એને સહેજ પણ મંજૂર નહતું. ઇન્ડીપેન્ડટ અને આત્મવિશ્વાસથી છ્લોછલ સપનાના જીવનનો એક ખૂણો કાયમ ખાલી રહેતો હતો જેની સપના સિવાય બીજા કોઇને ખબર પણ નહતી પડતી. એ સ્માર્ટ યુવતી બધું પોતાની બુધ્ધિના આવરણ હેઠળ છુપાવી દેતી હતી. હકીકતે ફકત દિમાગ અને દિમાગની વાત સાંભળવા ટેવાયેલી સપના જીવનમાં હવે એ તબક્કે હતી કે એની પાસે અઢળક પૈસો હતો, સફળતા હતી પણ એ બધાની ખુશી વહેંચવા માટે કોઇ જ અંગત મિત્ર કે જીવનસાથી નહતું. સફળતાની સીડીઓ ચઢવામાં અનેક રાજકારણ રમવા પડેલાં જેના કારણે હવે એ કોઇ પણ વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ નહતી મૂકી શકતી, પોતાના સુખ દુખ શેર નહતી કરી શકતી. ફકત દિમાગ અને દિમાગની વાત સાંભળીને અનેક તબક્કે સફળ એવી આ આધુનિકા જીવનના લાગણીના પાના પર કોઇ હૂંફાળા સથવારાનો અક્ષર નહતી માંડી શકતી. એની અતિબુધ્ધિથી એને અમુક સમય ડીપ્રેશન પણ આવી જતું હતું.

__                               x                              ____                                  x

 

અનબીટેબલઃ દરેક સ્થિતીમાં સમય રહેતાં ચેતી જઈને ‘સમતુલા’ રાખતાં શીખી લો તો જીવન બહુ સરળ ને ખુશહાલ બની રહે છે.

-સ્નેહા પટેલ

 

 

IMG_20170705_111638

 

Admission


એડમીશન

વલણ એકસરખું રાખું છું આશા નિરાશામાં

બરાબર ભાગ લઉં છું જિંદગીના સૌ તમાશામાં

સદા જીતું છું એવું કૈં નથી, હારું છું બહુધા, પણ

નથી હું હારને પલટાવવા દેતો હતાશામાં

– ‘ઘાયલ’

રીવાનના દસ દસ વર્ષથી જોવાયેલા સપના હવે પૂરાં થવાની તૈયારીમાં હતાં. નાનપણથી એને એંજીનીયર બનવું હતું. કોઇ પણ એને પૂછે કે”બેટા મોટો થઈને શું બનીશ ?’ એટલે રીવાનનો જવાબ તૈયાર જ હોય..એની ગોળ લખોટી જેવી આંખો મોટી કરીને ,થોડી ચમકાવીને એ તરત જ કહે, “એંજીનીયર.” એ સમયે ‘એંજીનીયર’ની વ્યાખ્યા અલગ હતી અને એ જેમ જેમ આગળ ભણતો ગયો ત્યારે એને એન્જીનીયરની અલગ વ્યાખ્યા જ જાણવા – શીખવા મળી. એંજીનીયરના પ્રકારો વિશે જાણવા મળ્યું. એની પાછળ આપવો પડતો સમયનો, પૈસાનો. મહેનતનો ભોગ એટલે શું? એનું મહત્વ સમજાતું ગયું. મંઝિલ અઘરી હતી પણ રીવાનને તો યેન કેન પ્રકારેણ એંજીનીયર જ બનવું જ હતું. આ વર્ષે એણે બારમાની પરીક્ષા આપી અને એમાં એ એની મહેનતના જોરે એણે ઇચ્છેલા માર્કસ લઈ આવ્યો હતો. હવે રાહ જોવાતી હતી પ્રતિષ્ઠિત ગણાતી આઈઆઈટીમાં પ્રવેશ માટેની અને અલગ અલગ ખાનગી કોલેજોમાં આપેલી એન્ટરન્સ એક્ઝામના પરિણામની.

આમ તો એણે નેટ પર બધી જ જોઇતી ઇન્ફોર્મેશન મેળવી જ લીધી હતી, પણ આજે એ એના પપ્પા સાથે એના શહેરમાં આવેલી અને પાંચમા નંબરની ગણાતી  સુધાનગર આઈઆઈટીમાં ‘કેમ્પસ ટુર’ માટે જવાનો હતો. સવારના ૯ વાગ્યાથી કાઉંસેલિંંગ ચાલુ થઈને સાંજના ૬ વાગ્યા સુધીનો પ્રોગ્રામ હતો. સ્કુલનો છોકરો આજે આઈઆઈટીના પગથિયા ચડી રહ્યો હતો, ભવિષ્યના મોટા મોટા સપનાંથી આંખો અંજાયેલી હતી. આઠ વાગ્યામાં જ એ તૈયાર થઈને બેસી ગયેલો. મમ્મી થોડો નાસ્તો બનાવી રહી હતી અને પપ્પા બાથરુમમાં દાઢી કરી રહ્યાં હતાં.

‘આ લોકો હવે જલ્દીથી ફ્રી થાય તો સારું.’ મનોમન વિચારતો રીવાન સોફા પર બેસીને ટીવી જોઇ રહ્યો હતો. ટીવી તો કહેવા માત્રનું જ જોતો હતો બાકી મનમાં ચાલતી બેચેની એના પગની સતત હલચલ પરથી સ્પષ્ટ દેખાઇ આવતી હતી. આખરે બધા રેડી થઈને ગાડીમાં નીકળ્યા અને ૯ અને ૧૦ મીનીટે એ લોકો સુધાનગરના કેમ્પસને ‘ટચ’ થઈ ગયા હતાં. રીવાનની મમ્મી તો ૪૦૦ એકરનું કેંપસ જોઇને જ આભી થઈ ગઈ. કોલેજના બિલ્ડીંગ સુધી પહોંચવા માટે ગાડીમાં પણ એમને બીજી પાંચ મીનીટ લાગી. ચોતરફ હરિયાળી, ઠંડો વાયરો અને શાંત વાતાવરણ..કોલેજ તો વળી એનાથી પણ સુંદર.અદ્યતન ચોપડીઓથી સજ્જ વાતાનુકુલિત લાયબ્રેરી – જ્યાં અમુક છોકરાંઓ સોફામાં બેસીને પોતાના લેપટોપ પર જે રીતે સર્ફિંગ કરી રહ્યાં હતા એના પરથી ત્યાં વાઈફાઈની સુવિધા સ્પષ્ટપણે જણાઇ આવતી હતી. લગભગ ચાર પાર્ટીશનમાં વહેંચાયેલી આ લાયબ્રેરીમાં આશરે દોઢસો જેટલા વિદ્યાર્થીઓ વાંચી રહ્યાં હતાં પણ ત્યાં ટાંકણી પડે તો પણ સંભળાય એવી નીરવ શાંતિ જળવાયેલી હતી. લેબ પણ લેટેસ્ટ હતી.એક બાજુ આધુનિક સાધનોવાળું જીમ હતું. બીજી બાજુ હોસ્ટેલના બિલ્ડીંગ્સ ને બાજુમાં સ્પોર્ટસના ગ્રાઉંડ, સ્વીમિંગ પુલ અને છેલ્લે સરસ મજાની ટેબલ ખુરશી અને બધી જ જાતના અને સ્વચ્છ ખાવાપીવાની સુવિધાવાળી કેન્ટીન.

‘ આ લોકો ભણવા આવશે કે અહીં મજા કરવા ? આવી કોલેજો તો મેં ખાલી પિકચરોમાં જ જોઇ છે. શું આપણો રીવાન અહીંયા ભણશે ?’

રીવાનની મમ્મીની આંખો અચરજથી અંજાઈ ગઈ હતી.

‘રીવાનને અહીં એડમીશન મળી જાય તો સારું, આપણે હોસ્ટેલનો ખર્ચો બચી જશે. વળી આ ઇંસ્ટીટ્યુટનું પ્લેસમેંટ પણ સારું છે, હા શરદનગરની આઈઆઈટી જેટલું નહીં. શરદનગરની તો વાત જ અલગ. ત્યાંથી નીકળેલ છોકરું કંઈક અલગ જ હોય. કોલેજના છેલ્લાં વર્ષોમાં તો એને સારામાંની કંપનીઓના પ્લેસમેંટ માટેના લેટર્સ આવતાં થઈ જાય છે. વળી એનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચર અને ફેકલ્ટી પણ અદભુત જ્ઞાની, અનુભવી.’ રીવાનના પપ્પાની આંખોમાં રીવાન કરતાં પણ વધારે ચમક હતી. કેમ્પસનો આંટો મારતા મારતા લગભગ બે અઢી કલાક થઈ ગયા હતાં અને હવે કોલેજવાળા ચા નાસ્તો કરાવી રહ્યાં હતાં. ચા પી ને બધા પ્રોફેસર્સ અને પેરેન્ટસ – સ્ટુડંટ્સ મીટીંગ માટે એક મોટા વાતાનુકૂલિત રુમમાં ભેગા થયાં.

દરેક વિધ્યાર્થી અને માતા પિતા પોતપોતની મૂંઝવણો દૂર કરી રહ્યાં હતાં જેનો જે -તે સ્ટ્રીમના પ્રોફેસર સંતોષકારક જવાબ આપી રહ્યાં હતાં ત્યાં રીવાનના પપ્પાંને શું સૂઝ્યું તો એમણે ઉભા થઈને એક પ્રશ્ન પૂછ્યો,

‘તમે કોલેજના કેમ્પસ અને સુવિધાઓ માટે આટલા પૈસા ખર્ચો છો તો ફેકલ્ટી માટે એટલું ધ્યાન કેમ નથી આપતાં ? તમે શારદાનગરની ફેકલ્ટી જુઓ..એકથી એક ચડિયાતા , અનુભવી પ્રોફેસર્સ છે. એ લોકોને લાખોમાં પગાર ચૂકવાય છે અને તમે લોકો નવા નવા પ્રોફેસર્સની ભરતી કરો છો – જેમને ઓછો પગાર ચૂકવવો પડે. વિધ્યાર્થીઓ પાસેથી આટઆટલી ફી લઈને તમે નાંખો છો ક્યાં આખરે ? તમારી કોલેજ શારદાનગરની આઈઆઈટી જેવી ક્યારે થશે ?’

ને આખો રુમ સ્તબ્ધ ! આ માણસ શું બોલી રહેલો એનું એને ભાન બાન હતું કે નહીં ?

‘જુઓ મિસ્ટર એમાં એવું છે કે અમારી ઇન્સ્ટીટ્યુટ શારદાનગરથી નવી છે, અમારા અનેક પ્રોફેસર્સ ઘરડાં થઈ ગયેલા એટલે રીટાયર્ડ કરવા પડ્યાં કારણ એ લોકો અત્યારના સમયની દોડ સાથે કદમ નહતા મિલાવી શકતાં પણ એનો અર્થ એમ નહીં કે અમે ઓછી કાબેલિયતવાળા પ્રોફેસર્સની ભરતી કરી છે. પણ તમે અમારી કોલેજનો છેલ્લાં વર્ષોનો ગ્રોથ જોશો તો ખ્યાલ આવશે કે અમારે ત્યાં પણ માસ્ટર્સ કરનારા અને પી.એચ.ડી કરનારા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે, પ્લેસમેંટ્સના પેકેજીસ પણ સારા થતાં જાય છે. વળી અમારું કેમ્પસ અમે આ વર્ષે જ નવું બનાવ્યું છે જેમાં લઘભગ કરોડો રુપિયા ખર્ચાયા છે. ગર્વનમેંટે અમારી કાબેલિયત જોઇને ૯૯ વર્ષ માટે એક રુપિયાના લીઝ પર આખી ચારસો એકરની જમીન આપી છે.’

‘આ બધી નરી બનાવટો જ હોય છે તમારી. બાકી સરખી રીતે મહેનત કરો અને સાચે જ વિદ્યાર્થીઓના ભાવિની, દેશના ભાવિની ચિંતા હોય તો ફેકલ્ટીસ માટે પણ પ્રયત્ન કરો જ.’

હવે રીવાનના પપ્પા હદ વટાવી રહ્યાં હતાં. સમય અને સ્થળનું ભાન ભૂલી રહ્યાં હતાં. રીવાને એમનો હાથ દબાવીને એમને બેસી જવા દબાણ કર્યું પણ એ જીદી માણસ ઉભો જ રહ્યો.

‘મિસ્ટર, તમે શારદાનગર આઈઆઈટીના આટલાં જ ચાહક છો તો તમારા દીકરાને એમાં જ ભણવા મૂકી દો. આમ પણ એ ઇન્ડીઆની નંબર વન ઇન્સ્ટીટ્યુટ છે.’

‘તકલીફ જ એ છે ને..મારા દીકરાનો ઓલ ઇન્ડીઆના સ્ટુડન્ટ્સની પરીક્ષામાં કેટલામો ક્રમાંક આવશે એ નક્કી નહીં ને ? એ કોલેજમાં મારા દીકરાનો એક થી હજારમાં રેન્ક આવે તો જ એડમીશન મળે જે ખૂબ જ અઘરું છે. અમારી ધારણા મુજ્બ એનો રેન્ક સાતથી આઠ હજાર સુધીમાં આવશે. અમે ફોર્મ તો ભરીશું જ બધી કોલેજના, પણ ત્યાં ચાન્સીસ ઓછા છે.’

‘મહોદય, તમને ખબર છે શારદાનગરનો રેન્ક..?’ મીકેનિકલ એન્જીનીયરને ફેકલ્ટીના સ્માર્ટ, હેંડસમ યુવા પોર્ફેસરે પૂછ્યું

‘ઓફકોર્સ, નંબર વન છે ઇન્ડીઆમાં, દેશ વિદેશથી વિધ્યાર્થીઓ ત્યાં ભણવા આવે છે. દરેક એંજીનીયરનું એક સ્વપન હોય ત્યાં ભણવાનું.’

‘અને અમારી કોલેજનો રેન્ક નવમો છે એ ખ્યાલ છે ને?’ આ વખતે કોમ્પ્યુટર એંજીનીરીયગના પ્રોઢ પ્રોફેસર બોલ્યાં.

‘હાસ્તો, અને એ પણ ખબર છે કે તમારે ત્યાં એડમીશન માટેનું ‘કટઓફ’  છ થી આઠ હજારનું હોય છે. એથી મને લાગે છે કે મારા દીકરાને અહીં તો એડમીશન મળી જ જશે.’

‘તો મહાશય, તમે તમારા દીકરાને એક થી હજાર સુધીના રેંકમાં આવવા માટે તૈયાર કેમ ના કર્યો ?’ હેન્ડસમ પ્રોફેસર સહેજ હસીને બોલ્યાં.

‘કારણ કે…કારણ કે….એટલા નંબર સુધી પહોંચવાની મારી રીવાનની તાકાત નહતી…એણે પ્રયત્ન તો પૂરા કર્યા જ છે પણ….’

અને રીવાનના પપ્પા થોડાં થોથવાઈ ગયાં. પોતાની ભૂલ એમને સમજાઈ ગઈ અને ચૂપચાપ બેસી ગયાં. કાઉન્સેલિંગની પ્રક્રિયા આગળ ચાલી.

અનબીટેબલઃ માનવીએ પોતાની લાયકાત જેટલું જ માંગવું જોઇએ અને પોતાની લાયકાત જેટલું મેળવવાની કોશિશ પણ સતત કર્યા કરવી જોઇએ.

-સ્નેહા પટેલ